హరివిల్లు

ఎన్నెన్నో వర్ణాలు-అన్నింటా అందాలు…

అందాలొలికే అనంతగిరి

అందాలొలికే అనంతగిరి

Anantagiri_Hillsరాష్ట్రంలో ఉక్కు నగరంగా పేరుగాంచిన సుందర నగరం విశాఖ. ఈ అందమైన తీర ప్రాంత పట్టాణానికి 40 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది అనంతగిరి. ప్రశాంతమైన ప్రకృతి నడుమ… దట్టమైన అడవులు, పచ్చని చెట్లు, సుందర దృశ్యాలతో రంజింపజేసే ఈ ప్రాంతం ప్రకృతి ప్రేమికులకు ఓ సరికొత్తలోకంలోకి తీసుకెళ్తుంది. అనంతగిరిలో వాతావరణం ఎల్లప్పుడూ శీతలంగా ఉండటమే కాకుండా ఎంతో నయానందకరంగా ఉండటం వలన ఇక్కడికి సంవత్సరం పొడవునా పర్యాటకుల తాకిడి ఉంటుంది. రాష్ట్రంలో పేరొందిన హిల్‌ స్టేషన్లలో ఒకటి ఈ అరకు అనంతగిరి. అంబరాన్ని తాకే కొండలు, ఆ కొండలపై పచ్చని చెట్ల సోయగాలు, ఏటవాలుగా ఉండే కనుమలు, లోయలు, జలపాతాలు పర్యాటకులను రంజింపజేస్తాయి.

ముఖ్యంగా కొత్తగా పెళె్ళైన జంటలకు ఈ ప్రదేశం ఓ స్వర్గధామమంటే అతిశయోక్తికాదు. అరకు లోయకు 17 కిలోమీటర్ల దూరంలో, అక్కడి తిరుమల హిల్స్‌ పై భాగం లోని తూర్పు కనుమల్లో భాగంగా ఈ ప్రదేశం పర్యాటకుల మనసును దోచుకుంటోంది. తిరుమల గిరికి వెళ్లేందుకు ఘాట్‌ రోడ్డులలో చేసే ప్రయాణం అద్భుతంగా ఉంటుంది. ఎటుచూసి నా సుగంధ సుమధుర పరిమళాలను అందించే కాఫీ తోటల సౌందర్యం పర్యాటకులను ఆనంద సాగరంలో ఓలాడిస్తుంది. అంతేకాకుండా రకరకాల పండ్ల తోటలు మనసును పరవశింపజేస్తాయి. ఈ ప్రాంతంలో కాఫీ తోటలు, పండ్ల తోటలు మాత్రమే కాకుండా వనమూలికలు కూడా లభ్యమవటం విశేషం.

దక్షిణ బధ్రీనాథ్‌…
ముఖ్యంగా దక్షిణ బధ్రీనాథ్‌గా పేరుగాంచిన తిరుమలగిరి ప్రాంతంలో భవనాశి సరస్సును అత్యంత పవిత్రమైన తీర్థంగా సేవిస్తుంటారు ఇక్కడికి వచ్చే పర్యాటకులు. ఈ సరస్సు వల్లనే ఈ ప్రాంతానికి దక్షిణ బధ్రీనాథ్‌ అనే పేరు వచ్చిందని కూడా చెబుతారు. అలాగే అనంతగిరి నుంచి ముచికుందా నది పాయలుగా చీలి వేగంగా పరుగులు తీస్తూ అందరినీ ఆకట్టుకుంటోంది. అనంతగిరిలో కాఫీ తోటల పరిమళాలతోపాటు రకరకాల పూల తోటల సుగంధాలతో, పక్షుల కిలకిలారావాలతో, సూర్యోదయ-సూర్యాస్తమయ సమయాల్లో ప్రకృతి వింతశోభతో అలరారుతూ ఉంటుంది. ఇక్కడ లోతుగా ఉండే లోయలలోకి వేగంగా దుమికే జలపాతాల సౌందర్యం, పలు రకాల పండ్లతో అలరించే మామిడి తోటలు కూడా పర్యాటకులకు ఓ వింత అనుభూతికి గురిచేస్తాయి.

కోరిన కోరికలు తీర్చే… అనంత పద్మనాభుడు…
ప్రకృతి రమణీయతను విశేషంగా కలిగి ఉండడమే కాకుండా ఇక్కడికి వచ్చే యాత్రికులను భక్తి పారవశ్యంలో నింపుతుంది ఇక్కడి అనంత పద్మనాభస్వామి ఆలయం. ఆంధ్రా ఊటీగా స్థానికు లు ప్రేమగా పిలిచే ఈ ప్రాంతం ఎంతో ఆహ్లాదకరంగా ఉండటంతోపాటు ఇక్కడి ఎత్తైన ప్రాంతాలు, సేలయేర్లు, కొండలు, పెద్ద పెద్ద చెట్లు పర్యాటకులను కట్టిప డేస్తున్నట్లుగా ఉంటాయి.

ఇలా వెళ్ళాలి…
అనంతగిరికి చేరుకోవటం ఎలాగంటే… ఈ ప్రాంతానికి రైలు, రోడ్డు మార్గాల ద్వారా వెళ్లవచ్చు. శ్రీకాకుళం రైల్వే స్టేషన్‌ నుంచి 3 కిలోమీటర్ల దూరం ప్రయాణిస్తే అనంతగిరి చేరవచ్చు. అలాగే ఈ ప్రాంతానికి విశాఖపట్నం నుంచి బస్సు సౌకర్యం కూడా కలదు. హైదరాబాద్‌, విశాఖపట్నం, ఇతర నగరాల నుంచి కూడా బస్సు సౌకర్యం కలదు. ఇక్కడ బస చేసేందుకు ప్రైవేటు కాటేజీలు, హోటళ్లు, ఇన్‌స్పెక్షన్‌ బంగళాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

surya telugu

 

జూన్ 17, 2011 Posted by | చూసొద్దాం | , | 1 వ్యాఖ్య

భారతీయ శిల్పకళాకాణాచి ఖజురహో

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

భారతీయ శిల్పకళాకాణాచి ఖజురహో

అవి కొండలే కావచ్చు… కాని మనసుల్ని దోచే అరు దైన కళాఖండాలు ఆ కొండల మాటున దాగి ఉన్నాయి. అవి రాళ్లే కావచ్చు… కాని జవ్వనులైన జవరాళ్లలా నాట్యం చేస్తాయి. ప్రపంచానికి భారతదేశం అందించిన వరాలీ శిల్పాలు. నిజజీవితంలోని విభిన్న కోణాల్ని ఇక్కడి శిలలు అణువణువునా ఆవిష్కరిస్తున్నాయి. ఛందేలా రాజపుత్రుల కృషికి ఇవి దర్పణాలుగా నిలుస్తాయి.

Khajuraho-Templeఖజురహో దేవాలయాల నిర్మాణానికి దాదాపు వందేళ్లు పట్టింది. ్రశ 950-1050 మధ్య కాలంలో ఛందేలా రాజపుత్ర రాజులు ఈ గుహాలయాల నిర్మాణాన్ని చేపట్టారు. కళాత్మక నైపుణ్యానికి, వైభవానికి ఈ గుహాలయాలు దర్పణాలు. మొత్తం 85 దేవాలయాల్లో ఇప్పటికే నిలిచి ఉన్నవి కేవలం 22 మాత్రమే. ఖజురహో చుట్టూ 8 ద్వారాలతో కూడిన కుడ్యం ఉన్నది. ప్రతి ద్వారం రెండు బంగారు కొబ్బరి కాండముల మధ్య ఉన్నది. సుమారు 8 చదరపు మైళ్ళ అంటే 21 చదరపు కిలో మీటర్ల విస్తీర్ణం లో 80 కి పైగా హిందూ దేవాలయాలు పరుచుకొని ఉన్నాయి.

ఉత్తర భారతం లో ఇతర సాంస్కృతిక స్థానాల వలె ఖజురాహో దేవాలయాలు క్రీశ 1100-1400 ల మధ్య ముస్లిం చొరబాటు దారుల చేత నేలమట్టం కాలేదు. చాలా కాలం నిర్లక్ష్యం తరువాత 19 వ శతాబ్దం లో బ్రిటీష్‌ వారు వీటిలో కొన్నింటిని కనిపెట్టారు. తవ్వకాలు మొదలు పెట్టారు. జులై-మార్చి మధ్య కాలం ఖజురహో సందర్శించడానికి అనువైన సమయం. ఈ పురాతన ఖజురహో దేవాలయాలు యునెస్కో వారసత్వ సంపదగా గుర్తింపబడినాయి. ఇక్కడ నిర్మించిన దేవాలయాలు, హిందూ మరియు జైన దేవాలయాల సమూహం. దీనికి ఆ పేరు హిందీ భాష నుండి మూలంగా వచ్చినది. హిందీలో ఖజూర్‌ అనగా ఖర్జూరము.

శృంగార జగత్తు ఖజురహో…
Khajurahoభారతీయ సంసృ్కతిలోని శృంగార తత్వాన్ని చాటి చెప్పే ఖజురహో మధ్యప్రదేశ్‌లో ఉంది. శృంగార రసాధిదేవతల చిత్రాలున్న ఖజురహో శిల్పకళా సౌందర్యాన్ని చూడాలంటే రెండు కళ్ళూ చాలవు. సుమారు వెయ్యేళ్ళ చరిత్ర కలిగిన ఈ విశిష్ట ఆలయాలు… ఎన్నో ప్రకృతి బీభత్సాలకు గురయ్యాయి. ఎందరో దురాశాపరుల దాడులతో పాడైపోగా మిగిలిన ఆలయాల్లో జీవం ఉట్టిపడే శిల్పకళా సంపద ఈనాటికీ సందర్శకులను మంత్రముగ్ధుల్ని చేస్తోంది. వెయ్యేళ్ల కిత్రం చందేలా రాజవంశీయుల పరిపాలనలో రాజధానిగా వెలుగొందిన ఖజురహో గ్రామం… ఆ రాజుల పరిపాలన అంతమవడంతో అక్కడి అద్భుత శిల్ప సంపద కూడా మరుగున పడిపోయింది.

కాలక్రమంలో ఈ గ్రామం చుట్టూ చెట్లు పెరిగిపోయి ఒక అడివిలా మారిపోయింది. 1839 లో మళ్లీ ఖజురహో వెలుగు చూసింది. ఆనాడు చందేలా రాజులు మొత్తం 80 దేవాలయాలు నిర్మించగా నేడు 22 దేవాలయాలు మాత్రమే కన్పిస్తున్నాయి. ఈ ఆయలయాల మీద ఉన్న శిల్పాలు అపురూపమైనవే కాదు శృంగారాన్ని ఉద్దీపింపజేసేవిగా ఉంటాయి. వెయ్యేళ్లపాటు ఇంతటి కళా ప్రాశస్త్యాన్ని తనలో దాచుకున్న ఖజురహోను మరింతగా ప్రాచుర్యంలోకి తేవడానికి మధ్యప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం ప్రపంచవ్యాప్తంగా పర్యాటకులను విశేషంగా ఆకర్షిస్తోంది. ఇందుకోసం ఈ చిన్నగ్రామంలో విమానాశ్రయాన్ని కూడా ఏర్పాటు చేయడం విశేషం.

ఆలయాలకు ఆలవాలం…
Khajuraho1ఆదినాధ దేవాలయం: జైన తీర్ధాందకరుడు. ఆది నాధుడికి అంకితమైన ఆలయం ఇది.
ఘంటాయ్‌ గుడి: ఇది కూడా జైన దేవాలయం. ఇందులో వర్ధమాన మహావీరుడి తల్లి యొక్క 16 స్వప్నాల్ని ఆవిష్కరించే చిహ్నాలు ఉన్నాయి. గరుడ పక్షిపై ఉన్న జైన దేవత చిహ్నం కూడా ఇక్కడ ఉంది.
పార్శ్వనాధ దేవాలయం: ఇక్కడ ఉన్న జైన దేవాలయాల్లో కెల్లా అతిపెద్ద దేవాలయం ఇది. ఉత్తరం దిక్కున ఉన్న కుడ్యాలపై చిత్రాలు ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉన్నాయి. నిజజీవితంలోని రోజువారీ కార్యక్రమాల్ని ఇవి ప్రతిబింబిస్తాయి. మొదటి తీర్ధాంకరుడైన ఆదినాధుడి వృషభానికి ఎదురుగా ఉన్న సింహాసనం ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంది. 1860లో ఇక్కడ పార్శ్వనాధుడి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించారు.

చతుర్భుజ దేవాలయం: విష్ణుమూర్తిని గర్భగృహంలో కలిగిన దేవాలయమిది.
దూల్‌దాహ దేవాలయం: ఇది శివాలయం. అప్సర, కిన్నెర కింపురుషాదుల కూడ్య చిత్రాలు చాలా ఆకర్షణీయంగా ఉంటాయి.

మాతానాగేశ్వర దేవాలయం: ఇది శివాలయం ఎనిమిది అడుగుల ఎత్తున్న లింగం ఇక్కడ ప్రసిద్ధి.
లక్ష్మణ దేవాలయం: ఇది వైష్ణవాలయం. ఇక్కడ త్రిమ్తూరులైన బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరుల విగ్రహాలు ఉన్నాయి. విష్ణుమూర్తి అర్ధాంగి లక్ష్మీదేవి విగ్రహం కూడా ఉంది. విష్ణుమూర్తి అవతారాలైన నరసింహావతారం, వరాహావతరాలతో కూడిన విగ్రహం ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇలాంటి వరాహావతారం – వరాహ దేవాలయంలో కూడా – తొమ్మిది అడుగుల ఎత్తుతో అలరారుతోంది.
విశ్వనాథ దేవాలయం: మూడు తలల బ్రహ్మ విగ్రహం ఇక్కడ ఉంది.
చిత్రగుప్త దేవాలయం: ఇది సూర్య దేవాలయం. ఉదయించే సూర్యుడిని దర్శిస్తూ తూర్పు ముఖాన ఈ దేవాలయం ఉంది.

చౌంసత్‌ యోగిని దేవాలయం: ఖజురహోలోని గ్రానైట్‌తో తయారైన ఏకైక దేవాలయం ఇది. అన్నింటిలోకెల్లా అత్యంత ప్రాచీనకాలానికి అంటే క్రీశ900 శతాబ్దానికి చెందింది. ఇది కాళిమాతకు చెందిన ఆలయం.

కాందారియ మహాదేవ్‌ దేవాలయం: ఖజురహోలోని అతిపెద్ద దేవాలయం ఇది. దీని ఎత్తు 31 మీటర్లు. ఇది శివాలయం.

నృత్యోత్సవాలు…
ఖజురహో లోని శిలలపై చెక్కిన శిల్పాలు ప్రదర్శించే నృత్యభంగిమలు అన్నీ ఇన్నీకావు. అలా నాట్యాలాడే శిల్పాలను తలదన్నే రీతిలో ఖజురహో నృత్యోత్సవాలు ఏటా కన్నుల పండువగా జరుగుతాయి. భారతీయ శాస్ర్తీయ నృత్య కళాకారులకు ఈ ఉత్సవాలు ప్రధాన వేదికగా నిలుస్తాయి. ఇవి ఏటా ఫిబ్రవరి / మార్చిలో జరుగుతాయి. వారం రోజుల పాటు జరుగే ఈ ఉత్సవాలకు దేశవిదేశాల నుండి పర్యాటకులు విశేషంగా తరలివస్తారు.

చూడాల్సినవివే…
mahesh-khajurahఖజురహో నుంచి 32 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న పన్నా నేషనల్‌ పార్క్‌.. ఇక్క డ ముఖ్యమైన విహారకేంద్రం. ఖజురహో నుండి అరగంట ప్రయాణం. చిరుత పులి, పులి, చింకారా, తదితర వన్యమృగాలకు ఈ పార్క్‌ ఎంతో ప్రసిద్ధి. నేషన ల్‌ పార్క్‌కు వెళ్లే దారిలో ఉన్న పాండవ జలపాతాలు పర్యాటకుల మదిని ఇట్టే ఆకట్టుకుంటాయి. ఇవే కాకుండా చుట్టుప్రక్కల వేణీసాగర్‌ డ్యాం, రాణె జలపా తాలు, రాంగ్వన్‌ సరస్సు, దూబెల మ్యూజియం ఇక్కడ ప్రసిద్ధిగాంచిన పర్యా టక ప్రదేశాలు. అంతేకాకుండా ఇక్కడి 80 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న అజ య్‌గఢ్‌ కోట కూడా ఎంతో ప్రసిద్ధిగాంచింది. ఈ ప్రాంతంలో కొండపైనున్న అ తిపెద్ద కోట ఇది. మరో అత్యంత పురాతన కోట కలింజర్‌. ఇది ఖజు రహో నుండి ఉత్తరదిశగా 25 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంటుంది.

ఎలా చేరుకోవాలి?
రోడ్డు మార్గం: సాత్నా, హర్పలూర్‌, ఝాన్సీ, మహోబా నుంచి ఖజురహోకు బస్సులు ఉన్నాయి.
రైలు మార్గం: ఖజురహో నుంచి 94 కిలోమీటర్ల దూరంలో హర్పలూర్‌, 61 కిలోమీటర్ల దూరంలో మహోబా నుంచి రైళ్లు ఉన్నాయి. ఢిల్లీ, చెన్నై నుంచి వచ్చే యాత్రీకులకు ఝ్సానీ నుంచి రైలు సదుపాయాలు ఉన్నాయి. ముంబై, కోల్‌కతా, వారణాసిల నుంచి వచ్చే వారిి ముంబై అలహాబాద్‌ మార్గం ద్వారా సాత్నా నుంచి ఉన్నాయి.

స్థానిక రవాణా మార్గాలు: ఖజురహోలోని దేవాలయాన్ని సందర్శించాలంటే స్థానికంగా ఉండే రవాణా మార్గాలపై ఆధారపడక తప్పదు. ఇక్కడ ప్రధా నంగా సైకిళ్లపై స్థానిక ప్రాంతాల్ని సందర్శించే పర్యాటకులు ఎక్కువ. కాబట్టి సైకిల్‌ రిక్షాలు, సైకిళ్లు అద్దెకు దొరకుతాయి.

SURYA TELUGU

 

జూన్ 17, 2011 Posted by | చూసొద్దాం | | 2 వ్యాఖ్యలు

ప్రపంచంలోని మరో వింత! భోపాల్‌ తాజ్‌మహల్‌

ప్రపంచంలోని మరో వింత! భోపాల్‌ తాజ్‌మహల్‌
ఆగ్రాలో ఉన్న అందమైన కట్టడం తాజ్‌మహల్‌ ప్రపంచంలోని ఏడు వింతల్లో ఒకటిగా నిలిచి పేరు తెచ్చుకుంది. ఈ అద్భుత కట్టడం గురించి అందరికీ తెలిసిందే. కానీ మన దేశంలో మరో తాజ్‌ మహల్‌ కూడా ఉందన్న విషయం చాలా మందికి తెలియదు. ఈ తాజ్‌ మహల్‌ భోపాల్‌లో ఉండడం విశేషం.ఒకప్పుడు ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద రాజప్రాసాదంగా పేరుగాంచిన ఈ అద్భుత చారిత్రక కట్టడం గురించి..

taj-mahal-bhopal1భోపాల్‌ రాజ్యాన్ని పరిపాలించిన 11వ పరిపాలకురాలు నవాబ్‌ షాజ హాన్‌ బేగమ్‌ ఎన్నో అందమైన కట్టడాలను నిర్మించారు.1868 నుంచి 1901 వరకు ఆమె భోపాల్‌ను పరిపాలించి నిర్మించిన కట్టడాల్లో తాజ్‌ మహల్‌ కూడా ఒకటి. ఈ తాజ్‌మహల్‌ భోపాల్‌లోని అతిపెద్దదైన మసీదు తాజ్‌-ఉల్‌-మజీద్‌ పక్కన నిర్మితమైంది.

రాజప్రాసాదంగా…
షాజహాన్‌ తన ప్రియురాలి కోసం తాజ్‌మహల్‌ను కట్టించాడు. కా నీ భోపాల్‌లోని తాజ్‌ మహల్‌ బేగమ్‌ నివాసంగా రూపుదిద్దుకుంది. ఆ కాలంలో 70 లక్షల రూపాయలతో దీన్ని నిర్మించారు. 1871 నుంచి 1884 వరకు 13 సంవత్సరాల కాలంలో ఈ చారిత్రక కట్టడం రూపుదిద్దు కుంది. ఆ కాలంలో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్దదైన రాజప్రాసాదంగా దీన్ని నిర్మించడం విశేషం. మొదట దీన్ని రాజ్‌ మహల్‌ పేరుతో పిలిచేవారు. ఆ తర్వాత భోపాల్‌లో నివసించిన బ్రిటీష్‌ పరిపాలకులు దీని నిర్మాణాన్ని చూసి ఎంతో ముగ్ధులయ్యారు. దీని ఆర్కిటెక్చర్‌ పనితనం వారికి బాగా నచ్చి ఈ కట్టడాన్ని కూడా తాజ్‌ మహల్‌గా పిలిచారు. ఇక బోపాల్‌ తాజ్‌మహల్‌ నిర్మాణం పూర్తయి న తర్వాత బేగమ్‌ జష్న్‌-ఎ-తాజ్‌మహల్‌ పేరిట మూడు సంవత్సరాల పాటు వేడుకలను నిర్వహించారు.

స్వాతంత్య్రం వచ్చిన తర్వాత…
taj1947లో స్వాతంత్య్రం వచ్చి పాకిస్తాన్‌ నుంచి దేశం విడిపోయిన తర్వాత నవా బ్‌ హమీదుల్లా ఖాన్‌ సింధీ కాందిశీకులను ఈ ప్యాలెస్‌లో నివసించేందుకు ఏర్పాట్లు చేశారు.వారు తాజ్‌ మహల్‌లో నాలుగు సంవత్సరాల పాటు నివసిం చారు. ఆ తర్వాత భోపాల్‌లోని బైరాఘర్‌ కు తమ నివాసాన్ని మార్చారు. ఈ కాలంలో ఈ రాజప్రాసాదం కొంత దెబ్బతింది. ఆ తర్వాత పలువురు భోపాల్‌ రాజవంశీ కులు ఈ రాజప్రాసాదంలో నివసించి ్రమ,క్రమంగా అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయారు. 2008లో ఈ రాజమహల్‌లోని పలు భవనాలు కూలిపోయాయి. 2005లో భోపాల్‌ తాజ్‌హమల్‌ను మధ్య ప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం రాష్ర్ట చారిత్రక వారసత్వ సంపదగా ప్రకటించింది.

అధ్బుతమైన ఆర్కిటెక్చర్‌తో…
భోపాల్‌ తాజ్‌మహల్‌ను వివిధ రకాల శిల్పకళాపనితనంతో అందంగా నిర్మించారు. బ్రిటీష్‌, ఫ్రెంచ్‌, మొగల్‌, అరబిక్‌, హిందూ వాస్తు నిర్మాణ పద్ధతులతో దీన్ని అద్భుతంగా తీర్చిదిద్దారు. ఈ ప్యాలెస్‌లో 120 గదులను నిర్మిం చారు. ఇందులో శీష్‌మహల్‌ (అద్దాల ప్యాలెస్‌), అతి పెద్దదైన సావన్‌ బడో పెవిలియన్‌ ఇక్కడ ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తాయి. ప్రధాన ప్రవేశ ద్వారం వద్ద ఏడు అంతస్తుల భవనం ఇక్కడ చూడ
దగినది. భోపాల్‌ తాజ్‌మహల్‌పై పరిశోధన చేసిన హుస్సేన్‌(75) ఈ కట్టడంపై ప్రత్యేకంగా ‘ద రాయల్‌ జర్నీ ఆఫ్‌ భోపాల్‌’ అనే పుస్తకాన్ని రాశారు.

taj1భోపాల్‌లోనే అతిపెద్ద ప్యాలెస్‌గా దీన్ని ఆయన అభి వర్ణించారు.ఇక భోపాల్‌ తాజ్‌ మహల్‌ పర్యాటకులను వి శేషంగా ఆకర్షిస్తోంది. దేశ, విదేశాలకు చెందిన వేలాది మంది పర్యాటకులు ప్రతి ఏటా ఈ కట్టడాన్ని తిలకిసు్తన్నారు. ఈ కట్టడం అందాలకు వారు మంత్రముగ్ధులవుతున్నారు. ‘భోపాల్‌ తాజ్‌మహల్‌ అందాలు వర్ణనాతీతం. ఒకప్పుడు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద రాజ ప్రాసాదంగా నిర్మించిన ఈ కట్టడం వివిధ వాస్తు నిర్మాణ శైలులకు అద్దం పడు తోంది. ఈ కట్టడంలోని వివిధ భవనాలు ఎంతో అందంగా తీర్చిదిద్దారు’ అని పర్యాటకుడు ఉమేష్‌ అన్నారు.

తాజ్‌ పరిరక్షణకు…
ఇక భోపాల్‌ తాజ్‌ను పరిరక్షించేందుకు గత ఆరు సంవత్సరాలుగా ప్రచార కార్యక్రమాన్ని నిర్వమిస్తున్న సవితా రాజె కొంత కాలం క్రితం ప్యారిస్‌లోని స్కూల్‌ ఆఫ్‌ ఆర్కిటెక్చర్‌ డీన్‌ సెర్జ్‌ సాంటెల్లిని ప్రత్యేకంగా భోపాల్‌కు ఆహ్వానిం చారు. ‘సెర్జ్‌ సాంటెల్లి తాజ్‌మహల్‌లోని పలు భవన సముదాయాలను పరి రక్షించేందుకు కృషిచేస్తున్నారు. ఆయన స్వయంగా ఈ ప్యాలెస్‌ను ప్రపంచం లోని అందమైన ప్యాలెస్‌లలో ఒకదానిగా అభివర్ణించారు’ అని రాజె పేర్కొ న్నారు.

Surya Telugu Daily.

ఏప్రిల్ 14, 2011 Posted by | చూసొద్దాం | | 1 వ్యాఖ్య

లిటిల్‌ ఫ్రాన్స్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా. . పాండిచ్చేరి

లిటిల్‌ ఫ్రాన్స్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా. . పాండిచ్చేరి
రెండు దేశాల సంస్కృతులు, వేషభాషలు మనదేశంలో ఎక్కడైనా వాడుకలో ఉన్నాయంటే.. అది గోవా తరువాత పాండిచ్చేరి మాత్రమే. ప్రస్తుతం మనదేశలంలో ‘లిటిల్‌ ఫ్రాన్స్‌’గా కొనియాడబడుతోన్న పాండిచ్చేరి స్వాతంత్య్రానికి పూర్వం ‘ఫ్రెంచి కాలనీ’ అయిన పాండిచ్చేరిలో.. ఎన్నో గతవైభవ చిహ్నాలతో పాటు.. హిందూ సంస్కృతి మూలాలను కూడా తనలో నిక్షిప్తం చేసుకుంది. అగస్త్య మహర్షి ఆశ్రయం పొందిన స్థలంగా పురాణగాథలు వెల్లడి చేస్తున్న ఈ ప్రాంతం.. దేశంలోనే ప్రముఖ పర్యాటక కేంద్రంగా వెలుగొందుతోంది.

తమిళంలో ‘పుదు – చ్చేరి’ అంటే ‘క్రొత్త – ఊరు’ అని అర్ధం. దీనికి సమీపమైన ఫ్రెంచి ఉచ్ఛారణ ప్రకారం దీనిని ఫ్రెంచివారు ‘ౌ్కఠఛీజీఛిజ్ఛిటడ‘ అని పిలిచారు. ఎప్పుడో పొరబాటున ఆంగ్లంలో ’ఠ’ బదులు ’’ అని వ్రాయడం వల్ల దీనిని ఆంగ్లంలో ‘పాండిచ్చేరి’ అని పిలువడం మొదలయ్యిం దని అంటారు. తరువాత అదే పేరు వాడుకలోకి వచ్చిందట. ప్రస్తుతం ఆంగ్లంలో అధికారికంగా ‘పుదుచ్చేరి’ అని పేరు మార్చే ప్రయత్నం జరుగుతున్నది.

ఇదీ చరిత్ర…
Auroville_puducherry పురాణకాలంలో ఇక్కడ అగస్త్యమహర్షి ఆశ్రమం ఉండేదని చెబుతారు. ఇక్కడ ఒక సంస్కృత విద్యాలయం కూడా ఉండేదని కొన్ని పురాతన ఆధారాల వల్ల తెలుస్తోంది. క్రీశ 2 వ శతాబ్దంలో వ్రాయబడిన ్క్ఛటజీఞజూఠట ౌజ ్టజ్ఛి ఉటడ్టజిట్చ్ఛ్చ ఖ్ఛ్చి లో ‘పొడుకె’ అనే వాణిజ్యకేంద్రం గురించి వ్రాయబడినది. ఇదే ప్రస్తుత పుదుచ్చేరికి 2మైళ్ళ దూరంలో ఉన్న ‘అరికమేడు’ అని ‘హంటింగ్‌ ఫోర్డ్‌’ అనే రచయిత అభిప్రాయం. అప్పటినుండి రోమ్‌ ప్రాంతంతో పుదుచ్చేరి దగ్గరి రేవులకు సముద్ర వర్తక సంబంధాలుండేవి. రోమ్‌కు చెందిన కొన్ని పాత్రలు అరికమేడులో త్రవ్వకాలలో బయటపడ్డాయి. క్రీశ 4 వ శతాబ్దానంతరం ఈ ప్రాంతం వరుసగా పల్లవ, చోళ, పాండ్య, విజయనగర రాజుల రాజ్యాలలో భాగంగా ఉంది. 1673 లో ఫ్రెంచి ఈస్టిండియా కంపెనీ వారు ఇక్కడ నెలకొలిపిన వర్తక స్థావరం క్రమంగా ఫ్రెంచివారి అధికార కేంద్రమయ్యింది. తరువాత ఫ్రెంచి, బ్రిటిష్‌, డచ్‌ వారి మధ్య అధికారం కోసం జరిగిన అనేక యద్ధాలు, ఒప్పందా ల ప్రకారం పుదుచ్చే రి పై అధికారం మారుతూ వచ్చింది. 1850 తరువాత పుదుచ్చేరి, మాహె, యానాం, కరైకాల్‌, చందేర్‌ నగర్‌లు ఫ్రెంచివారి స్థావరాలుగా ఉన్నాయి. 1954 వరకు ఇదే పరిస్థితి సాగింది.

విభిన్న సంస్కృతుల సమాహారం…
shore-temples భిన్న సంస్కృతులు కలిగిన విలక్షణ నగరం పాండిచ్చేరి. స్వాతంత్య్రానికి పూర్వం ఫ్రెంచి వారి ఏలుబడిలో ఉన్న ఈ ప్రదేశంలో ఇప్పటికీ ఆ పోకడలు మనకు గోచరిస్తాయి. ఆనాటి వైభవ చిహ్నాలు.. గత చరిత్రకు సాక్ష్యాలుగా ఎన్నెన్నో కట్టడాలు ఇప్పటికీ పర్యాటకులను విశేషంగా ఉకట్టుకుంటున్నాయి. చదువుల కాణాచిగా, ఆధ్యాత్మికవాదుల మజిలీగా, ప్రకృతి ప్రేమికులకు విహార కేంద్రంగా భూలోకపు స్వర్గాన్ని తలపిస్తున్న ఈ అద్భుత ప్రదేశంగా పేరున్న పాండిచ్చేరిని మించిన ఆధ్యాత్మిక విహారకేంద్రం మరోటి లేదంటే అతిశయోక్తి కాదేమో! దక్షిణ భారత దేశంలో ఒక కేంద్ర పాలిత ప్రాంతమైన పాండిచ్చేరి (పుదుచ్చేరి).. పుదుచ్చేరి, కరైకాల్‌, యానాం, మాహె అనే నాలుగు విడి విడి జి ల్లా ల సముదాయం. వీటి లో పాండిచ్చేరి పట్ట ణం బంగాళాఖాతం తీరాన, తమిళనాడు రాష్ట్రం అంత ర్భాగంగా 293 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో విస్త రించి ఉంది. కరైకాల్‌ బం గాళాఖాతం తీరంలో, తమిళనాడు రాష్ట్రం అంతర్భాగంగా 160 చదరపు కిలోమీటర్ల పరిధిలో విస్తరించి ఉంది.

అలాగే.. బంగాళాఖాతం తీరంలోనే, మన రాష్ట్ర అంతర్భాగంగా, కాకినాడకు సమీపంలో 30 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో యానాం విస్తరించి ఉంది. ఇక చివరిదైన మాహె.. అరేబియన్‌ సముద్ర తీరాన 9 చదరపు కిలోమీటర్ల పరిధిలో విస్తరించి ఉంది. పాండిచ్చేరిలోని నాలుగు జిల్లాల జనాభా మొత్తం సుమారు 10 లక్షలకు పైబడే ఉంటుంది.

ఇక్కడ చూడాల్సినవివే..
పాండిచ్చేరిలో చూడాల్సిన పర్యాటక ప్రదేశాలు అనేకం ఉన్నాయి. వాటిలో బీచ్‌, బొటానికల్‌ గార్డెన్‌, మ్యూజియం ఇలా చెప్పుకుంటూ పోతే చాలానే ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా చెప్పుకోవాల్సింది సెరినిటీ బీచ్‌. ఒకటిన్నర కిలోమీటర్లు పొడవుండే ఈ బీచ్‌ సౌందర్యం మాటల్లో చెప్పలేనిది. ఈ సెరినిటీ బీచ్‌లో ముఖ్యంగా రెండు చారిత్రక కట్టడాలు ఉన్నాయి. అందులో ఒకటి జాతిపిత మహాత్మాగాంధీ విగ్రహం, మరొకటి యుద్ధ స్మారక చిహ్నం. బీచ్‌కు కొంచెం దూరంలో ఉండే లైట్‌ హౌస్‌ గురించి ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోవాలి. ఎందుకంటే, ఇది 150 సంవత్సరాల క్రితం కట్టబడిందంటే నమ్మలేంి్ట. పాండిచ్చేరి స్పెషాలిటీ ఒక్క బీచ్‌ మాత్రమే కాదు.. అనేక చారిత్రక కట్టడాలు, వాటి వెనుక ఉన్న చరిత్ర, ఫ్రెంచ్‌ సంస్కృతి, పచ్చదనం.. ఇలా చెప్పుకుంటూ పోతే చాలానే ఉన్నాయి.

తరువాత చెప్పుకోవాల్సింది.. బొటానికల్‌ గార్డెన్‌. దీన్ని ‘ఐలాండ్‌ ఆఫ్‌ పీస్‌’ అని పిలుస్తారు. 22 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉన్న ఈ బొటానికల్‌ గార్డెన్‌ ప్రశాంతతకు, పచ్చదనానికి చిహ్నమని చెప్పవచ్చు. భారతదేశంలోని పూల మొక్కలే కాకుండా, విదేశాల నుంచి తెచ్చిన ఎన్నో రకాల పూల మొక్కలను ఇక్కడ మనకు దర్శనమిస్తాయి.

ఈ బొటానికల్‌ గార్డెన్‌లో ఓ ఆక్వేరియం కూడా ఉంది. అందులోని అరుదైన ‘ఆర్నమెంటల్‌ చేపలు’ భలే అందంగా అలరిస్తుంటాయి. పాండిచ్చేరికి వెళ్లేవారు ఈ గార్డెన్‌ను దర్శించకపోతే… వారి విహారం పూర్తి కానట్టే లెఖ్ఖ. ఇక్కడ మరో చెప్పుకోదగ్గ ప్రాంతం పాండిచ్చేరి మ్యూజియం. భారతి పార్కులోగల ఈ మ్యూజియంలోని శిల్ప సంపద ఒకదాన్ని మించి మరొకటి మనల్ని కట్టిపడేస్తుంది.

ఇలా వెళ్లాలి…
పాండిచ్చేరికి ఎలా వెళ్లాలంటే.. విమానంలో అయితే పాండిచ్చేరికి 135 కిలోమీటర్ల దూరంలో చెనై్న ఎయిర్‌పోర్టు ఉంది. ఇక్కడ నుండి విల్లుపురం రైల్‌ జంక్షన్‌ మీదుగా పాండిచ్చేరి చేరుకోవచ్చు. పాండిచ్చేరికి సమీపంలో విల్లుపురం, మధురై, త్రివేండ్రం.. రైల్వే స్టేషన్‌లు ఉన్నాయి. ఈ మూడింటిలో ఎక్కడినుండైనా సులభంగా పాండిచ్చేరి చేరుకోవచ్చు.

Surya Telugu Daily .

మార్చి 29, 2011 Posted by | చూసొద్దాం | | 1 వ్యాఖ్య

సాగర అందాలకు అగ్రస్థానం… కన్యాకుమారి అగ్రము

సాగర అందాలకు అగ్రస్థానం… కన్యాకుమారి అగ్రము

వివేకానందుని స్ఫూర్తి క్షేత్రం… మహాత్ముని స్మారక చిహ్నం… ఇవి సముద్ర సోయగాలకు నెలవైన కన్యాకుమారి ని విహారకేంద్రగానే కాక, విజ్ఞాన ఖనిగా మార్చిన అద్భుత నిర్మాణాలు. పర్యాటక భారతావనికి చివరి మజిలీగా… త్రివేణి సంగమ పవిత్ర స్థలంగా… ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రంగా ప్రసిద్ధిగాంచిన ప్రకృతి అందాల మణిమకుటం కన్యాకుమారి విశేషాలు… ఈవారం మీకోసం….

Thiruvalluvar_Statueమూడు సముద్రాల అరుదైన మేలుకయిక కన్యాకుమారి ప్రధాన ఆకర్షణ. భారత దేశానికి దక్షిణ సరిహద్దుల్లోని కన్యాకుమారి పవిత్ర యాత్రాస్థలంగానే కాకుండా ప్రముఖ పర్యాటక కేంద్రంగా విలసిల్లుతోంది. సముద్ర సోయగాలకు నెలవైన కన్యాకుమారిలో ఉదయాన్నే తన నునులేత కిరణాలతో వెలుగులను ప్రసరింపజేసే సూర్యభగవానుడు, అప్పుడే సముద్ర గర్భం నుంచి ఉద్భవించి పైకి ఎగుస్తున్నాడా అన్నట్లు కనువిందు చేస్తుంటా డు. ముఖ్యంగా పౌర్ణ మి రోజు రాత్రి పూ ట ఏకకాలంలో జ రిగే సూర్యా స్తమ యం, చంద్రో దయాలను చూ సి పులకించని యాత్రికుడుండడేమో.

త్రివేణి సంగమ క్షేత్రం…
కన్యాకుమారిలో బంగాళాఖాతం, మరోవైపు అరేబియా మహాసము ద్రం, దిగువన హిందూ మహాసము ద్రం.. వీక్షకుల్ని పరవశింపజేస్తుం టాయి. సముద్రతీర ప్రకృతి రమణీ యతతో అలరారే కన్యాకుమారి సముద్ర తీరంలోని థోరియం ధాతువుతో కూడిన ఇసుక రేణు వులు పరమేశ్వరుడి అద్భుత శక్తికి ఆనవాళ్లుగా చెబుతుంటా రు. అలాగే వారణాసి పరమశివు డికి నివాస స్థలమైనట్లుగా, కన్యా కుమారి పార్వతిదేవికి నివాస స్థలమని స్థానికుల ప్రగాఢ విశ్వా సం. మూడు మహాసముద్రాల నీరు పార్వతీమాత పాదాలను కడుగుతున్నట్లుగా ఉంటుందని భక్తులు నమ్ముతుంటారు.

ప్రధాన ఆకర్షణలివే…
Triveni_Sangamamకన్యాకుమారిలో చూడదగ్గ పర్యాటక ప్రదేశాలు చాలానే ఉన్నాయి. వాటిలో ముఖ్యమైనవి వివేకానంద రాక్‌, తిరువళ్లువర్‌ విగ్రహం, గాంధీజీ స్మారక మంటపం, కుమరి ఆలయం ముఖ్యమైనవి. అలాగే ఈ ప్రాంతంలో అనేక రకాల అరుదైన పుష్పాలు, వృక్షాలను కూడా చూడవచ్చు. ఇంకా పెలికాన్‌, ఫ్లెమింగ్‌, స్పూన్‌బిల్‌, అనేక రకాల బాతులు.. కన్యాకుమారికి వలస వస్తుంటాయి. ఈ విదేశీ పక్షులు కూడా పర్యాటకులను విశేషంగా ఆకట్టుకుంటాయి.

వివేకానంద రాక్‌…
కన్యాకుమారి పర్యాటనలో ముందుగా చెప్పుకోవాల్సింది వివేకానంద రాక్‌. ఇక్కడ క్రీస్తు శకం 1892లో స్వామి వివేకానంద ధ్యానం చేశారు. ఆయన ధ్యానం చేసిన ఈ ప్రదేశంలో నల్ల చలువరాతితో స్మారక కేంద్రం నిర్మించారు. ఇక్కడ 12 అడుగుల ఎత్తుతో ఉండే వివేకానందుడి కాంస్య విగ్రహం ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది. 1970వ సంవ త్సరంలో అప్పటి రాష్టప్రతి వి.వి. గిరి ఈ విగ్రహాన్ని ఆవిష్కరించారు. ఈ వివేకా నందుడి రాక్‌కు కొంత దూరంలో పార్వ తిదేవి పరమశివుడిని పెళ్లాడేందుకు తపస్సుచేసిన ప్రాంతం, అక్కడ శిలారూ పంలోని ఆమె పాద ముద్రిలు కూడా మనకు దర్శనమిస్తాయి.

తరువళ్లువర్‌ విగ్రహం…
Kanya-Kumari-Ammanవివేకానంద రాక్‌కు సమీపంలోని ఈ విగ్రహం 133 అడుగుల ఎత్తుతో ఉంటుంది. దీనిని 2000 సంవత్సరం లో తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి డాక్టర్‌ కరుణానిధి ఆవిష్కరించారు. ఈ తిరు వళ్లువర్‌ విగ్రహం బరువు ఏడువేల టన్నులు కాగా.. చాలా పొడవైన ఈ విగ్రహాన్ని దర్శించేందుకు పర్యాటకులు పడవలలో వెళ్లాల్సిందే. ఇది ఆసియా లోని ఎతె్తైన విగ్రహాలలో ఒకటిగా పేరుగాంచింది.

మహాత్ముని స్మారక చిహ్నం…
కన్యాకుమారిలో చూడదగిన మరో అద్భుత పర్యాటక క్షేత్రం మహాత్మా గాంధీ స్మారక మంటపం. గాంధీజీ అస్థికల పాత్రను ఉంచిన స్థలంలో 1954వ సంవత్సరంలో ఈ స్మారక మంటపాన్ని నిర్మించారు. మహాత్ముడి జయంతి అయిన అక్టోబర్‌ 2 మధ్యాహ్నం 12 గంటల సమయంలో సూర్య కిరణాలు ఆయన అస్థికలను స్పృశించేలా అద్భుతంగా నిర్మించడం విశేషం.

కుమరి ఆలయం…
Mahatma_Gandhi_Mandapamబాణాసురుడిని సంహరించిన అమ్మవారి కుమరి ఆలయం చూడదగ్గ మరో పర్యాటక ప్రదేశం. మూడువైపులా ఎతె్తైన గోడలున్న ఈ ఆలయంలో మూడు ప్రాకారాలు న్నాయి. ఆలయంలోని ముగ్ధ మోహనదేవి విగ్రహం భక్తులను పరవశింపజేసేలా ఉంటుంది. ఒకప్పుడు దేవి ముక్కెరలోని రత్నపు కాంతి నావికులను ఆకర్షించి నావలు రేవులోని బండరాళ్లను ఢీకొనేవని చెబుతుంటారు. బంగాళాఖాతానికి అభి ముఖంగా ఉండే ఈ ఆలయ ద్వారా న్ని ఎల్లప్పుడూ మూసే ఉంచుతారు. సంవ త్సరంలో ఓ నాలుగైదుసార్లు మాత్రమే ఉత్సవాల సందర్భంగా తెరుస్తారు.

ఆలయ చరిత్ర…
పురాణ కథనాల ప్రకారం కుమరి ఆలయంలో దేవతగా కొలువబడుతున్న కన్యాదేవి, పరమశివుడిని వివాహం చేసు కునేందుకు సిద్ధపడిం దట. అయితే ముహూర్తం సమయా నికి కూడా శివుడు రాకపోవ టంతో విందుకు సిద్ధంచేసి పెట్టుకున్న బియ్యం రాశులను, మిగిలిన వస్తువులను అలాగే ఉంచేశారట. కాలక్రమంలో అవే చిన్న చిన్న రాళ్లుగా, బండలుగా మారిపోయాయని స్థానికుల నమ్మకం. అందుకే ఇప్పటికీ కన్యాకుమారి సముద్రం ఒడ్డున బియ్యాన్ని పోలిన సన్నటి రాళ్లు కనిపిస్తుంటాయని చెబుతుంటారు.

ఇందిరాపాయింట్‌…
కన్యాకుమారి చివరి సరిహద్దును ఇందిరాపాయింట్‌ అని పిలుస్తారు. ఈ ప్రదేశాన్ని చూసేందుకు దేశం నలుమూలలనుంచే కాకుండా, విదేశాల నుంచి కూడా పర్యాటకులు తరలివస్తుంటారు. ముఖ్యంగా ఇక్కడి సూర్యోదయం, సూర్యాస్తమయాలు పర్యాటకులను విశేషంగా ఆకర్షిస్తాయి. అలాగే కన్యాకుమారి శివార్లలోని ఉదయగిరి కోట, విట్టకొట్టాయ్‌ కోటలు ఇక్కడ మరో ఆకర్షణ. కన్యాకుమారికి పది కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉండే తమి ళులకు ప్రీతిపాత్రమైన స్వామితోప్‌ పతి ఆలయం భక్తులను ఆకట్టుకుంటుంది.

రొయ్యలకూ ప్రసిద్ధి…
ప్రముఖ పర్యాటక ప్రదేశంగా వెలుగొందుతున్న కన్యాకుమారి ‘రాక్‌ లాబ్‌స్టర్స్‌’ అని పిలిచే భారీ సైజు రొయ్యలకు కూడా ప్రసిద్ధి చెందినది. సగటున రెండు కేజీల బరువుండే ఈ లాబ్‌స్టర్ల ధర 5 వేల రూపాయల పైమాటే. కేంద్ర సముద్ర మత్స్య పరి శోధనా సంస్థ వాణిజ్య ప్రాతిపదికన కేజ్‌ కల్చర్‌ద్వారా ప్రత్యేకంగా పెంచ బడే ఈ లాబ్‌స్టర్లను ఎక్కువగా జపాన్‌, హాంకాంగ్‌ లాంటి ప్రాంతాలకు ఎగుమతి చేస్తుంటారు.

Vivekananda_Rockకన్యాకుమారి, మండపం, కేరళలోని విళింజం వంటి తీర ప్రాంతాల్లోనే ఈ లాబ్‌స్టర్లు ఎక్కువగా దొరుకు తుంటాయి. తీరం నుంచి 3 కిలోమీటర్ల దూరం వరకు సముద్రంలో ఉండే రాళ్ల చుట్టూనే ఉంటాయి కాబట్టి వీటికి రాక్‌ లాబ్‌స్టర్స్‌ అనే పేరు వచ్చింది. ఇవి రాళ్ల చుట్టూ ఉంటాయి కాబట్టి రొయ్యల్లా ట్రాలింగ్‌ చేసి మొత్తం ఊడ్చి పట్టేయడం సాధ్యపడదు. వేరే చేపల కోసం వేసిన వలల్లో ఇవి పడుతూ ఉంటాయి. సెప్టెంబరు-జనవరి మధ్య ఎక్కువగా లభించే వీటిని పట్టుకునేం దుకు మత్స్యకారులు కొన్ని ప్రత్యేక పద్ధతులు అవలంభిస్తుంటారు.

ఇలా వెళ్లాలి…
చెన్నై నగరానికి 743 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉండే కన్యాకుమారి ఎలా వెళ్లాలంటే.. విమాన మార్గంలో అయితే, మధురై నుంచి 250 కిలోమీటర్లు, తిరువనంతపురం నుంచి 90 కిలో మీటర్ల దూరం ప్రయాణించి వెళ్లవచ్చు. చెన్నై నుంచే కాకుండా దేశంలోని ప్రధాన నగరాలైన ఢిల్లీ, ముంబయి, కోల్‌కతాల నుంచి కన్యాకుమారికి నేరుగా రైలు సౌకర్యం ఉంది. తమిళనాడులోని అన్ని ప్రధాన పట్టణాలనుంచి రోడ్డు మార్గంలో ప్రయాణించి కన్యాకుమారి చేరుకోవచ్చు. ఇక వసతి విషయానికి వస్తే.. కన్యాకుమారిలో పలు చిన్న, పెద్ద హోటళ్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి. అలాగే తమిళనాడు రాష్ట్ర పర్యాటక శాఖవారి హోటల్‌, దేవస్థానంవారి కాటేజీలు, ట్రావెలర్స్‌ బంగళా, అతిథి గృహాలు.. పర్యాటకులకు అందుబాటు లో ఉన్నాయి.

Surya Telugu.

మార్చి 22, 2011 Posted by | చూసొద్దాం | | 1 వ్యాఖ్య

గౌతమి బుద్ధుని ఘనమైన గురుతు… గుంటుపల్లి

గౌతమి బుద్ధుని ఘనమైన గురుతు… గుంటుపల్లి

తెలుగునాట గౌతమ బుద్ధిని ఆనవాళ్లకు కొదువలేదు. అమరావతి, భట్టిప్రోలు, నాగార్జున కొండ, ఘంటసాల… ఇలా చెప్పుకుంటూ పోతే సిద్ధార్థుని అడుజాడలు ఎన్నో చోట్ల మనకు దర్శనమిస్తాయి. అలాంటి ప్రఖ్యాతిగాంచిన బౌద్ధ క్షేత్రాలలో గుంటుపల్లి ఒకటి. పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా కామవరపు కోట మండలంలోని ఈ చారిత్రక గ్రామం… ప్రసిద్ధ బౌద్ధ క్షేత్రంగా వెలుగొందుతోంది. మనరాష్ట్రంలోని అత్యంత ప్రాచీన బౌద్ధక్షేత్రాలలో ఒకటైన గుంటుపల్లి విశేషాలు… ఈవారం ‘విహారి’లో మీకోసం…

Guntupalli_big-boudhalayaప్రాచీన కాలంలోనే బౌద్ధమత జీవన విధానం ఆంధ్రదేశంలో నలుదిశలా ఫరిఢవిల్లింది. రాజులు, చక్రవర్తులు ఎందరో సిద్ధార్థుని అడుగుజాడల్లో నడిచి ప్రజలకు నిస్వార్ధ సేవచేశారు. ఆ క్రమంలో ఆంధ్ర దేశంలో బయల్పడిన అనేక బౌద్ధ నిర్మాణ శిథిలావశేషాలు బౌద్ధమత చరిత్రలో ఆంధ్రుల విశిష్టస్థానానికి నిద ర్శనంగా నిలుస్తున్నాయి. ఇటువంటి క్షేత్రాలలో బహు శా భట్టిప్రోలు అన్నింటికంటే ప్రాచీనమైనది. గుంటుపల్లి కూడా సుమారు అదే కాలాని కి చెందినది. క్రీపూ 3వ శ తాబ్దానికే ఇవి ముఖ్యమైన బౌ ద్ధక్షేత్రాలుగా విరాజిల్లాయి. గుంటుపల్లిని కొన్నేళ్ల క్రితం వరకు కేవలం బౌద్ధ క్షేత్రంగానే భావించారు. కానీ కొన్ని సంవత్సరాల క్రితం లభ్యమె ైన మహామేఘవాహ న సిరిసదా శాసనం ఖారవేలుని శాసనాల వల్ల ఇక్కడ జైనమతం కూడా విలసిల్లిందని నిరూపితమైంది.

చారిత్రక నేపథ్యం…
గుంటుపల్లి ఊరి కొండలపైన ఉన్న బౌద్ధారామాలు చారిత్రికంగా చాలా ముఖ్యమైనవి. ఇవి చారిత్రికమైన, పరిరక్షింపబడవలసిన పురాతన అవశేషాలు గా భారత పురావస్తు శాఖ నిర్ణయించింది. కొండమీద చైత్యగృహము, ఆరామ మంటపాలు, స్తూపాలు ఉన్నాయి. వీటిలో ఒక స్తూపంలో ధాతుకరండం దొరి కింది. ఈ తీర్ధం భక్తులను విశేషంగా ఆకర్షించేదనడానికి ఇక్కడ కనిపించే ఎన్నో ఉద్దేశిక స్తూపాలే నిదర్శనం. కొండలపైన అంచులో తొలిచిన గుహాల యం, బౌద్ధారామాలు, పైన ఉన్న ప్రార్ధనా స్తూపాలు, రాతి స్తూపం వంటి కట్టడాలు క్రీపూ 300 నుండి క్రీశ 300 మధ్యకాలంలో నిర్మించినట్లు భావిస్తున్నారు.

Guntupalli_Buddist_sitఅలంకరణలకు ప్రాముఖ్యం లేకుండా కట్టిన కట్టడాలు, బుద్ధుని ప్రతిమ వంటివి లేకపోవడం వంటి అంశాలవలన ఇవి బౌద్ధమతం ఆరంభకాలం (హీనయాన బౌద్ధం) నాటి ఆరామాలని విశ్లేషకుల అభిప్రాయం. బౌద్ధం ఆరంభకాలంలో శిల్పాలంకరణకు ఆదరణ ఉండేది కాదు. దృశ్య కళలు ఇంద్రియ వాంఛలను ప్రకోపింపచేస్తాయని బుద్ధుడు వాటిని నిషేధించాడు. సుందర కావ్య నిర్మాణాన్ని కూడా నిరసించా రు. వాటి ప్రయోజనం ధర్మానురక్తిని కల్గించడానికే పరిమి త మవ్వాలి కాని రసానుభూతి కాదు. మౌలిక బౌద్ధంలో క్రమశిక్షణ అంత కఠినంగా ఉండేది. జీలకర్రగూడెం, కంఠ మనేనివారి గూడెం గ్రామాలలో కూడా మరికొన్ని బౌద్ధా రామాలు కనుగొన్నారు.

ఇవీ.. ఇక్కడి ప్రముఖ నిర్మాణాలు…
గుహాలయం: క్రీపూ 3-2వ శతాబ్దానికి చెందిన ఈ చైత్యం అతి ప్రాచీనమైనది. గుండ్రంగా ఉన్న ఈ గుహ లోపల స్తూపం (ప్రస్తుతం ధర్మ లింగేశ్వర శివలింగంగా భావిస్తున్నది), చుట్టూరా ప్రదక్షిణామార్గం ఉన్నాయి. ఈ గుహ పైభాగంలో వాసాలు, ద్వారానికి కమానులు (చెక్క మందిరాల్లాగా) చెక్కబడి ఉన్నాయి. ఈ గుహాలయానికి బీహార్‌లోని సుధామ, లోమస్‌ఋషి గుహాలయాలతో పోలికలుండడం విశేషం.

పెద్ద బౌద్ధ విహారం:
Dharmalingeshwaraswamyఇది ఇసుకరాతి కొండ అంచులో తొలచిన గుహల సముదాయం. బౌద్ధ భిక్షువులకు నివాస స్థానం. గుహలు ఒకదానికొకటి గుండ్రని కిటికీలతో కలుపబడి ఉన్నాయి. గుహల్లోకి ఊరే నీరు, వర్షపు నీరు కాలువల ద్వారా పగులులలోనికి ప్రవహిస్తుంది.

మొక్కుబడి స్తూపాలు: కొండపైని వివిధ ఆృతులలో, ముఖ్యంగా గుండ్రంగా సుమా రు అరవై మొక్కుబడి స్తూపాలున్నా యి. ఇవి రాళ్ళతో లేదా ఇటుకలతో కట్టబడిన పీఠ ములపై నిర్మింపబడినవి. వీటిమధ్య మొక్కు బడి చైత్య గృహాలు కూడా ఉన్నాయి.

రాతి స్తూపములు: ్ర పూ 2వ శతాబ్దానికి చెందిన ఈ స్తూపం పైభాగం అంతా రాతి ఫలకాలతో కప్పబడి ఉంది. క్రీ పూ 19వ శతాబ్దం కాలంలో దీనిలో కొంత భాగం త్రవ్వకాలు జరిపారు. అంతకు మునుపే నిధులు వెదికేవారి బారినపడి ఇది నాశనమై ఉంది. దీని గుమ్మటం ఎత్తు 2.62 మీ., వ్యాసం 4.88 మీటర్లు.

శిధిల మంటపం:ఇది నాలుగు విరిగిన స్తంభాలతో ప్రస్తుతం నామమాత్రంగా ఉన్న కట్టడం. పూర్వం బౌద్ధ భిక్షువుల సమావేశ మందిరం. ఇక్కడ లభించిన శిలా స్తంభ శాసనంలో క్రీ పూ 1 నుండి క్రీ శ 5వ శతాబ్దం వరకు లభించిన దానముల గురించి వివరణ ఉంది. ఈ కట్టడం అసలు పొడవు 56 అడుగులు, వెడల్పు 34 అడుగులు.

చైత్య గృహం:
Mokkubadi_Sthupaluఇది గజపృష్టాకారంలో 17.6 మీటర్లు పొడవు, 4.42 మీటర్లు వెడల్పు కలిగి ఉంది. దీని గోడ 1.32 మీటర్లు ఎత్తువరకు లభించింది. దీని ప్రవేశ ద్వారములకు ఇరువైపుల దేవ కోష్టములలో బుద్ధుని, బోధిసత్వుని ప్రతిమలు ఉండవచ్చును. దీని అలంృత అధిష్టానము నాసిక్‌, కార్లే గుహలను పోలి ఉంది.

ఇటుకల స్తూప చైత్యం: ఇది కూడా క్రీపూ 3-2వ శతాబ్దానికి చెందిన కట్టడం. కొండ తూర్పు చివర ఎతె్తైన సమతల ప్రదేశంలో నిర్మింపబడింది. దీనిని చేరుకొనే మెట్ల వరుసను క్రీ పూ 2-1వ శతాబ్దానికి చెందిన ఒక ఉపాసిక కట్టించాడని చరిత్రకారుల అభిప్రాయం. ఈ చైత్య గృహం 11 మీటర్ల వ్యాసం కలిగి ఉన్నది. స్తూపం చుట్టూ 1.8 మీటర్ల వెడల్పు గల ప్రదక్షిణాపధం ఉన్నది.

ఇటీవల వెలుగులోకి వచ్చినవి…
డిసెంబర్‌ 4, 2007వ సంవత్సరంలో… ఈ గుహాసముదాయంలో క్రీస్తుశకారంభానికి చెందినదిగా బావిస్తున్న ఒక బ్రహ్మలిపితో ఉన్న శాసనం లభ్యమైంది. ఈ శాసనం ద్వారా పలు చారిత్రక సంఘటనలు వెలుగు చూశాయి. నాడు తెలుగులో నూతనంగా రూపొందుతున్న తెలుగు నుడికారాలు, గుణింతాల రూపాలను ఈ చలువరాతి ఫలకం ఆవిష్కరించినది. ప్రసిద్ద బౌద్దాచార్యుడైన మిడిలకుడు అనే బౌద్ద సన్యా సి ఈ ఫలకాన్ని గుంటుపల్లి గుహలలో నివసించే బౌద్ద బిక్షులకు దానం చేసిన ట్లు చెబుతున్న ఈ శిలాఫలకంలో ప్రాృత భాషలో ఉన్నది. కేంద్ర పురావస్తు శాఖ ఆంధ్ర రాష్ట్ర విభాగం ఈ శిలా శాసనాన్ని వెలుగులోకి తెచ్చింది.

Surya Telugu Daily .

మార్చి 22, 2011 Posted by | చూసొద్దాం | , , | వ్యాఖ్యానించండి

ఘనమైన ప్రకృతి అందం… గణపతిపూలే

ఘనమైన ప్రకృతి అందం… గణపతిపూలే

Ganapati_Phuleసముద్ర తీరానికి ప్రత్యేక అం దాన్నిచ్చే పర్వతాలతో కూడిన ప్రకృతి రమణీయ ప్రాంతం మహారాష్ట్ర లోని గణపతిపూలే. సముద్ర అలలు పర్వత పాదాలను తాకే అపురూప దృశ్యాలు ఇక్కడ కొత్త అందాలను సృష్టిస్తాయి. అలల తాకిడి వల్ల ఇక్కడి సముద్ర తీరాలు పసిడి, ధవళ కాంతులీనుతాయి.గణపతిపూలేలో స్వయంభు గణపతి దేవాలయం ఉంది. గౌరీ నందనుడైన గణపతి పేరునే ఈ ఊరికి గణపతిపూలే అని పేరు వచ్చింది. దేశంలోని అష్ట గణపతుల దేవాలయాల్లో గణపతిపూలే ఒకటి. గణపతిపూలేను పశ్చిమ ద్వార దేవతగా పిలుస్తారు.గణపతిని దర్శించుకోవటానికి వచ్చే భక్తులు ఆయన వెలసిన కొండ చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసి వస్తారు. గణపతిపూలే ప్రకృతి అందాలతో శోభిల్లుతుంది. పచ్చ దనంతో కూడిన అడవులు ఇక్కడ ఉన్నాయి. గణపతిపూలేలో మామిడి, వక్క, అరటి, కొబ్బరి వంటి వనాలు ఉన్నాయి. పశ్చిమ తీరం వెంట ఇటువంటి వనా లు ఎక్కువగా ఉంటాయి.

ఇతర దర్శనీయ ప్రాంతాలు…
మాల్గుండ్‌:మరాఠీ కవి కేశవ్‌ సూత్‌ జన్మించిన ప్రాంతం ఇది. సూత్‌ సేవలను గుర్తించుకునే విధంగా కేశవ్‌ సూత్‌ స్మారక్‌ అనే మందిరాన్ని నిర్మించారు.

పావస్‌:ప్రకృతి రమణీయతకు నెలవైన ప్రాంతం పావస్‌. ప్రముఖ ఆథ్యాత్మిక వేత్త స్వామి స్వరూపానంద్‌ ఇక్కడే జన్మించారు.

రత్నగిరి…
పశ్చిమ కోస్తా తీరంలో అందమైన ప్రాంతంతో పాటుగా జిల్లా కేంద్రం రత్న గిరి. ప్రముఖ స్వాత్రంత్య సమరయోధుడు బాల గంగాధర్‌ తిలక్‌ జన్మస్థలం ఇదే. ఆయన సేవలను గుర్తుపెట్టుకునే విధంగా తిలక్‌ స్మారక్‌ను ఇక్కడ ఏర్పా టుచేశారు. ఆంగ్లేయులకు వ్యతిరేకంగా తిలక్‌ స్వదేశీ ఉద్యమాన్ని నడిపించారు. సమీపంలో రత్నదుర్గ్‌ కోట కూడా ఉంది.

వసతి…
గణపతిపూలేలో మహారాష్ట్ర పర్యాటక సంస్థకు చెందిన హో టల్‌తో పాటుగా ఇత ర వసతి సదుపాయా లు ఉన్నాయి.
ఎలా చేరుకోవాలి?
విమానమార్గం:బెల్గాంలో (299 కిలో మీటర్లు) విమానాశ్ర యం ఉంది.
రైలు మార్గం:రత్నగిరి (45 కిమీ), భోక్‌ (35 కిమీ) సమీపంలోని రైల్వే స్టేషన్లు.
రహదారి మార్గం: ముంబయి 375 కి.మీ., పూణె (331 కి.మీ.), కొల్హాపూర్‌ (144 కి.మీ.) దూరంలో గణపతిపూలే ఉంది.

Surya Telugu Daily .

మార్చి 8, 2011 Posted by | చూసొద్దాం | | వ్యాఖ్యానించండి

ఆంధ్రభోజుని అందాల నగరం… హంపి

ఆంధ్రభోజుని అందాల నగరం… హంపి
అహో ఆంధ్రభోజా… శ్రీకృష్ణ దేవరాయా..!
ఈ శిథిలాలలో చిరంజీవివైనావయా..!!
ఈ పాట విన్నప్పుడల్లా హంపి ఎలావుంటుంది? అనుకుంటుంటాం. విజయనగర సామ్రాజ్య వైభవాన్ని నేటికీ తనలో దాచుకుంది హంపి నగరం. మేము హంపి చూడాలని ఎప్పటినుండో అనుకుంటూనే అలాగే గడిచిపోయింది.. శ్రీకృష్ణదేవరాయల 500వ పట్టాభిషేక మహోత్సవానికి కూడా వెళ్లి ఆ హంపీ వైభవం చూడాలనుకున్నాం. కాని అప్పుడూ కుదర్లేదు. ఇదిగో ఈ నెల మా ఇంట్లోని అందరం కలిసి హంపీ చూడడానికి వెళ్లాం. అక్కడికి వెళ్లాక ప్రతిశిల్పం దగ్గర ఘంటసాల మృదుమధుర గీతం మనకు అడుగడుగునా విన్పిస్తుంది.

krishna-devarayalaఅనంతపురం నుండి బళ్లారి జిల్లా హోస్పేటకు సరాసరి వెళ్లాం. అక్కడి నుండి హంపి 13 కిమీ ఒక అర్ధగంటలోపే హంపికి చేరాం. అప్పటికే అనంతపురం నుండి ఓ మిత్రుడిద్వారా వసతి ఏర్పాటు చేసుకున్నాం. ఈ వసతి ని ఏర్పాటు చేసిన కమలానగర్‌లో ఉంటున్న శ్రీనివాస్‌, హనుమంతుగార్లకు ముందుగా కృతజ్ఞతలు చెప్పుకోవాలి. మేం ఉదయం 11 గంటలకు రూముకు చేరి భోజనం అయ్యాక హంపీని చూడడానికి బయల్దేరాం.

నేడు ఈ హంపీ నగరం శిథిల నగరంగా కన్పిస్తున్నా… ఇప్పటికీ అద్భుతంగా, ఏమాత్రం ఆకర్షణ తరగని గనిలా శిల్ప సౌందర్యంతో ఉట్టి పడుతూ ఉంది. నగరం చుట్టూ గ్రానైట్‌ కొండలూ, రాళ్ల గుట్టలూ మధ్యలో పారుతున్న తుంగభద్రానది. ఈ నది ఒడ్డున పొడవుగా అందమైన దేవాలయాలు, సుంద రమైన రాజప్రాసాదాలు, శిథిలమైనా తమ అందాల్ని ఒలకబోస్తున్న శిల్పాలు. పర్యాటకులకు, కళాభిమానులకు ఈ హంపీ నగరం ఒక స్వర్గధామం. హంపీలో ఒక్కో మలుపు వైపూ ఒక్కో ఆకర్షణ. అద్భుతమైన దృశ్యకావ్యాలు. ఇప్పుడే ఇంత అందంగా ఉంటే ఆనాడు రాయల కాలంలో ఇంకెంత సొగసుగా ఉండేదో ఈ నగరం అన్పించకమానదు.

అందుకే ‘హంపీ’ కట్టడాలు యునెస్కో ప్రపంచవారసత్వ జాబితాలో చోటు సంపాదించుకున్నాయి. అయితే ఈ కట్టడాలను పరిరక్షించే విషయంలో కర్ణాటక రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అలసత్వం చూపుతోందని ఈ ఫిబ్రవరి 15 న కర్ణాటక ప్రభుత్వానికి ఆ రాష్ట్ర హైకోర్టు అక్షింతలు వేసింది. హంపీ చారిత్రక, స్మారక చిహ్నాలను పరిరక్షించే విషయంలో ఆ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చూపే నిర్లక్ష్యాన్ని తప్పుపట్టింది. ఏదేమైనా ఈ హంపీ జాతిసంపద. తప్పకుండా పరిరక్షించాల్సిందే..!!

విజయనగర సామ్రాజ్యంలో ‘హంపి’ తళుకులు…
devaraibulid మహమ్మదీయులు మనదేశం దక్షిణ ప్రాంతంలోకి రావడం వలన అంతకు ముందు వందలాది సంవత్సరాల పాటు సాగిన అనేక నిర్మాణ కార్యక్రమాలకు అంతరాయం కలిగింది. ఈలోగా మహోత్తుంగ తరంగంలా విజయనగర సామ్రాజ్యం పైకి వచ్చింది. 14 వ శతాబ్ది మధ్య కాలం నాటికి ముస్లింల రాకకు ఆనకట్టవేసింది. దక్షిణ భారతదేశ మంతా విస్తరించింది. హంపి (విజయనగర) ని రాజధానిగా చేసుకొని ఏకఛత్రాధిపత్యంగా ఏలారు విజయనగర చక్రవర్తులు.

విరివిగా ఆలయాలను నిర్మించారు. తర్వాతి కాలంలో వారి రాజధానులైన పెనుకొండ (అనంతపురం జిల్లా) చంద్రగిరి (చిత్తూరు జిల్లా), వారి సామంతరాజ్యాల రాజధానులైన వెల్లూర్‌ (ఉత్తర ఆర్కాటు) జింజి (దక్షిణ ఆర్కాటు), తంజావూర్‌, మధురై, ఇక్కెరి (షిమోగా) లలోనూ, అనంతపురం జిల్లాలోని తాడిపత్రి, లేపాక్షిలలోనూ విరివిగా ఆలయాలు నిర్మించారు. ఈ ఆలయాల్లో అపూర్వమైన గోపురాలు, అందమైన శిల్ప సముదాయాలూ, మండపాలూ ఉన్నాయి. నిజానికి విజయనగర రాజుల హయాంలో కట్టినన్ని ఆలయాలు చోళరాజుల కాలంలో కూడా కట్టలేదు.

Lowtas-Mahalవిజయనగర రాజులు కట్టించిన ఆలయాల నగరం విజయనగరానికే విద్యానగరమన్న పేరుంది. శృంగేరీ పీఠాధిపతి అయిన విద్యాశంర (విద్యా తీర్థ) స్వామివారి ప్రధాన శిష్యుడూ, విజయనగర సామ్రాజ్య స్థాపనకు కారకుడైన విద్యారణ్యస్వామిపట్ల గౌరవ సూచకంగా విద్యా నగరం అన్న పేరువచ్చింది. ఈ విద్యారణ్యుడు అప్పటి విజయనగర సామ్రాజ్యాధీశుడైన హరిహర, బుక్కరాయుల సోదరులకు గురువుగా నిలిచి విజయనగర హిందూ సామ్రాజ్యానికి నాంది పలికాడు. ఆయన ఆధ్వర్యంలో 1వ విరూపాక్షరాజు 1336 ఏప్రిల్‌ నెలలో విరూపాక్షస్వామి సమక్షంలో పట్టాభిషిక్తుడయ్యాడు. తుంగభద్ర నదికి ఆవల ‘ఆనెగొంది’ అనే గ్రామంలో చాలా ఎత్తుగా భద్రంగా పెద్ద కోటను నిర్మించారు. నదికి ఇటువైపున హంపీని రాజధానిగా ఏర్పాటు చేసుకొని బుక్కరాయ సోదరులు పరిపాలన సాగించారు.

ఇక వీరి కాలంలోనే విజయనగర సామ్రాజ్య ఉత్తర భాగంలోని నిర్మాణాలకు అంతకు పూర్వపు ఇసుక రాతిని వద్దని కఠిన శిలను ఎన్నుకోవడం చాలా ముఖ్యమైన పెద్దమార్పు. ఈ కారణంగానే ఆనాటి శిల్పులు కొత్త ముడి వస్తువుని ఎన్నుకొని కొంగ్రొత్త పోకడలుపోయి విశిష్టమైన విజయనగర శిల్పయుగాన్ని సృష్టించారు. అసంఖ్యాకంగా ఉన్న ఆలయాలకు, తుంగభద్ర నదీతీరాన పెద్దరాతి కొండ నడు మ పురాతన విరూపాక్ష ఆలయం చుట్టూ నిర్మించిన హంపి నగరపు కోటకు, వాటి గోడలకు, ద్వారాలకు అక్కడ కొండలలో లభ్యమైయ్యే గట్టి రాతిని వాడారు. విజయనగర శిల్పులు భారతీయ వాస్తుకళా వికాసంలో కొత్తపుం తలు తొక్కి తర్వాత తరాల వారికి పురాతన శిల్ప సంప్రదాయాన్ని జవసత్వాల తో నిండుగా అందించారు.

విరూపాక్ష ఆలయం…
krihsandevar-tempహంపీలోని విరూపాక్ష ఆలయం చాలా పెద్దది. ఇక్కడ ప్రధాన దైవం విరూపాక్షుడు. శివుడినే ఇక్కడ విరూపాక్షస్వామి అంటారు. ఇప్పటికీ ఇక్కడ పూజలు జరుగుతున్నాయి. హంపీ వీధికి పశ్ఛిమ దిశగా ఎతె్తైన గోపురం దేవాలయం లోపలికి స్వాగతం పలుకుతుంది. ఈ ఆలయం క్రీశ 10-12 శతాబ్దాలలో కట్టి ఉంటారనీ, చాళుక్యుల తర్వాత వచ్చిన హోయసలులు కూడా కొన్ని పునరుద్ధరణ చేశారనీ చరిత్ర కారుల అంచనా. అయితే ప్రధాన ఆల యాన్ని విజయనగర రాజులు పునరుద్ధ రించి అందంగా తీర్చిదిద్ది అభివృద్ధి చేశారు. ఈ ఆలయానికి చుట్టూ మూడు ప్రాకారాలున్నాయి.

తూర్పున ఉన్న ఎతె్తై న గోపురం దాటి లోపలికి వెళ్తే మొదటి ప్రాకారం వస్తుంది. అది దాటి వెళ్తే స్తంభాలతో కప్పబడిన వసారా వస్తుంది. ఇది దాటి వెళ్తేనే గర్భగుడి వస్తుంది. ఈ ఆలయ కప్పుమీద, స్తంభాల మీద అందమైన వర్ణచిత్రాలు చెక్కారు. శృం గేరీ పీఠాధిపతిని సకల రాజమర్యాదల తో పల్లకీలో విరూపాక్ష దేవాలయా నికి తీసుకొస్తున్నట్లుగా చాలా గొప్ప గా వర్ణసముదా యంతో చిత్రించా రు. ఈ గర్భగుడికి ఒక ప్రత్యేకత ఉంది. తుంగభద్రా నది నుండి చిన్న పాయ ఒకటి ఆలయంలోకి ప్రవేశించి గర్భగుడికి నీరు అంది స్తూ బయటి ప్రాకారం ద్వారా మళ్లీ బయటికి వెళ్లిపోతుంది. అక్కడి నుంచి యాత్రికులు కోదండ రామా లయానికి, యంత్ర ఆంజనేయ గుడికి వెళ్తారు.

Virupaksha-temple-gopఅలాగే అక్కడి నుంచి విఠలేశ్వరా లయానికి నైరుతీగా నడిచి వెళ్తుంటే దారిలో ఒక తులాభారం తూచే రాతి కట్ట డం కన్పిస్తుంది. దీనిని రెండు గ్రానైట్‌ స్తంభాలను కలుపుతూ పైన భూమికి సమాంతరంగా ఒక రాతికమ్మీ ఉంది. ఈ నిర్మాణాన్ని ‘రాజ తులాభారం’ అం టారు. కొన్ని ముఖ్యమైన రోజుల్లో ఇక్కడ రాజు తన ఎత్తు బంగారు, వజ్రవైఢూ ర్యాలను తూచి బ్రాహ్మణులకు దానం చేశేవాడట. ఇది పూర్తిగా గ్రానైట్‌రాతితో కట్టడంతో ఇప్పటికీ చెక్కు చెదరకుం డా ఉంది. ఇంకొక దేవాలయం ‘హజారా రామాలయం’. దీర్ఘచతురస్రాకారం గా ఉన్న ఈ ఆలయాన్ని అంతకు ముందు రాజవంశీయులు ఎవరో ప్రారం భించగా దీనిని శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు పూర్తి చేశారంటారు.

అయితే ఈ ఆలయాన్ని రాజప్రతినిధుల కోసం అప్పట్లో నిర్మించారట. ఈ ఆల య బయటగోడల మీద శ్రీకృష్ణుడి లీలలు, రామాయణ కథ మొత్తం చిన్నచిన్న శిల్పాలతో చాలా అందంగా చిత్రిం చారు. ఆలయం లోపల నల్ల గ్రానైట్‌రాయి తో స్తంభాలపై అందమైన శిల్పాలను చె క్కారు. ఈ ఆలయం దగ్గరే ఆ శిల్పాలను చూస్తూ చాలా సేపు ఆగిపోతాం. ఈ ఆల యం మీద రామాయణ గాథకు సంబం ధించి శిల్పాలు లెక్కకు మించి ఉండడం తో ఈ ఆలయాన్ని సహస్ర రామాల యం… అంటే ‘హజారా రామాలయం’ అనే పేరువచ్చిందంటున్నారు.

విఠలాలయం…
హంపీలో ఎక్కువగా దాక్షిణాత్య శిల్పరీతులననుసరించి నిర్మించిన ఆలయాల లో చెప్పుకోదగ్గది విఠలాలయం. ఆనాటి అతిపెద్ద ఆలయాలలో ఇది ఒకటి. మండపాలు, గరుడ కల్యాణమండపాలు, ప్రాకారమూ, గోపురమూ అన్నీ కలసిన ఒక బ్రహ్మాండమైన సముదాయంగా నిర్మించాలనుకుని ఆ విఖ్యాత సార్వభౌముడు శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు 1513వ సంవత్సరంలో ప్రారంభిం చాడు. కానీ 1565లో సామ్రాజ్యం విచ్ఛిన్నమైయ్యేవరకూ పూర్తికాలేదు. ఆ తర్వాత విజయ నగర సామ్రాజ్యాన్ని రాయలు అనంతపురం జిల్లా పెనుకొండ కు మార్చాడు.

Vittala-templeవిఠలాలయం సముదాయం చుట్టూ ప్రాకారం ఉంది. ఈ ప్రాకారానికి తూర్పున, దక్షిణాన, ఉత్తరాన గోపుర ద్వారాలున్నాయి. మండపాలు, ఉప మండపాలు, చుట్టూ పరివార ఆయతనాలున్నాయి. అన్నీ విజయనగర ఆలయాలలో మాదిరిగా ఇక్కడి మండపాలు, గోపురాలు చాలా పెద్దవి. దాదాపుగా అన్నీ వెయ్యి స్తంభాల మండపాలే. కుడ్య స్తంభాల మధ్య భాగాలు నాజూకుగా ఉన్నాయి. కొన్ని చోట్ల ఒకే రాతి నుంచి చెక్కిన మధ్య స్తంభమూ, చుట్టూ ఉప స్తంభాలూ లేదా జంతువులు ఉన్నాయి. ఈ స్తంభాలమీద మీటితే ‘సరిగమపదనిస’ స్వరాలు పలుకుతాయట! ఇప్పటికికూడా! అయితే వచ్చిన యాత్రికులంతా ఆ స్తంభాల మీద రాళ్లతో కొట్టి పరీక్షిస్తున్నారని ఇపుడు కర్నాటక గవర్నమెంటు గట్టి సెక్యూరిటీని ఇక్కడ ఏర్పాటు చేసింది. ఇక్కడే ‘ఏకశిలారథం’ ఒక అత్యద్భుమైన కట్టడం. ఒకేరాతిలో చెక్కిన రథం, పైన రెండు గోపురాలతో అద్భుతంగా చెక్కారు. పైన రెండు గోపురాలు నేడు శిథిలమైనా ఈ ఏకశిలారథం చక్కగా ఉంది. ఈ ఏకశిలా రథాన్ని చూడగానే మనకు ఒక పాట గుర్తుకొస్తుంది…

‘ఏకశిల రథముపై లోకేసు ఒడిలోనే… ఓర చూపుల దేవి ఊరేగిరాగా… రాతి స్తంభాలకే చేతనత్వం కలిగి సరిగమ పదనిస స్వరములే పాడగా…’ అంటున్న ఘంటశాల మన మదిలో మెదులుతాడు..
ఈ ఏక శిలాస్తంభ పరివారాలు విజయనగర రాజుల శైలి విశిష్టతలలో ఒకటి. కొన్ని పాత ఆలయాల వెలుపలి ప్రాకారాల మధ్య బ్రహ్మాండమైన గోపురాలను చేర్చారు. వీటిని ‘రాయ గోపురాలు’ అని పిలుస్తారు. ఇక సూర్యాస్తమయం అవుతుండగా మెల్లగా రూముకు తిరిగి వచ్చాం. రెండో రోజు ఉదయాన్నే టిఫిన్‌ చేసి హంపీ నగరం రెండో వైపునకు బయలు దేరాం.

Enugula-saalaఇక్కడ ఏకశిలతో కట్టిన ‘ఉగ్రపరసింహ’ మూర్తి పెద్ద శిలలో తొలిచారు. పక్కనే ‘బీదలింగ’ మనే శివలింగం ఉంది. ఆ లింగం ప్రతిమ కింద నుండి విరివిగా జల వస్తూ ఆ జల అక్కడి పంటపొలాలకు వెళ్లడం చూస్తాం. తరువాత ‘శ్రీకృష్ణాలయం’ కూడా అక్కడే ఉంది. ఇది చిన్నికృష్ణుని ఆలయం. ఇపుడు పూర్తిగా శిథిలమైపోయి ఉంది. కళింగదేశంపై రాయలు విజయానికి చిహ్నంగా కట్టించాడని ఇక్కడ శాసనం ఉంది. ఈ ఆలయం పరివార ఆలయాలతో, మండపాలతో, స్తంభఋ౎లతో, మాలికలతో, అందమైన గోపురం ఉన్న మనో జ్ఞమైన ఆలయం. అయితే ఇపుడు శిథిలమైనా తప్పక చూడాల్సిందే. గర్భగు డిలో విగ్రహంలేదు. ఈ ఆలయానికి ఎదురుగా పెద్ద వీధి ఉంది. ఈ వీధికి రువైపులా చిన్న చిన్న గదుల్లా కట్టిన రాతికట్టడాలున్నాయి. ఇవి దాదాపు వంద లాది ఉంటాయి. ఇక్కడే ఈ వీధుల్లోనే రత్నాలూ, వజ్రవైఢూర్యాలు రాశులు పోసి అమ్మేవారట!

Tungabhadra-nadi ఇంకా ఇక్కడ చూడాల్సినవి క్వీన్‌బాత్‌ కట్టడం, లోటస్‌ మహల్‌, ఏనుగుల గజ శాల, సరస్వతీ దేవాలయం, పుష్కరిణి, పురావస్తు శాఖవారి మ్యూజియం తప్పక చూడాల్సినవి. మ్యూజియం హంపీ నగరానికి దగ్గరలోని కమలాపురం లో ఉంది. ఇవన్నీ చూసుకొని ఇకరాత్రికి తిరుగు ప్రయాణం అయ్యాం.ఎలా వెళ్లాలి? దేశం నుండి బళ్లారికి విమాన, రైలు బస్‌ సౌకర్యం అన్ని ప్రాంతాలనుండి ఉన్నాయి. బళ్లారి నుండి హోస్పేటకు 60 కిమీ హోస్పేట నుండి హంపి 13 ిమీ ఇక్కడ మొత్తం హంపి నగర సందర్శనకు టూరిస్ట్‌ గైడ్లు విరివిగా ఉన్నారు. ఆటోలు, కార్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి. అయితే కొన్ని ప్రాంతాలలోకి కారు ఆటోలు వెళ్లవు. తప్పనిసరిగా ద్విచక్ర వాహనం, సైకిళ్ల మీదనే వెళ్లాలి. వీటిని కూడా అద్దెకు ఇస్తారు ఇక్కడ. ఎక్కువగా విదేశీయులు మనకు తారసప డతారు. వాళ్లంతా సైకిల్‌, ద్విచక్రవాహనంమీద తిరుగుతారు. అలా కూడా మొత్తం చూడొచ్చు. విజయనగర రాజుల మొదటి కోట ‘ఆనెగొంది’ కోటకు వెళ్లాలంటేమాత్రం తుంగభద్ర నదిమీద చిన్న పుట్టీల (గుండ్రంగా ఉండే పడవ లాంటివి) మీద వెళ్లాల్సిందే.
– దామర్ల విజయలక్ష్మి, అనంతపురం

Surya Telugu Daily .

మార్చి 8, 2011 Posted by | చూసొద్దాం | , , | వ్యాఖ్యానించండి

జీవన‘గీత’లు

జీవన‘గీత’లు
విభిన్న భావాలను ఒలికించే చిత్రకళలో నేడు ఎన్నో రూపాలు ఉన్నాయి. నాటి నుంచి నేటి వరకు ఈ కళ అనేక రకాలుగా రూపాంతరం చెందుతూ చిత్రకారుల సృజనాత్మకతకు అద్దంపడుతోంది. ఇటువంటి వైవిధ్యభరితమైన కళను అందంగా కళ్లకు కట్టినట్టు చూపించారు హైదరాబాద్‌ మాసాబ్‌ట్యాంక్‌లోని జెఎన్‌ఎఎఫ్‌ఎ యూనివర్సిటీ ఫైన్‌ ఆర్ట్‌‌స విభాగానికి చెందిన అప్లయిడ్‌ ఆర్ట్‌ విద్యార్థులు. చిత్రకళలోని విభిన్న రూపాలైన పెయింటింగ్స్‌, డ్రాయింగ్స్‌, మిని ప్రాజెక్ట్‌‌స, ఇలస్ట్రేషన్‌, గ్రాఫిక్‌ డిజైన్స్‌, ఛాయా చిత్రాలు, పాయింట్‌ ఆఫ్‌ సేల్‌ వర్క్‌‌స, 3డి ఇమాజినేషన్‌ ఆర్ట్‌ వర్క్‌లను తమదైన శైలిలో అందంగా చిత్రీకరించి కళాశాలలో ప్రదర్శనకు ఉంచారు. ఈ ‘అప్లయిడ్‌ ఆర్ట్‌’ చిత్రకళా ప్రదర్శన ఈనెల 11వరకు కొనసాగనుంది.

geethalu2ర్యాగింగ్‌ అమానుషం… అంటూ విద్యార్థులు గీసిన పెయింటింగ్స్‌ అందర్నీ ఆలోచింపచేస్తున్నాయి. ధూమ పానం, గుట్కాలు తీసుకోవడం…ఆరోగ్యానికి హానికరం అంటూ విద్యార్థులు రూపొందించిన ఛాయాచిత్రాలు అద్భుతంగా రూపుదిద్దుకున్నాయి. ఇవేగాకుండా పర్యావరణ పరిరక్షణ మనందరి బాధ్యత…జాతీయ సమగ్రత వంటి అంశాలపై జెఎన్‌ ఎఎఫ్‌ యూనివర్సిటీ ఫైన్‌ ఆర్ట్‌‌సకు చెందిన అప్లయిడ్‌ ఆర్ట్‌ విద్యా ర్థులు అందమైన ఆర్ట్‌ వర్క్‌లను రూపొందించి తమ సృజనాత్మ కతను చాటుకున్నారు.

అద్భుతంగా రూపుదిద్దుకొని…
geethalu3 ఆర్ట్‌కు చెందిన మొదటి, రెండవ, మూడవ, నాలుగవ సంవత్సరం విద్యార్థులు ఒకే చోట విడి,విడిగా తమ ఆర్ట్‌ వర్క్‌లను ప్రదర్శనకు ఉంచారు. వీటిలో మొదటి సంవత్సరం విద్యార్థులు డ్రాయింగ్స్‌, పెయింటింగ్స్‌, కలర్‌ డిజైనింగ్‌, అప్లికేషన్‌ వర్క్‌లను రూపొందిస్తే, రెండవ సంవత్సరం విద్యార్థులు టైపోగ్రఫీ, డ్రాయిం గ్స్‌, గ్రాఫిక్‌ డిజైనింగ్‌ చిత్రాలను ఏర్పాటుచేశారు. మూడవ సంవ త్సరం విద్యార్థులు ఇలస్ట్రేషన్‌, ప్రోడక్ట్‌ డిజైన్‌, ట్యాగ్స్‌ను రూపొం దిస్తే, నాలుగవ సంవత్సరం విద్యార్థులు అడ్వాన్స్‌డ్‌ ఇలస్ట్రేషన్‌, 3డి ఇమాజినేషన్‌ ఆర్ట్‌ వర్క్‌లను తీర్చిదిద్ది ప్రదర్శనలో ఏర్పాటు చేశారు. విద్యార్థులంతా కలిసి దాదాపు 500 వరకు చిత్ర కళాఖం డాలను ఇక్కడ పొందుపరిచారు.

సృజనాత్మకతకు అద్దం పడుతూ…
geethalu‚విద్యార్థుల వివిధ రకాల చిత్ర కళాఖండాలు వేటికవే ఎంతో ప్రత్యే కంగా రూపుదిద్దుకున్నాయి. వీటిలో టైపోగ్రఫీలో భాగంగా అం దంగా రూపుదిద్దుకున్న చిత్రాలు ఎంతో ఆకర్షణీయంగా తీర్చిది ద్దారు. గ్రాఫిక్‌ డిజైనింగ్‌ చిత్రాల్లో సందేశాత్మక కళాఖండాలు ప్రత్యేకంగా రూపుదిద్దుకున్నాయి. వీటితో పాటు సెలబ్రిటీలు ఐశ్వ ర్యారాయ్‌, సచిన్‌ టెండూల్కర్‌, దేశ ప్రధాని మన్మోహన్‌ సింగ్‌, రా మకృష్ణ పరమహంసల పొర్ట్రెయిట్స్‌ సందర్శకులను ఎంతగానో ఆకట్టుకుంటున్నాయి. 3డి ఇమాజినేషన్‌లో భాగంగా కంప్యూటర్‌ పై వైవిధ్యభరితంగా రూపొందించిన చిత్ర కళాఖండాలు వేటికవే ఎంతో ప్రత్యేకంగా రూపుదిద్దుకున్నాయి.
విద్యార్థులను ప్రోత్సహించేందుకు..
-వేణు మోహన్‌,
ఫ్యాకల్టీ, అప్లయిడ్‌ ఆర్ట్‌.
అప్లయిడ్‌ ఆర్ట్‌ విద్యార్థుల్లో దాగి ఉన్న ప్రతిభాపాటవాలను ప్రోత్స హించేందుకు ఈ చిత్రకళా ప్రదర్శనను ఏర్పాటుచేశాం. అప్లయి డ్‌ ఆర్ట్‌ నాలుగు సంవత్సరాల విద్యార్థులు రూపొందించిన చిత్రా లను విడి,విడిగా ప్రదర్శనకు ఉంచాం. ఈ ప్రదర్శన 11వ తేదీ వరకు ప్రతిరోజు ఉదయం 11 నుంచి రాత్రి 8 గంటల వరకు కొ నసాగనుంది. ప్రజలందరూ ఉచితంగా తిలకించే అవకాశాన్ని కల్పించాం.
ఆలోచనలను చిత్రాలుగా…
-దివాకర్‌,
విద్యార్థి, అప్లయిడ్‌ ఆర్ట్‌.
మాలోని భావాలను అందమైన చిత్రాలుగా మలిచాం. ఆలోచ నలకు ప్రతిబింబంగా ఈ ఆర్ట్‌ వర్క్‌లు రూపుదిద్దుకున్నాయి. చిత్ర కళలోని వివిధ శైలులను అందంగా చిత్రీకరించాం. వీటిలో ఆధు నికమైన అడ్వాన్స్‌డ్‌ ఇలస్ట్రేటింగ్‌ చిత్రాలు సందర్శకులను అబ్బు రపరుస్తాయి.
ఆనందంగా ఉంది…
టి.దేవేందరాచారి,
-విద్యార్థి, అప్లయిడ్‌ ఆర్ట్‌
geethalu1 కళాశాలలో చిత్రకళలోని విభిన్న అంశాలను చక్కగా నేర్చుకుంటున్నాం. ఇందులో భాగంగా అందంగా రూపొందించి న ఆర్ట్‌ వర్క్‌లను ప్రదర్శించేందుకు అప్లయిడ్‌ ఆర్ట్‌ చిత్ర కళా ప్రద ర్శనను ఏర్పాటుచేశారు. ఈ ప్రదర్శనలో నా చిత్రాలకు చోటు ద క్కినందుకు ఆనందంగా ఉంది. ఇక భవిష్యత్తులో ఆర్ట్‌ గ్యాలరీని ఏర్పాటుచేయాలన్నది నా కోరిక. ప్రతిభకు అద్దంపడుతూ…
-ఎస్‌.తిరుపతి,
విద్యార్థి, అప్లయిడ్‌ ఆర్ట్‌.
అప్లయిడ్‌ ఆర్ట్‌ ప్రదర్శనలోని పలు చిత్ర కళాఖండాలు వేటికవే ఎం తో ప్రత్యేకంగా రూపుదిద్దుకున్నాయి. వీటిని నాతో పాటు తోటి వి ద్యార్థులు ఎంతో అందంగా చిత్రీకరించారు. సృజనాత్మకతకు అ ద్దంపట్టే ఈ చిత్రాలు సందర్శకులను ఆలోచింపచేసే విధంగా రూపుదిద్దుకున్నాయి.
విభిన్న భావాలు పలికిస్తూ…
-జి.కిషోర్‌,
విద్యార్థి, అప్లయిడ్‌ ఆర్ట్‌.
ఈ ప్రదర్శనలోని విభిన్న చిత్రాలు పలు భావాలను పలికిస్తున్నా యి. ముఖ్యంగా 3డి ఇమాజినేషన్‌ ఆర్ట్‌ వర్క్‌లు సందర్శకులను అబ్బురపరుస్తాయి. వీటిని కంప్యూటర్‌పై అందంగా చిత్రీకరించ డం జరిగింది. ఈ చిత్రాల్లో సృజనాత్మకతను జోడించి అందంగా తీర్చిదిద్దాం.
-ఎస్‌.అనిల్‌ కుమార్‌

Surya Telugu Daily.

మార్చి 6, 2011 Posted by | చూసొద్దాం | , | వ్యాఖ్యానించండి

పల్లవుల శిల్పకళావైభవం… భైరవకోన

పల్లవుల శిల్పకళావైభవం… భైరవకోన
భైరవ కోన 9వ శతాబ్దానికి చెందిన ఓ అద్భుత శివాలయం. ప్రకాశం జిల్లాలోని చంద్రశేఖరపురం మండలం, కొత్తపల్లి గ్రామానికి దగ్గరలో ఉంది. పల్లవులకాలంనాటి అద్భుత శిల్పకళకు సాక్షీభూతంగా నిలుస్తున్న, ప్రసిద్ధి గాంచిన పురాతన గుహలకు నెలవు భైరవకోన…

Bhairavakona1సుమారు 250 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో ఉన్న ఈ నల్లమల అరణ్యంలో ఎక్కడచూసినా దేవీదేవతల శిలారూపాలే కనిపిస్తుంటాయి. ముఖ్యంగా ఓ కొండలోనే ఎనిమిది ఆలయాలు చెక్కిన వైనం ఎంతో అపురూ పంగా అనిపిస్తుంటుంది. ఇక్కడున్న దుర్గాంబ ఆలయంలో అమ్మవారి విగ్రహం మీద కార్తీకపౌర్ణమి రోజున చంద్రకిరణాలు పడటం భైరవకోనకున్న మరో విశేషం. అందుకే ఆరోజున భక్తులు విశేషంగా ఇక్కడకు తరలివస్తుంటారు. శివరాత్రికి పక్కనే ఉన్న జలపాత సేలయేటిలో స్నానంచేసి శివరూపాల్ని దర్శించుకుంటారు.

కొండల్ని తొలిచి ఆలయాలుగా చెక్కడం అన్నది భారతదేశంలో ప్రాచీనకాలంనుంచి ఉన్నదే. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ లో వీటి జాబితా చాలానే ఉంది. గుంటుపల్లి, ఉండవల్లి, మొగల్రాజపురం (విజయవాడ), బొజ్జనకొండ, శ్రీపర్వతం, లింగాలమెట్ట గుహలన్నీ ఈ కోవకు చెందినవే. అయితే ప్రకాశంజిల్లాలోని సీతారామపురం మండలంలోని భైరవకోన గుహలకు పౌరాణిక, చారిత్రక ప్రాశస్త్యం ఉంది. వీటిలో అడుగడుగునా పల్లవ శిల్పకళ కనిపిస్తుంటుంది. ఒకే కొండలో మలిచిన ఎనిమిది శివాలయాలనూ ఏకకాలంలో ఇక్కడ దర్శించుకోవచ్చు. వీటిలో ఏడు దేవాలయాలు తూర్పుముఖంగా, ఒక్కటి మాత్రం ఉత్తర ముఖంగా చెక్కబడ్డాయి.

bhiravaవీటన్నింటిలోనూ గర్భాలయాలూ, వరండాలూ స్తంభాలూ అన్నీ ఆ కొండ రాయితోనే మలచగలగడం విశేషం.శివలింగాలను మాత్రమే గ్రానైట్‌ శిలలతో చెక్కి ప్రతిష్ఠించారు. ఈ గుహాలయాల్లో నెలకొన్న ప్రధానదైవం భర్గేశ్వరుడు. ఈ ప్రాంతానికి క్షేత్రపాలకుడు భైరవుడు.ఆయనపేరుమీదే దీన్ని భైరవక్షేత్రంగా పిలుస్తున్నారు.అయితే ఒకప్పుడు ఈ ప్రాంతాన్ని కాలభైరవుడు అనే చక్రవర్తి పాలించాడనీ అందుకే ఇది భైరవకోన అయిందనీ అంటారు. అందుకు సాక్ష్యంగా ఈ ప్రాంతం చుట్టూ కోటల ఆనవాళ్లు అనేకం కనిపిస్తుంటాయి.

శివలింగాలన్నీ ఒక్కచోటే…
ఇక్కడ కొలువుతీరిన శివలింగాలు సుప్రసిద్ధ క్షేత్రాల్లోని శివలింగాల్ని పోలి ఉండటంతో వీటిని కూడా ఆ పేర్లతోనే పిలుస్తున్నారు. మధ్యప్రదేశ్‌లోని అమరనాథ్‌లో కన్పించే శశినాగలింగం, మేరు పర్వత పంక్తిలోని రుదల్రింగం, కాశీగంగాతీరంలోని విశ్వేశ్వరలింగం, తిరుమల కొండల్లోని నగరికేశ్వ రిలింగం, భర్గేశ్వరలింగం (ఇక్కడి ప్రధానదైవం) రామనాథపురం సముద్రతీర ప్రాంతంలోని రామే శ్వరలింగం, శ్రీశైలంలోని మల్లికార్జునలింగం, మందరపర్వతంలోని పక్షఘాతలింగం పేర్లతో వీటిని ఆరాధిస్తున్నారు.

ఒకేచోట త్రిమూర్తులు…
bhairava-konaఇక్కడ ఉత్తరముఖంగా ఉన్నదే మొదటిగుహ. దీనికి ఎదురుగా నంది ఉంటుంది. తలపాగాలు ధరించిన ద్వారపాలక శిల్పాలు ఈ గుహ ప్రధాన ఆకర్షణ.మిగిలినవన్నీ తూర్పు ముఖంగానే ఉంటాయి. అయితే అన్నింటికన్నా ఏడో గుహాల యం సుందరంగా కనిపిస్తుంటుంది. ఎనిమిదో గుహలో లింగంతోపాటు బ్రహ్మ, విష్ణువుల బొమ్మలు కూడా చెక్కివుండడం విశేషం. త్రిమూర్తులు ఒకేచోట ఉన్న అరుదైన ప్రదేశంగా ఇది అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందింది.అంతేకాదు ఈ ప్రాంతం అనేక ఔషధ మొక్కలకు పుట్టినిల్లు కూడా.ఆయుర్వేద వైద్యానికి అవసరమైన ఎన్నో మూలికల్ని ఇక్కడనుంచే సేకరిస్తుంటారు.

పల్లవ గుహాలయాలు…
waterఇక్కడి ఆలయాలకు మహాబలిపురంలోని ఆలయ నిర్మాణ శిల్పశైలికి సారూప్యం ఉండటంతో ఈ గుహాలయాలను పల్లవుల కాలానికి చెందినవిగా భావిస్తున్నారు. క్రీశ 600-630 కాలానికి చెందిన మహేంద్రవర్మ పాలనలోనే ఈ గుహాలయాలు ప్రారంభించి ఉంటారన్నది చరిత్రకారుల అభిప్రాయం. అయితే ఐదోగుహలోని స్తంభాలమీద ఉన్న నరనరేంద్రుడు, శ్రీత్రిభువనాదిత్యం…వంటి పదాలను చూస్తుంటే ఈ ఆలయాల నిర్మాణం ఏడో శతాబ్దం నుంచి చాళు క్యులకాలం వరకూ అంటే 11వ శతాబ్దంవరకూ కొన సాగి ఉంటుందని అంచనా. ఇక్కడ ఈ గుహాలయాలతో పాటు చుట్టుపక్కల ఉన్న గుండాలనూ దోనల్నీ చూడొచ్చు. సోమనాథ, పాల, కళింగ దోనలు; పార్వతి, కాముని, సరస్వతి, త్రివేణి, పాచికల గుండాలు ఇక్కడ దర్శనీయస్థలాలు. అయితే అటవీప్రాంతం కావడంతో ఇవన్నీ తిరగాలంటే కాలినడక తప్పనిసరి.

కోనకు ఇలా వెళ్ళాలి…
భైరవకోనకు వెళ్లాలంటే ప్రకాశం జిల్లా అంబ వరం, కొత్తపల్లి చేరు కుంటే అక్కడినుండి ఉదయం నుంచి రాత్రి 10 గంటలవరకూ బస్సు సౌకర్యం ఉంటుంది. అటవీప్రాంతం కాబట్టి నిర్వాకులు ఇక్కడ నిత్యాన్నదానాన్ని ఏర్పాటుచేశారు. ఓ చిన్న అతిథి గృహం కూడా ఉంది.

Surya Telugu Daily .

మార్చి 1, 2011 Posted by | చూసొద్దాం | వ్యాఖ్యానించండి

గోదారి ఒడ్డున ప్రకృతి పడుచు… పట్టీసీమ

గోదారి ఒడ్డున ప్రకృతి పడుచు… పట్టీసీమ
అందమైన గోదారి నడుమ అహ్లాద కరమైన వాతావరణంలో పర్యాటకులను విశేషంగా ఆకర్షిస్తోన్న ప్రకృతి సౌందర్య కేంద్రం పట్టిసీమ. పట్టిసీమలో విడిది చేయకుండా… పాకింకొండలు-భద్రాచలం బోటు ప్రయాణం పరిపూర్ణం కాదంటే అతిశయోక్తి కాదు. ఇక్కడ వెలిసిన శ్రీ వీరభద్రస్వామి ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం జరిగే మహాశివరాత్రి తిరునాళ్ళు తప్పకుండా దర్శించాల్సిన ఉత్తవాలు. ప్రకృతి అందాలతోనే కాక చారిత్రకంగా, ఆద్యాత్మికంగా విశిష్ట స్థానాన్ని సంపాదించుకున్న పట్టిసీమ పర్యాటక విశేషాలు… ఈవారం విహారిలో…

Pattiseema_3స్థానికులు ‘పట్టిసం’ అని కూడా పిలుచుకునే విశిష్ట విహారకేంద్రం పశ్చిమగోదావరి జిల్లా పోలవరం మండలంలోని పట్టిసీమ. కొవ్వూరుకు 25 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఈ ప్రదేశం గోదావరి ఒడ్డున, ఇసుకతిన్నెల నడుమ ప్రకృతి అందాలతో అలరారుతోంది.పాపికొండల మధ్య సాగే గోదావరి బోటు ప్రయాణంలో ఇది ప్రధాన విడిది కేంద్రం. ఇక్కడ గోదావరి ఒడ్డున దేవకూట పర్వతంపైన వీరభద్రస్వామి వారి ఆలయం, భావనారాయణ స్వామివార్ల ఆలయాలు ఉన్నాయి. తెలుగు సినిమాలలో అత్యధికంగా చిత్రీకరణ జరిగిన మంచి అందమైన దేవాలయం ఇది. ఎప్పుడూ సినిమా షూటింగులతో రద్దీగా ఉండే దీన్ని పట్టిసం, పట్టిసంనిధి, పట్టిసీమ అని కూడా పిలుస్తుంటారు. గోదావరి మధ్యనున్న చిన్న లంక మాదిరి ప్రదేశంలో శ్రీ వీరభధ్రస్వామి దేవస్థానం ప్రశాంత వాతవరణంలో అతి సుందరంగా ఉంటుంది. ఇక్కడ మహాశివరాత్రి పర్వదినాన ప్రతియేటా ఐదురోజులపాటు బ్రహ్మాండమైన ఉత్సవాలు జరుగుతాయి. ఈ తిరునాళ్ళకు లక్షలాదిగా భక్తులు తరలి వస్తుంటారు.

సినిమా షూటింగ్‌కు ప్రసిద్ధిగాంచిన దేవాలయం…
పాపి కొండల మధ్య సాగే గోదావరి నది ఒడ్డున ఉన్న చిన్న కొండపై ఈ వీరభద్రస్వామి దేవస్థానం కొలువై ఉంది. చుట్టూ గోదావరి మధ్యలో దేవాలయం ఉండడంతో ఇక్కటి వాతావరణం ఎంతో ఆహ్లాదకరంగా ఉంటుంది. అలాగే ప్రస్తుతం విస్తరణ పనుల్లో భాగంగా ఆలయం చుట్టూ పెంచిన చెట్ల పెంపకంతో ఈ ప్రాంతాన్ని సందర్శించిన వారిని ఈ దేవాలయం విశేషంగా ఆకర్షిస్తుంది. ఈ కారణంగానే దాదాపు అన్ని కాలాల్లో ఇక్కడ సినిమా షూటింగ్‌లు జరుగుతుంటాయి.

ఆధ్యాత్మికతను నెలవు వీరభద్రస్వామి దేవస్థానం…
ఇక్కడ వెలిసిన వెలసిన వీరభద్రస్వామి ఆలయం మరీ అంత పెద్దది కాకపోయినా సమీప గ్రామాల్లో ఈ ఆలయం విశిష్ట స్థానం సంపాదించుకుంది. ఏడాది మొత్తంలో జరిగే చిన్నా చితకా ఉత్సవాలతో పాటు మహా శివరాత్రి పర్వదినాన్ని పురస్కరించుకుని ఇక్కడ ఐదు రోజుల పాటు ఘనంగా ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తారు. ఈ ఉత్సవాలకు చుట్టు పక్కల గ్రామాల నుంచి లక్షలాదిగా భక్తులు తరలి వస్తుంటారు. ఒకప్పుడు దేవాలయము శిధిలమవడం వల్ల దేవాలయానికి పూర్తి మరమ్మత్తులు చేశారు. దేవాలయం చుట్టూ అందమైన తోటలు, పూలమొక్కలు, గడ్డి పెంచుతున్నారు.

Pattiseemaఒకప్పుడు ఇక్కడ కనీసం మంచి నీళ్ళు కూడా దొరకని పరిస్థితి ఉండేది. కాని ఇప్పుడు దేవాలయములో అన్ని రకాల సౌకర్యాలున్నాయి. భక్తులు విడిది చేసేందుకు ఇక్కడ గదులు నిర్మించారు. త్రాగుగునీటి వసతులు, భోజనశాలలు, గోదావరి పడవల రేవు, స్నానాలరేవులను రెండేళ్ళ క్రితం కొత్తగా ఏర్పాటు చేశారు. చుట్టూ గోదావరి, మధ్యలో దేవాలయం ఉండడంతో ఇక్కటి వాతావరణం గంభీరంగానూ, అందంగానూ ఉంటుంది. అలాగే ప్రస్తుతం విస్తరణ పనుల్లో భాగంగా ఆలయం చుట్టూ పెంచిన చెట్ల పెంపకంతో ఈ ప్రాంతాన్ని సందర్శించిన వారిని ఈ దేవాలయం విశేషంగా ఆకర్షిస్తుంది.

ఆలయ చరిత్ర…
దక్షయాగంలో సతీదేవి అగ్నికి ఆహుతికాగా, రౌదమ్రూర్తియైన పరమశివుడు తన శిరస్సునుండి ఒక జటాజూటాన్ని పెరికి నేలకు వేసి కొట్టగా అందులోనుండి వీరభద్రుడు ఆవిర్భవించిచాడు. అప్పుడు… దక్షుని యాగాన్ని ధ్వంసం చేయమని శివుడు ఆనతీయగా వీరభద్రుడు ప్రమధగణాలతో హుటాహుటిన దక్షుని యాగ శాలకు వెళ్ళి యఙ్ఞకుండమును ధ్వంసముచేసి అడ్డువచ్చినవారిని సంహరిస్తూ దక్షుని శిరస్సు ఖండించాడు. ఆ రౌద్రమూర్తి దేవకూట పర్వతముపై ప్రళయ తాండవం చేస్తుండగా… అతని చేతిలోని ‘పట్టిసం’ అనే కత్తి జారి దేవకూట పర్వతముపై పడింది. వీరభద్రుని రౌద్ర తాండవాన్ని ఎవరూ ఆపలేక చివరకు అగస్త్యమహామునిని వేడుకున్నారు.

Pattiseema_2అప్పుడు అగస్త్యమహాముని వచ్చి వీరభద్రుని వెనకనుంచి ఆలింగనముచేసుకొని విడిపోయిన అతని జటాజూటాన్ని ముడివేసి అతన్ని శాంతింపచేశాడని పురాణ గాధ.అక్కడే రుద్ర సంభూతుడైన వీరభద్రుడు భద్రకాళీ సమేతుడై వెలిశాడట. ఈ ఆలయంలో మూల విగ్రహముపై అగస్త్యుని చేతిగుర్తులు, శిరస్సుపై ముడిని మనం చూడవచ్చును. పట్టిసం జారిపడినది కనుక ఈక్షేత్రానికి పట్టిసాచల క్షేత్రమని పేరు వచ్చింది.కాలక్రమేణా అది పట్టిసం, పట్టిసీమగా మారింది.కొవ్వూరు నుండి గోదావరి గట్టున 26వ కిలోమీటరు వద్ద ఉన్న ఈ ేత్రానికి… గోదావరి నదిలోనికి ఏటవాలుగ చక్కని రోడ్డు వుంది.అక్కడనుంచి పడవలలో నది దాటి నదిమధ్యలో గల పట్టిసం కొండకు చేరవచ్చు. వర్షాకాలం మినహాయించి నదీ ప్రవాహాన్ని బట్టి ఇక్కడ ఇసుక తిప్పలు ఏర్పడతాయి.

ఇలా చేరుకోవచ్చు…
పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలోని ప్రముఖ నగరమైన రాజమండ్రి నుండి పట్టిసీమ సుమారు 30 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. రాజమండ్రి నుంచి పట్టిసీమకు ఎల్లప్పుడూ బస్సులు అందుబాటులో ఉంటాయి. అలాగే ప్రకృతిని ఆస్వాదిస్తూ వెళ్లాలనుకునే వారికి రాజమండ్రి నుంచి పాపికొండల మధ్య ప్రవహించే గోదావరిపై ప్రయాణించే లాంచీలు కూడా అందుబాటులో ఉంటాయి. విమానం ద్వారా వచ్చే దూరప్రాంత ప్రయాణీకులు రాజమండ్రిలోని కోరుకొండ విమానాశ్రయం నుండి చేరుకోవచ్చు. ఇక రైలు ప్రయాణీకులు రాజమండ్రి లేదా నిడదవోలు స్టేషన్ల ద్వారా ఇక్కడికి చేరవచ్చు. కొవ్వూరు కూడా దగ్గరి రైల్వే స్టేషన్‌ అయినప్పటికీ అక్కడ తగినన్ని ఎక్స్‌ప్రెస్‌ రైళ్ళు ఆగవు.

Surya Telugu Daily.

మార్చి 1, 2011 Posted by | చూసొద్దాం | వ్యాఖ్యానించండి

టాప్‌ టెన్‌… అందమైన బీచ్‌లు

టాప్‌ టెన్‌… అందమైన బీచ్‌లు

సాయంకాలం వేళ అస్తమించే సూర్యుడిని చూస్తూ సముద్రం దగ్గర ఇసుకలో ఆడుకోవడం అంటే చిన్న పిల్లల నుంచి పెద్దవారి వరకు ప్రతిఒక్కరికీ ఆనందంగా ఉంటుంది. అందువల్లే చాలా మంది కుటుంబంతో కలిసి ఆనందంగా గడిపే స్థలాల్లో బీచ్‌లకు ప్రథమ స్థానం ఇస్తారు. వేసవిలో సాయంకాలం బీచ్‌ల వద్ద హాయిగా గడపేందుకు కొందరు మక్కువ చూపుతారు. ఇటువంటి వారి కోసం ప్రపంచంలో ప్రఖ్యాతిగాంచిన అందమైన పది బీచ్‌లు ఉన్నాయి. ఆ అందాల బీచ్‌లను సందర్శిద్దాం..

కోస్టాడెల్‌సల్‌ బీచ్‌…
italy_beachesఇటలీలోని కోస్టాడెల్‌సల్‌ బీచ్‌ పర్యాటకులను విశేషంగా ఆకర్షించడానికి కార ణం ఇక్కడి వాతావరణం ఎంతో ఆహ్లాదకరంగా ఉండడమే. ఇక్కడి సముద్రంలో స్వచ్ఛమైన నీరు, ఒడ్డున తెల్లటి ఇసుక ఎక్కడో స్వర్గలోకంలో ఉన్న భావన కలిగిస్తుంది. ఇటలీలోని అన్ని బీచ్‌లకన్నా ఇది ఎంతో వైవిధ్యంగా ఉండటం వల్లనే ఇది అందమైన బీచ్‌లలో మొదటి స్థానం దక్కించుకుంది. ప్రతి ఏటా లక్షలాది మంది పర్యాటకులు ఈ బీచ్‌ను సందర్శించి మధురానుభూతులను పొందు తారు.

కటెస్లొ బీచ్‌…
పశ్చిమ ఆస్ట్రేలియాలోని పెర్త్‌ ప్రాంతంలో కటెస్లొ బీచ్‌ ఉంది. అందంగా ఉండడమే కాకుండా పిల్లలు సైతం సముద్రంలో మునగడానికి చాలా సురక్షి తంగా ఉంటుందిక్కడ. ఇక్కడి సముద్రపు నీటిలో ఉప్పు శాతం తక్కువగా ఉండడంతో చాలామంది పర్యాటకులు ఈత కొట్టడానికి ఇష్టపడు తుంటారు.

డర్బన్‌ బీచ్‌…
డర్బన్‌ బీచ్‌ ఎంతో ప్రత్యేకమైనది. ఇక్కడి సముద్రపు నీల్లు సాధారణంగా ఉండే వేడి కంటే చల్లగా ఉంటాయి. అంతేకాకుండా పిల్లలు, పెద్దవారు స్విమ్మిం గ్‌ చేయడానికి అనువుగా ఈతకొలనులు కూడా ఈ సముద్రం ఒడ్డున ఏర్పాటు చేయడం విశేషం. అందువల్లే ఇది యాత్రికులను ఎక్కువగా ఆకర్షిస్తుంది.

కరోన్‌ బీచ్‌…
aitutaki_beachథాయ్‌లాండ్‌లోని కరోన్‌ బీచ్‌ కుటుంబ సభ్యులతో లేదా స్నేహి తులతో సందర్శించడానికి అనువైన ప్రాంతం.ఇక్కడ సముద్రం ఒడ్డున అందమైన పార్కులను ఏర్పాటుచేశారు. అంతేకాకుండా సీఫుడ్స్‌ రెస్టారెంట్లతో, అమ్యూజిమెంట్‌ పార్క్‌లతో ఈ బీచ్‌ సందడిగా ఉంటుంది. అందుకే రాత్రిపూటకూడా బీచ్‌ దగ్గర ఎంజా య్‌ చేయడానికి ఎక్కువసంఖ్యలో పర్యాటకులు వస్తుంటారు.

క్వాయ్‌ బీచ్‌…
అమెరికా హవాయ్‌ దీవులలోని క్వాయ్‌ బీచ్‌ అందమైన ఇసు తిన్నెలు, ఆహ్లాదరమైన వాతావరణంలో పర్యాటకులను ఆకర్షి స్తుంది. కానీ ఈ బీచ్‌కు మరో ప్రత్యేకత ఉంది. చిన్న పిల్ల కో సం ఇక్కడ డిస్కవరీ మ్యూజియంను ఏర్పాటు చేశారు. ఈ మ్యూజియంలో సముద్రంలోని అనేకరకాలైన చేపలు, ఇతర జీవులను చూడవచ్చు.

ఐటుటాకి బీచ్‌…
bechsకుక్‌ ఐలాండ్‌ దీవులలో ఐటుటాకి బీచ్‌ ఉంది. మాములు ఇసుకలా కాకుండా ఇక్కడి బీచ్‌ ఇసుక చాలా మెత్తగా ఉం టుంది. ఇక్కడి ఇసుకపై పడుకుంటే మెత్తటి పరుపై పడుకున్న అనుభూతిని కల్గుతుంది.ఇంతే కాకుండా ఐటుటాకి బీచ్‌కు మరో ప్రత్యేకత ఉంది.సముద్రంపై విహరించాలనే వారికి బోట్‌ సౌకర్యం ఉండడం విశేషం. చాలా చేపలు ఒడ్డునే కనిపిస్తూ సముద్రంలో ఈత కొట్టే వారిని కనువిందు చేస్తుంటాయి.

నూసా బీచ్‌…
అందాల బీచ్‌లో ఏడవ స్థానంలో నిలుస్తుంది ఆస్ట్రేలియాలోని నూ సా బీచ్‌. కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి వెళ్ళాలనుకొనే చాలా మంది ఈ బీచ్‌కే వెళ్తుంటారు. సరదాగా గడపడానికి, ప్రకృతిని ఇష్టపడే వారికి ఇక్కడ నూసా నేషనల్‌ పార్క్‌ను ఏర్పాటుచేశారు. ఇక్కడ అన్ని రకా లపూల మొక్కలతో పాటు మహా వృక్షాలు కనువిందు చేస్తాయి.

తావిరా బీచ్‌…
పోర్చుగల్‌కు తూర్పున ఈ బీచ్‌ ఉంటుంది. ఈ బీచ్‌ వెంబడి కొన్ని కిలోమీటర్ల వరకు షాపులు, రెస్టారెంట్లు ఉంటాయి. బోట్‌ షికా ర్‌ చేయడానికి అనువుగా అన్ని రకాల బోట్లు ఇక్కడ పర్యాటకు లకు అందుబాటులో ఉంటాయి.

సాయులిటా బీచ్‌…
sanur-beach-baliమెక్సికోలోని సుందరమైన బీచ్‌ సాయులిటా. ఈ బీచ్‌ చాలా సురక్షితమైనదని పర్యాటకులు భావిస్తారు.చిన్నపిల్లల భద్రత కోసం ఇక్కడ ప్రత్యేకంగా సిబ్బం దిని ఏర్పాటు చేశారు. సరదాగా అటలు ఆడుకోవడానికి, ఐస్‌ క్రీం తింటూ ఎం జాయ్‌ చేయాలనుకొనేవారు తప్పకుండా సందర్శించాల్సిన బీచ్‌ ఇది.

సనుర్‌ బీచ్‌…
ఇండోనేషియాలోని సనుర్‌ బీచ్‌ ప్రపచంలోని అందమైన బీచ్‌లలో పదవ స్థానాన్ని ఆక్రమిస్తుంది. ఇక్కడికి ఎక్కువగా కొత్తగా పెళె్ళైన దంపతులు, స్నేహి తులు వస్తుంటారు. ఓపెన్‌ రెస్టారెంట్లను కలిగిఉండడం ఈ బీచ్‌ ప్రత్యేకత. పక్కనే చిన్న నగరం ఉండడంతో షాపింగ్‌ చేసే వారు కూడా ఇక్కడకు రావడానికి చాలా ఆసక్తి కనబరుస్తారు.

Surya Telugu Daily

ఫిబ్రవరి 25, 2011 Posted by | చూసొద్దాం | | 1 వ్యాఖ్య

పిలిచిన పలికే దైవం కోదండరాముడు

పిలిచిన పలికే దైవం కోదండరాముడు

ఒంటిమిట్ట కోదండరాముడు పిలిస్తే పలికే దేవుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. అందరి బంధువులా పిలిపించుకునే కోదండరాముడు భక్తులచే కోటి దండాలు అందుకుంటున్నాడు. మత సామరస్యాని, ప్రశాంత వాతావరణానికి ఆలవాలం ఇక్కడి కోదండరాముడు. కళలకు కాణాచి అయిన సీమకు ఆభరణంగా నిలిచి భక్తితో పాటు చారిత్రకంగా అపూర్వ సంపదగా అలరారుతున్నది ఈ ఆలయం.దక్షిణ భారతదేశంలో ప్రాచీన శిల్పకళా సంపదను ఎలుగెత్తి చాటిచెప్పే సుప్రసిద్ధ దేవాలయాల్లో ఒంటిమిట్ట రామాలయం ఒకటి. ఈ ఆలయం కడప- చెనై్న రహదారిలో కడప నుంచి 25కిలో మీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఈనెల 23వ తేది నుంచి జరిగే బ్రహ్మోత్సవాలను పురస్కరించుకొని ప్రత్యేక వ్యాసం.

దక్షిణ భారతదేశంలోనే సుప్రసిద్ధం…
vontimittaదక్షిణ భారతదేశంలో సుప్రసిద్ధ దేవాలయాల్లో కడప జిల్లా ఒంటిమిట్టలోని శ్రీకోదండ రామాలయం చెప్పుకోదగ్గది. ఈ ఆలయ విశిష్టమైన చరిత్ర, ప్రచారంలో ఉన్న కొన్ని మహిమలను గుర్తుకు తెచ్చు కుంటే ఆశ్చర్యం కలుగకమానదు. ఆంధ్ర వాల్మీకి వావికొలను సుబ్బారావుకు స్వప్నంలో బైరాగులు కనపడ టం, సహజ పండితుడు బమ్మెర పోతన రచిస్తున్న పద్యంలో చరణాలు గుర్తుకు రాక నిలిపి వేయగా శ్రీరాముడు ప్రత్యక్షమై పూర్తి చేయడం, అయ్యలరాజు రామభద్రునికి చిన్న ప్రాయంలో సీతా దేవి పాలు ఇవ్వడం, ఇమాంబేగ్‌ పిలిస్తే కోదండరాముడు పలుకడం, తూర్పువైపునకు ఉన్న సీతారామ లక్ష్మణమూ ర్తులు మాల ఓబన్న అనే భక్తుని కోసం పశ్చిమైపునకు మరలడం వంటి కథనాలు ఇక్కడి కోదండ రామా లయ మహిమలుగా చోటుచేసుకున్నాయి.

మతాలకతీతం.. భారతావనికే ఆదర్శం….
అయోధ్యలో రాముడి గుడి కట్టాలని మెజార్టీ హిందువులు, మసీదు నిర్మించాలని ముస్లిం తలలు బద్దలు కొట్టుకుంటున్న ప్రస్తుత తరుణంలో దేశ రాజకీయాలు అయోధ్య రాముని చుట్టూ పరిభ్రమిస్తున్నాయి.ఈ సమస్య అలాగే ఉన్న నేపథ్యంలో ఒంటిమిట్ట శ్రీ కోదండ రామాలయం విశిష్టత యావత్‌ భారతా వనికే ఆదర్శంగా నిలుస్తోంది. రాష్ట్రంలోనే రెండో భద్రాద్రిగా పేరుగాంచిన ఒంటిమిట్ట శ్రీ కోదండ రామాలయం చారిత్రాత్మకంగా ఎంతో ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. క్రీ.శ.1640 సంవత్సరంలో కడపను పాలించిన వారిలో అబ్దుల్‌ నబీఖాన్‌ ఆస్థానంలో ప్రతినిధిగా పనిచేసిన ఇమాంబేగ్‌ ఒంటిమిట్ట కోదండ రాముడిని పరీక్షించి రాముని మహిమను ప్రత్యక్షంగా వీక్షించారట. దీనితో నవాబు ఆనందభరితుడై వెంటనే కోదండరాముని కైంకర్యానికి బావిని కూడా త్రవ్వించాడని చరిత్ర చెబుతోంది. ప్రతి శుక్రవారం మంటపం పల్లె సమీపంలో దర్గాను దర్శించుకున్న ముస్లింలు ఇక్కడకు వచ్చి తీర్థప్రసాదాలు తీసుకొని వెళ్ళడం ఇక్కడ ఆనవాయితీగా వస్తోంది. ఈ ఆలయంలో 23 నుండి ఏప్రిల్‌ 12వ తేది వరకు జరిగే ఉ త్సవాలు అత్యంత వైభవంగా జరుగనున్నాయి. ఈ ఉత్సవాల కోసం అధికారులు సన్నాహాలు చేస్తున్నారు.

రామాలయ ఆవిర్భావం….
nandiవిజయనగర పాలకుల్లో ఒకరైన సదాశివరాముల కాలంనాటి శిలా శాసనాలను బట్టి చూస్తే క్రీ.శ.1500 సంవత్సరానికి పూర్వమే ఈ ఆలయం పూర్తయినట్లు తెలుస్తోంది.రామాలయ గోపురం నిర్మాణం, చోళ నిర్మాణ శైలికి దర్పణం పడుతున్నాయి. రామాలయానికి ఎదురుగా ఉన్న సంజీవ రామస్వామి ఆల యాన్ని చివరగా పునరుద్ధరించినట్లు తెలుస్తోంది.

ఆలయ చరిత్రను తెలిపే శాసనాలు…
శ్రీకోదండ రామాలయంలో రాజగోపురం ఉత్తర బాగాన రెండు శిలాశాసనాలు ఉన్నాయి. మొదటి శాసనం క్రీ.శ.1555లో. క్రీ.శ.1558లో రెండో శిలా శాసనాన్ని వేయించారు. వీటి ప్రకారం విజయ నగర పాలకుడు వీర సదాశివ దేవరాయల సామంతుడు గుత్తి తిరుమ లయ్య దేవ మహారాజు పులపత్తూరు గ్రామాన్ని ఆలయానికి దానం చేశా రు. శ్రీకోదండ రామా లయ ప్రాకార నిర్మాణాలకు రథం బ్రహ్మోత్సవాల నిర్వహణకు తిరుమల రాజయ్య, నాగరాజయ్య దేవ మహారాజులు ఒంటిమిట్టకు, ఈగ్రామానికి చెందే పల్లెలను, పొలాలను దానంగా ఇచ్చారు. ఈ రెండు శిలా శాస నాలు సదాశివరాముల ప్రధానిగా ఉన్న తిరుమలరాజు అనుమతితో వేయించారు.

ఆలయ పూర్వగాథ…
పితృవాక్య పరిపాలకుడైన శ్రీరామచంద్రుడు అరణ్యవాసం చేస్తూ ఆనాటి దండకారణ్యంలో భాగమైన ఒంటిమిట్టకు వచ్చిటన్లు ఇతిహాసం చెబుతోంది. ఇక్కడ మునులకు రాక్షసుడి బెడద నివారణకు ఒకే శిల పై నిర్మితమైన శ్రీసీతారామలక్ష్మణ విగ్రహాలను మునులకు ప్రదానం చేశారని అంటారు. ఈ విగ్ర హాలు మూడు విడివిడిగా కనిపించినా ఇవన్నీ ఒకేశిలపై ఆవిర్భవించి ఉన్నందున ఈ గ్రామానికి ఏక శిలా నగరమని పేరు వచ్చిందని చరిత్ర కారులు చెబుతున్నారు. ఈ పరిసర ప్రాంతాల్లో సీతాదేవికి దా హంగా ఉందని గ్రహించిన శ్రీరామచంద్రుడు తన బాణంతో పాతాళం నుంచి గంగను పైకి తెప్పిం చాడట. నీళ్లు పడిన చోటు రామతీర్థమని, లక్ష్మణుని ద్వారా నిర్మించిన తీర్థం లక్ష్మణ తీర్థమని అంటారు.ఒకరోజు జాంబవంతుడు ఇక్కడ విశ్రమించగా స్వప్నంలో సీతారామలక్ష్మణులు దర్శనమివ్వడంతో ఆనందభరితుడై విగ్రహాలను ప్రతిష్టించారంటారు. అందుకే వాటికి జాంబవంత ప్రతిష్ఠగా పేరు వచ్చిం దని ఇతిహాసం చెబుతోంది.

జనపదుల గాథ….
ద్వాపరయుగం తర్వాత కలియుగం మొదలైనపుడు పలువురు దొంగలు ముఠాలుగా ఏర్పడి గ్రామాలపై దాడిచేసి బంగారు నగలను అపహరించేవారు. ఈ ప్రాంతంలో ఒంటడు- మిట్టడు (వడ్డెవారు) అనే ఇద్దరు అన్నదమ్ములు ఈ పరిసర గ్రామాల్లో దోపిడి చేసి తీసుకొచ్చిన వస్తువులను ఇక్కడి అటవీగృహాల్లో దాచేవారు. ఒకనాడు గుహలో శిలపై సీతారామలక్ష్మణులు ప్రత్యక్షమై ‘ఒంటడు- మిట్టడు’లకు సత్ప్ర వర్తనతో నిజాయితీగా జీవించాలని ఆదేశించారట. అప్పుడు వారికి జ్ఞానోదయం కల్గి దేవుని విగ్రహాలను గర్భగుడిని నిర్మించారు. ఆ కారణంగా ఈ గ్రామానికి ఒంటిమిట్ట అనే పేరు స్థిరపడినట్లు చెబుతారు.

Vontimitta_Templeభారతదేశంలోని గొప్ప ఆలయ గోపురాల్లో ఒంటిమిట్టలోని శ్రీకోదండ రామాలయ గోపురం ఒకటని క్రీశ.1652 సంవత్సరంలో భారతదేశ యాత్ర చేసిన ఫ్రెంచ్‌ యాత్రికుడు టావర్నియర్‌ పేర్కొన్నారు. సహజ పండితునిగా వాసికెక్కిన బమ్మెర పోతనామాత్యులు, అష్టదిగ్గజాల్లో ఒకరైన అయ్యరాజ రామ భద్రాద్రి ఓబన్న, తిప్పకవి, ఇమాంబేగ్‌, ఆంధ్ర వాల్మీకిగా పేరుగాంచిన వాలింకొలను సుబ్బారావు వంటి ప్రముఖులంతా ఒంటిమిట్టలో నివసించిన వారే. ఆంధ్ర మహాభాగవతాన్ని తనకు అంకితమివ్వాలని పో తనను కోదండరాముడు కోరింది ఇక్కడేనని ప్రతీతి. అత్యంత సుందరమైన శిల్పి చాతుర్యానికి అద్దం పట్టేలా ఒంటిమిట్ట రామాలయం అలలారుతోంది.

బమ్మెర పోతన :
ఈయన క్రీ.శ.1465 నుండి క్రీ.శ.1470 ప్రాంతం వరకు ఉండి, ఆంధ్ర మహా భాగవతాన్ని తెలుగులోకి రచించి కోదండరాముడికి అర్పించిన సహజ పండితుడు పోతనామాత్యుడు. పోతన ఒంటిమిట్టవాసి అని కొందరు, ఓరుగళ్లు వాసి అని కూడా అక్కడివారు అంటుండడంతో కొంత వివాదం ఉంది. ఈయన ఒంటిమిట్టలో మహా భాగవతాన్ని రచిస్తుండగా గజేంద్ర మోక్షంలోకి ‘అల వై కుంఠ పురంబులో’ అనే పద్యంలో కొన్ని చరణాలు నిలిపివేశాడని, అప్పుడు శ్రీరాముడు ప్రత్యక్షమై ఆ పద్యాన్ని పూర్తి చేశాడని పురాణం చెబుతోంది.

వావిల కొలను సుబ్బారావు :
ఈయన 1863 సంవత్సరంలో జనవరి 23న కడప జిల్లా జమ్మల మడుగులో రామచంద్రారావు, కనకాంబ దంపతులకు జన్మించిన ఆంధ్ర వాల్మీకి వావిల కొలను సుబ్బా రావు. 50కి పైగా గ్రంథాలను రచించిన మహాకవి. ఒకనాటి రాత్రి స్వప్నంలో ఆయనకు ఇద్దరు బైరాగులు కనపడి ‘ఇక్కడ నువ్వు ఏమి చేస్తున్నావు. ఒంటిమిట్టకు రారాదా’ అని పిలిచారట. ఉదయాన్నే స్వప్నం గురించి చర్చించి ఒంటిమిట్టకు బయలుదేరారు. 1920 నాటికి ఒంటిమిట్టలోని రామాలయ మా న్యాలు, మడులు, అన్యాక్రాంతమయ్యాయి. ఆ పరిస్థితుల్లో స్వామి ప్రేరణతో సుబ్బారావు ఒంటి మిట్టలో నివాసమేర్పరచుకొని రామాలయాన్ని పునరుద్ధరించుటకు అవిరళకృషి చేశారు. టెంకాయ చిప్ప చేత బట్టుకొని పాదయాత్ర చేస్తూ లక్షలాది రూపాయలను సేకరించి ఆలయ నిర్మాణం గావించారు. ఈయన వాల్మీకి రామాయణాన్ని తెలుగులోకి యధాతథంగా అనువదించి ఆంధ్ర వాల్మీకి అనే బిరుదు పొందారు.

అయ్యరాజు తిప్పకవి :
gopuramఒంటిమిట్ట నివాసి అయిన అయ్యరాజు తిప్పకవి క్రీ.శ.1423నుండి 1446వరకు సంగరాజు వంశములలో ముఖ్యుడైన ప్రౌడదేవరాయుల ఆస్థానంలో కవిగా పనిచేశారు. ఈయన శ్రీ రఘువీర శతకాన్ని రచించారు.వరకవిః ఈ కవి పూర్తి పేరు తెలియదు. వరకవి అనేది ఆయనకు బిరుదు. ఈ కవి మట్టిరాజుల ఆస్థానంలోని వారు. ఒంటిమిట్ట కోదండరాముని మీద ఆయన శతకం రాశారు. ఈ శతకంలో ఆనాటి రాజకీయ అల్లకల్లోలాలను ప్రస్తా వించారు. ప్రస్తుతం ఈ శతకం శ్రీవెం కటేశ్వర యూనివర్సిటిలోని ప్రాచ్య పరి శోధనశాలలో వుంది. ఈ కవిపేరుమీద నెల్లూరు జిల్లాలో ‘వరకవిపూడి’ అని గ్రామం ఉంది.

మరుగున పడుతున్న శిల్పసంపద
– పట్టించుకోని పురావస్తు శాఖాధికారులు

రాష్ట్రంలోనే రెండో భద్రాచలమైన ఒంటిమిట్ట శ్రీకోదండ రామాలయం అద్భుతమైన శిల్ప కళకు పెట్టింది పేరు.ఈ ఆలయంలోని గోపు రాలపై ఉండే శిల్పసంపద రానురానూ అంత రించిపోతోంది. శిథిలమవుతున్న శిల్ప సం పద తిరిగి నిర్మించేందుకు భారత పురావస్తు శాఖ కుంటిసాకులు చెబుతోంది. దీనిపై ఈ ప్రాంత ప్రజల్లో తీవ్ర విమర్శలు వస్తున్నాయి. చేస్తామని హామీలు ఇస్తూ వస్తున్న ప్రజాప్రతినిధులు కూడా మొండాల శిల్పాలకు పునరద్ధరించేందుకు భారత పురావస్తు శాఖపై ఒత్తిడి తేవడంలో విఫలమవు తున్నారని ప్రజలు ఆరోపిస్తున్నారు.

ఆలయంలోని రాజ గోపురం, గర్భగుడి గోపురంపై ఉన్న అద్భు తమైన శిల్పాలు రాను రానూ ముఖం, తల, చేతులు, కాళ్లు భాగాలుగా ఒక్కక్కటిగా ఊడిపోతూ అందవి హీనంగా దర్శనమిస్తున్నాయి. అయితే 2002 సంవత్స రంలో ఆలయంలోను, రాజగోపురం మరమ్మ తులు చేసి పురావస్తు శాఖ గోపురాలపై మొండాలుగా దర్శనమిస్తున్న శిల్పాలకు రూపాలు కల్పించక అలాగే వదిలేసి మరమ్మతులు చేయడంతో ప్రజలు నిరస న తెలుపుతున్నారు. పాడైపోయిన శిల్పాల రూపాలకు తమ వద్ద తగిన ఆనవాళ్లు లేవంటూ ఆ శాఖ ప నులు ముగించి చేతులు దులుపుకుంది. భారతదేశంలోని గొప్ప ఆలయ గోపురాల్లో ఒంటిమిట్టలోని శ్రీ కోదండ రామాలయ గోపురం ఒకటని, క్రీ.శ.1652 సంవత్సరం భారతదేశ యాత్ర చేసిన ఫ్రెంచ్‌ యా త్రికుడు టావర్నియర్‌ ప్రశంసించాడు.

అలాంటి గోపురానికి ఉన్న శిల్పాలు నేడు శిథిలావస్తలకు చేరు కున్నాయి. రూపాలు కోల్పోయి అంద విహీనంగా దర్శనమిస్తున్నాయి. ఎంతో ప్రాచీన ప్రాశస్థ్యం కలిగి న ఒంటిమిట్ట శ్రీకోదండ రామాల యాన్ని సందర్శించేందుకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌ సహా పలు రాష్ట్రాల నుంచే కాక విదేశాల నుండి సైతం యాత్రి కులు వస్తుంటారు. మరి అలాంటి శిల్ప సంపద నేడు శిథిలావస్తకు చేరడంతో రాజగోపురం, గర్భగుడి గోపురాలు బోసిపోయి భక్తులను వెక్కిరిస్తున్నాయి. రాజగోపు రంపై సుమారు 250కిపైగా శిల్పాలు ఉండేవి. అయితే 50శాతం శిల్పాలను గతంలో ఉన్నవాటిలోనే శిల్ప కారులచే పురావస్తు శాఖాధి కారులు పునరుద్ధరిం చారు. ఇందు కోసంకొన్ని బొమ్మలను కర్నాటక రాష్ట్రం హంపి నుంచి తెప్పించి మరమ్మతులు చేశారు.

మిగిలిన 50శాతం శిల్పా లకు సంబంధించి రూపాలను తగిన ఆనవాళ్ళు లేవంటూ అప్పట్లో మరమ్మతు పనులు ముగించారు. శిల్పా లకు ఉన్న రూపాల చరిత్ర లేక పోవడంతో వాటికి మరమ్మతులు చేయకుండా అలా గే వదిలిపోవాల్సి వచ్చిందని పురావస్తు శాఖాధికారులు చెబుతున్నారు. ఎవ రైనా వాటి రూపాలకు సంబంధిం చిన ఆధారాలు చూపితే వాటిని పునః నిర్మిస్తామంటు న్నారు. ప్రభుత్వ శిల్పకారులను పిలిపించి శిల్పాలను తిరిగి నిర్మింప చేయాలని ప్రజలు కోరుతున్నారు.

– మేజర్‌ న్యూస్‌ ఒంటిమిట్ట

Surya Telugu Daily .

ఫిబ్రవరి 24, 2011 Posted by | చూసొద్దాం | 1 వ్యాఖ్య

జీవ వైవిధ్యానికి నెలవు.. నాగర్‌హోల్‌ జాతీయవనం

జీవ వైవిధ్యానికి నెలవు.. నాగర్‌హోల్‌ జాతీయవనం
Nagarhole2ప్రపంచంలోని జంతుజాలం అంతా ఇక్కడే నివాసం ఏర్పరుచుకున్నదా… అనే సందేహం… నాగర్‌హోల్‌ నేషనల్‌ పార్క్‌ను సందర్శించిన ప్రతి ఒక్కరికీ కలుగకమానదు. ఎందుకంటే… దేశంలో మరే ఇతర పార్క్‌ల్లో లేని విధంగా ఇక్కడ ఎన్నో అరుదైన జంతు, పక్షి జాతులు మనుగడ సాగిస్తున్నాయి. అంతేకాకుండా వృక్షసంపదలో కూడా తన ప్రత్యేకతను చాటుకుంటోంది ఈ పార్క్‌. దక్షిణ భారతదేశంలోనే అతిపెద్ద నేషనల్‌ పార్క్‌గా గుర్తింపు పొందిన ఈ పార్క్‌కు ఏటా సందర్శకుల తాకిడి కూడా ఎక్కువగానే ఉంటుంది. దేశీయ పర్యాటకులే కాకుండా… విదేశీ పర్యాటకులను సైతం ఈ పార్క్‌ అమితంగా ఆకట్టుకుంటోంది. పర్యాటకుల సందర్శన నిమిత్తం అటవీశాఖ ప్రత్యేక సఫారీలు కూడా ఏర్పాటు చేసింది. పలు, జాతీయ, అంతర్జాతీయ సంస్థలు ఇక్కడి జీవజాలంపై ఎన్నో పరిశోధనలు చేపట్టాయి. అలాంటి అరుదైన జాతీయవనాన్ని ఈవారం మనమూ దర్శిద్దాం…

Nagarholeరాజీవ్‌ గాంధీ నేషనల్‌ పార్క్‌ గా పేరొందిన నాగరోహోల్‌ నేషనల్‌ పార్క్‌ దక్షిణ భారతదేశంలోనే అతిపెద్ద నేషనల్‌ పార్క్‌. కర్నాటకలోని మైసూర్‌ నగరానికి 94 కిమీల దూరంలో ఉన్న ఈ జాతీయ ఉద్యానవనం కొడగు జిల్లా నుండి మైసూర్‌ జిల్లా వరకు వ్యాపించి ఉంది. బందీపూర్‌ నేషనల్‌ పార్క్‌కి వాయువ్యంగా ఉన్న నాగరోహోల్‌ నేషనల్‌ పార్క్‌కి బందీపూర్‌ నేషనల్‌ పార్క్‌కి మధ్యనున్న కబినీ రిజర్వాయర్‌ ఈ రెండు పార్కులనీ విడదీస్తుంది. మాజీ మైసూర్‌ పాలకులు దీనిని ప్రత్యేకమైన హంటింగ్‌ రిజర్వ్‌ (పరిరక్షించబడిన వేట ప్రాంతం) గా ఉపయోగించేవారు. దట్టమైన చెట్లతో కప్పబడిన ఈ అటవీ ప్రాంతంలో చిన్న వాగులూ, లోయలూ, జలపాతాలూ దర్శనమిస్తాయి. కర్నాటక రాష్ట్రంలోని వన్యప్రాణులను సంరక్షిస్తోన్న ఈ పార్క్‌ 643 చకిమీ మేర వ్యాపించి ఉన్నది. బందీపూర్‌ నేషనల్‌ పార్క్‌ 870 చకిమీ, మదుమలై నేషనల్‌ పార్క్‌ 320 చకిమీ. వాయనాడ్‌ వైల్డ్‌లైఫ్‌ శాంక్చురీ 344 చకిమీ తో కలిపి మొత్తం 2183 చకిమీ మేర వ్యాపించి ఉన్న ఈ స్థలం దక్షిణ భారతదేశంలోని అతిపెద్ద వన్యప్రాణి సంరక్షణ స్థలం.

Nagarhole3 ‘నాగ’ అంటే ‘పాము’, ‘హొలె’ అంటే ‘వాగు’ అన్న రెండు పదాల నుండి నాగరోహోల్‌ అన్న పదం పుట్టింది. 1955లో స్థాపించబడిన ఈ పార్క్‌ దేశంలో అత్యుత్తమంగా నిర్వహించబడుతోన్న పార్కులలో ఒకటిగా గుర్తించబడింది. ఇక్కడి వాతావరణం ఉష్ణంగా ఉండి, వేసవిలో వేడిగానూ, శీతాకాలంలో ఆహ్లాదకరంగానూ ఉంటుంది. ఆరోగ్యకరమైన వ్యాఘ్ర-క్రూరమృగాలు సరైన నిష్పత్తి ఉన్న ఈ పార్క్‌లో బందిపూర్‌ కంటే పులి, అడవిదున్న, ఏనుగుల జనాభా అధికంగా ఉంటుంది. నీలగిరి బయోస్ఫియర్‌ (జీవావరణము) రిజర్వ్‌లో ఈ పార్క్‌ ఒక భాగం. పడమటి కనుమలు, నీలగిరి సబ్‌ క్లస్టర్‌ (6,000 చకిమీ), నాగరోహోల్‌ నేషనల్‌ పార్క్‌ – ఇవన్నీ కూడా ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలుగా ఆమోదం పొందడానికి యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ కమిటీ పరిగణనలో ఉన్నాయి.

విశాల వనం…

ఈ అడవి వెస్టర్న్‌ ఘాట్స్‌ పర్వత పాదం నుండి కొండ వైపు… అలాగే దక్షిణం వైపు కేరళ వరకు వ్యాపించి ఉన్నది. ఈ అడవి వృక్షసంపద గురించి చెప్పాలంటే దక్షిణ భాగాన తేమతో కూడిన డెసిడ్యూస్‌ (కాలానుగునంగా ఆకులు రాల్చు) అడవి (టెక్టోనా గ్రాండిస్‌, డల్బెర్జియా లాటిఫోరియా), తూర్పు భాగాన, పొడిగా ఉండే ఉష్ణారణ్యం (రైటియా టింక్టోరియా, అకేషియా), ఉపపర్వత లోయలో బురదతో కూడిన అడవి (యూజనియా) ఉన్నాయి. ఎర్రకలప, టేకు, గంధం, సిల్వర్‌ ఓక్‌ ఈ ప్రాంతంలో ముఖ్యమైన వృక్షసంపద. బందీపూర్‌ సరిహద్దులకు దగ్గరగా ఉన్న దక్షిణ భాగాలు సాధారణంగా వాయువ్య భాగాల కంటే పొడిగా ఉంటాయి.

జంతు, వృక్షజాలం…

Nagarhole4నాగర్‌హోల్‌లో ఏనుగుల జనాభా ఎక్కువ. పులులు, చిరుత పులులు, అడవి కుక్కలు, ఎలుగుబంట్లు అధికంగా కనిపిస్తాయి. అడవిదున్న, సాంబార్‌ జింక, చీతల్‌ (మచ్చలున్న జింక), కామన్‌ మున్జాక్‌ జింక, నాలుగు కొమ్ముల జింక, మౌజ్‌ జింక, వైల్డ్‌ బోర్‌ (అడవి పంది) లాంటి గిట్టలున్న జంతువుల మీద పెద్ద క్రూరమృగాలు ఆహారం కోసం ఆధారపడతాయి. గ్రే లంగూర్స్‌, లయన్‌ టేల్డ్‌ మకాక్స్‌, బోన్నెట్‌ మకాక్స్‌ ఈ పార్క్‌లోని ఆదిమ జాతులుగా చెప్పవచ్చు. పార్క్‌ బయట, చుట్టూ వ్యాపించి ఉన్న కొండలలో నీలగిరి టార్స్‌, నీలగిరి లంగూర్స్‌ కనపడతాయి. దక్షిణ భాగాన ఉండే ఉష్ణం, తేమతో కూడిన మిశ్రమమైన డెసిడ్యూస్‌ అడవుల నుండి, తూర్పు భాగాన ఉండే బురద కూడిన కొండ లోయ అడవుల వరకు చాలా భిన్నంగా ఉంటాయి.

పొడిగా ఉండే డెసిడ్యూస్‌ అడవిలో టేర్మినాలియా టర్మెన్టోసా, టెక్టోనా గ్రాండిస్‌, లాజస్ట్రోమియా లాన్సివొలాటా, టేరోకార్పస్‌ మార్సపియం, గ్రూవియా తిలేఫోలియా, దళ్బెర్జియా లాతిఫోరియా మరియు ఎంజీసుస్‌ లాతిఫోరియా మొదలగు వృక్ష జాతులతో కూడిన వృక్షసంపద ఉన్నది. ఇతర వృక్ష జాతులలో లాజస్ట్రోమియా మైక్రోకార్పా, అదీనా కొర్డిఫోలియా, బొంబాక్స్‌ మలబార్సియం, స్క్లీషేరా ట్రైజూగా, ఫైకస్‌ జాతికి చెందినా వృక్షాలు కనిపిస్తాయి. పొదలు, మొక్కలు, పొదలలో పెరుగుతూ కనపడే జాతులు – కైడియా కాలిసినా, ఎంబికా అఫీషినాలిస్‌ మరియు గ్మేలీనార్బోరియా. సోలానం, డేస్మోడియం, హెలిక్టర్స్‌ అతిగా వృద్ది చెందు లాంటానా కామరా, యూపటోరియం లాంటి పొదలు అధికంగా కనిపిస్తాయి. బురదతో కూడిన అడవి భాగంలో యూజనియా అధికంగా కనిపిస్తే, తేమతో కూడిన డెసిడ్యూస్‌ అడవుల్లో సాధారణంగా కనపడే ఎనోజీసస్‌ లాటిఫోరియా, కాసియా ఫిస్ట్యూలా, బూటియా మోనోస్పెర్మా, డెన్డ్రోకాలమస్‌ స్ట్రిక్టస్‌, రైటియా టింక్టోరియా, అకేషియా , లాంటి వృక్ష జాతులు పొడిగా ఉండే డెసిడ్యూస్‌ అడవుల్లో కూడా కనపడతాయి. ఎర్రకలప, టేకు వృక్షాలే కాక, వాణిజ్యపరంగా ముఖ్యమైన వృక్ష జాతులు, గంధం, సిల్వర్‌ ఓక్‌ కూడా కనపడతాయి.

Nagarhole1 అతి ముఖ్యమైన జాతులైన పులి, ఇండియన్‌ బైసన్‌ లేదా గౌర్‌ (అడవి దున్న), ఏషియన్‌ ఏనుగులు చాలా పెద్ద మోతాదులో పార్క్‌ లోపల కనిపిస్తాయి. వైల్డ్‌ లైఫ్‌ కాన్సర్వేషన్‌ సొసైటీకి చెందిన ఉల్హాస్‌ కారంత్‌ నాగరోహోల్‌ అడవుల్లో చేసిన అధ్యయనం ప్రకారం… ఆసక్తికరంగా, వేటాడే జాతులకి చెందిన జంతువులు పులి, చిరుత అడవికుక్కలు సమతుల్యమైన సాంద్రత కలిగి ఉన్నాయని తేలింది. ఈ పార్క్‌లో తోడేళ్ళు, బూడిద రంగు ముంగిస, ఎలుగుబంట్లు, చారల సివంగి, మచ్చల జింక లేదా చీతల్‌, సామ్బర్‌ జింక, మొరిగే జింక, నాలుగు కొమ్ముల జింక , అడివి పందులు కూడా పుష్కలంగా ఉన్నాయి. ఇతర క్షీరదాలైన కామన్‌ ఫాం సివెట (పునుగు పిల్లి జాతి), బ్రౌన్‌ మాన్గూస్‌, స్ట్రైప్డ్‌ నెక్డ్‌ మాంగూస్‌ (ముంగిస జాతి), బ్లాక్‌ నేప్డ్‌ హేర్‌ (చెవుల పిల్లి లేదా కుందేలు జాతి), ఇండీన్‌ పాంగోలిస్‌ (పొలుసులతో కూడిన చీమలు తిను జంతువు), రెడ్‌ జైంట్‌ ఫ్లాఇంగ్‌ స్క్విరల్‌ (ఉడుత జాతి), ఇండియన్‌ పోర్సుపైన్‌ (ముళ్ళ పంది జాతి), ఇండియన్‌ జెయింట్‌ ఫ్లైయింగ్‌ స్క్వారెల్‌ (ఉడుత జాతి) వంటి వివిధ జాతులకు చెందిన జంతువులు ఉన్నాయి.

పక్షి విహంగానికి అనువైన కేంద్రం…

ముఖ్యమైన విహంగ స్థలంగా గుర్తింపు పొందిన ఈ పార్క్‌లో 270 జాతులకి చెందిన పక్షులు ఉన్నాయి. వీటలో శీఘ్రంగా అంతరించిపోతున్న జాతులకి చెందిన ఓరియంటల్‌ వైట్‌ బాక్డ్‌ వల్చర్‌ (రాబందు జాతి), వల్నరబుల్‌ లెస్సర్‌ అడ్జూటంట్‌ (బెగ్గురు కొంగ జాతి), గ్రేటర్‌ స్పాటెడ్‌ ఈగల్‌ (గద్ద జాతి), నీలగిరి వుడ్‌ పిజియన్‌ (పావురం జాతి) వంటి పక్షులు ఉన్నాయి. దాదాపుగా ఆపదకి గురయ్యే జాతుల్లో డార్టర్స్‌ (కొంగ జాతి), ఓరియంటల్‌ వైట్‌ ఐబిస్‌ (కొంగ జాతి), గ్రేటర్‌ గ్రే హెడెడ్‌ ఫిష్‌ ఈగల్‌ (గద్ద జాతి), రెడ్‌ హెడెడ్‌ వల్చర (రాబందు జాతి) వంటి పక్షులు కూడా ఇక్కడ కనువిందు చేస్తాయి. స్థల విశిష్టమైన జాతుల్లో బ్లూ వింగ్డ్‌ పారాకీట్‌ (చిలుక జాతి), మలబార్‌ గ్రే హార్న్‌ బిల్‌ (వడ్రంగి పిట్ట జాతి), వైట్‌ బెల్లీడ్‌ ట్రీపై (కాకిజాతి) వంటి ఎన్నో పక్షులు ఉన్నాయి. ఇక్కడ కనపడే కొన్ని పక్షుల్లో వైట్‌ చీక్డ్‌ బార్బెట్‌, ఇండియన్‌ స్కైమైటార్‌ బాబ్లర్‌ ఉన్నాయి. పొడి ప్రదేశాలలో సాధారణం గా కనపడే పేయింటెడ్‌ బుష్‌ క్వైల్‌ (కొలంకి పిట్ట), సర్కీర్‌ మల్ఖొవా, ఆషి ప్రైనియా (పిచ్చుక జాతి), ఇండియన్‌ రాబిన్‌ (పాలపిట్ట జాతి), ఇండియన్‌ పీఫౌల్‌ (నెమలి జాతి) యెల్లో లెగ్డ్‌ గ్రీన్‌ పిజియన్‌ (పావురం జాతి) లాంటి పక్షులు ఇక్కడ కనిపిస్తాయి.

రకరాకాల పాములు…

సాధారణంగా కనపడే సరీసృపాలలో వైన్‌ స్నేక్‌, కామన్‌ వుల్ఫ్‌ స్నేక్‌, రాట్‌ స్నేక్‌, బాంబూ పిట్‌ వైపర్‌, రసెల్స్‌ వైపర్‌ (సెంజెర జాతి), కామన్‌ క్రైట్‌ (కట్లపాము జాతి), ఇండియన్‌ రాక్‌ పైథాన్‌ (కొండ చిలువ జాతి), ఈందియన్‌ మానిటర్‌ లిజార్డ్‌, కామన్‌ టోడ్‌… ఇక్కడ కనపించే పాము జాతులు. బెంగళూరుకి చెందిన ‘అశోకా ట్రస్ట్‌ ఫర్‌ రిసెర్చ్‌ ఇన్‌ ఇకాలజి అండ్‌ ది ఎన్వైరన్మెంట్‌’ కి చెందిన పరిశోధకులు ఈ ప్రాంతంలోని కీటకాల జనాభాకు సంబంధించిన బయొడైవర్సిటీ (జీవ భిన్నత్వం) పై విస్తృతమైన అధ్యయనాలు చేశారు. ఈ పార్క్‌లో కీటక జీవ భిన్నత్వంలో 96 జాతులకు చెందిన డంగ్‌ బీటిల్స్‌ ( పేడపురుగులు) 60 జాతులకు చెందిన చీమలు కూడా ఉన్నాయి. అసాధారణ జాతులుగా గుర్తించిన చీమలో హార్పెగ్నథొస్‌ సాల్టేటర్‌ అనబడే, ఎగిరే చీమలను గుర్తించారు. ఇవి ఒక మీటరు యెత్తున ఎగరగలవు. టెట్రాపోనేరా రూఫోనిగ్ర జాతికి చెందిన చీమలు అడవికి ఆరోగ్యసూచకంగా ఉపయొగపడవచ్చు, ఎందుకంటే… ఇవి చెదపురుగులని తిని బ్రతుకుతాయి. చచ్చిన చెట్లు ఉండే ప్రాంతాలలో ఇవి పుష్కలంగా కనిపిస్తా యి. ఏనుగు పేడ మీద మాత్రమే బ్రతికే హీలియోకొప్రిస్‌ డొమి నస్‌, ఇండియాలోని అతిపెద్ద పేడపురుగు (ఆం థొఫేగస్‌ డామా) కామన్‌ డంగ్‌ బీటిల్‌, చాలా అరుదుగా కని పించే ఆంథొఫేగస్‌ పాక్టోలస్‌ కూడా ఇక్కడి పేడ పురుగుల జాతు ల్లో ఉన్నాయి.

హాయి… హాయిగా సఫారీ యాత్ర…

బెంగళూరుకి సుమారు 220 కి.మీ. దూరంలో ఉన్న ముర్కల్‌ అతిధి గృహాలలో పర్యాటకులకు అటవీశాఖ విడిది ఏర్పాటు చేసింది. పార్క్‌లోని కార్యాలయం దగ్గర కూడా వసతి ఉన్నది. అటవీశాఖకు చెందిన వాహనాలలో రోజుకి రెండుసార్లు, అంటే వేకువఝామున, సాయం సమయంలో సఫారి యాత్ర ఏర్పాటుచేస్తారు. పాఠశాల విద్యార్థుల కోసం తరచూ విద్యా శిబిరాలు నిర్వహిస్తారు. ఇంకా అటవీశాఖ పాఠశాల విద్యార్థుల పర్యటన కోసం కర్నాటక ప్రభుత్వం ప్రత్యేకమైన రాయితీలు ఇస్తుండడం విశేషం. అయితే జంతువుల కలయిక కాలంలో, వర్షాకాలంలో సఫారి యాత్రలు లేకుండా పార్క్‌ని మూసివేస్తారు. ట్రాఫిక్‌ కదలికలను ప్రొద్దున 6 గంటల నుండి సాయంత్రం 6 గంటల వరకు కట్టడి చేసి అడవికి ఇరువైపులా ఉండే గేట్లని మూసివేస్తారు.

 

Surya Telugu Daily

డిసెంబర్ 28, 2010 Posted by | చూసొద్దాం | , | వ్యాఖ్యానించండి

ఏకశిలా విగ్రహాతోరణం.. ఉండవల్లి గుహలు

ఏకశిలా విగ్రహాతోరణం.. ఉండవల్లి గుహలు

AnantaNaradaఆంధ్రప్రదేశ్‌లో చూడదగ్గ పర్యాటక కేంద్రాల్లో ఉండవల్లి గుహలకు ఎంతో ప్రత్యేకత ఉంది. ఓ పెద్ద కొండను తొలిచి లోపల గదులుగా నిర్మించిన ఆనాటి శిల్పుల శిల్పాకళా నైపుణ్యానికి ఉండవల్లి గుహలు సజీవ సాక్షాలు. కొండకు ముఖ ద్వారాన్ని ఏర్పరచి అందులోంచి లోపలికి వెళ్లే కొద్దీ అక్కడ చెక్కబడి ఉన్న వివిధ రకాలైన దేవతామూర్తులు, శిల్పాలు ఈ ఉండవల్లి గుహల ప్రత్యేకత.

గుహలోని విశేషాలు ..

బయటినుంచి చూస్తే కొండముందు కట్టబడిన ఓ రాతి భవనం లాంటి నిర్మాణంగా కనిపించినా… లోపలికి వెళితే ఓ అద్భుతలోకం ఆవిష్కరించబడుతుంది. గుహ లోపల నాలుగు అంతస్థులుగా తొలచి అందు లో దేవతా విగ్రహాలతోపాటు వివిధ రకాల శిల్పాలు చెక్క బడి ఉన్నాయి. అలాగే కొండకు వెలుపలి భాగంలో తపోవనంలో ఉన్న మహ ర్షులను పోలి న విగ్రహాలు కన్పిస్తాయి. గుహ లోపల శయనించి ఉన్న అతిపెద్ద మహా విష్ణు వు (అనంత పద్మనాభస్వామి) విగ్రహం పర్యాటకులను విశే షంగా ఆకర్షిస్తుంది.

Undavallicaves అతిపెద్ద గ్రానైట్‌ రాయిపై చెక్కబడిన ఈ వి గ్రహంతోపాటు ఇతర దేవతల విగ్రహాలు సె ైతం ఇక్కడ దర్శనమిస్తాయి. ఇతర ఆలయాల్లో త్రి మూర్తులు అయిన బ్రహ్మ, విష్ణువు, శివుడు దేవ తలకు ఉద్దేశించినవి. గుహాంత ర్బాగంలో కమలంలో కూర్చున్న బ్రహ్మ, సప్తర్షులు ఇతర దేవతల విగ్రహాలూ కలవు. ఇవి గుప్తుల కాలం నాటి ప్రధమ భాగానికి చెందిన నిర్మాణ శైలికి లభిస్తు న్న ఆధారాలలో ఒ టి. పర్వతము బ యటి వైపు గుహాలయ పైభా గంలో సప్తఋషు ల వి గ్రహాలు పెద్దవిగా చెక్కారు. ఒకే పర్వతా న్ని గుహలుగానూ దేవ తా ప్రతిమలతో పాటు ఏకశిలా నిర్మితంగా ని ర్మించిన శిల్పుల ఘనత ఏపాటిదో ఇక్కడ చూే స్తనే తెలుస్తుంది. ఈ గుహల నుంచి పూర్వ కాలంలో మంగళగిరి వరకు సొరంగ మార్గం ఉండేదని పూర్వీకులు చెబుతుంటారు. ఈ మార్గం నుండి రాజులు తమ సైన్యాన్ని శత్రురాజులకు తెలియకుండా తరలించేవారని ప్రతీతి. ఈ గుహల నిర్మాణశైలి బౌద్ధ విహారాల శైలిని పోలి ఉంది. ఆలయాల చుట్టూ పచ్చని పంటపొలాలు కనువిందు చేస్తాయి. ఈ గుహలను క్రీశ 430 ప్రాంతంలో పాలించిన విష్ణుకుండుల కాలానికి చెందినవిగా చరిత్రకారులు పేర్కొంటారు.

ఇతర విశేషాలు…

Vishnuఇది పల్లెటూరు కావడం వల్ల ఇక్కడ పర్యాటకులకు అవసరమైన సౌకర్యాలు అంతంతమాత్రంగానే ఉంటాయి. ఉండవల్లి గ్రామానికి సమీపంలో ఉండే ఇతర ప్రాంతాల గురించి చెప్పాలంటే ప్రకాశం బ్యారేజ్‌ ఈ ప్రాంతానికి కేవలం మూడు కిలోమీటర్ల దూరంలోనే ఉంది. కానీ, ప్రకాశం బ్యారేజీ పైన బస్సు సదుపాయం లేదు. అలాగే విజయవాడ కూడా ఈ ప్రాంతానికి అతి సమీపంలోనే ఉంది. మంగళగిరికి 5 కిమీల దూరంలో, అమరావతి సైతం ఈ ప్రాంతానికి అత్యంత సమీపంలోనే ఉంది.

 

Surya Telugu Daily

డిసెంబర్ 28, 2010 Posted by | చూసొద్దాం | , , | 1 వ్యాఖ్య

టోక్యో చుట్టేద్దామా…!

టోక్యో చుట్టేద్దామా…!
tokyo2జపాన్‌ పేరు వింటే యంత్రాలు, అద్భుత సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, ఆధునిక జీవనశైలి వంటివి గుర్తుకు వస్తాయి. అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా గుర్తింపు పొందిన జపాన్‌ రాజధాని టోక్యో. మెయిన్‌ల్యాండ్‌ హోన్షుకు పశ్చిమ దిశలోని జపాన్‌లో ఈ నగరం ఉంది. టోక్యో అంటే పశ్చిమ రాజధాని, దేశ సంప్రదాయాలను ఇది ప్రతిబింబిస్తుంది. జపాన్‌లో 47 నగరాలలో ఒకటిగా పేరుగాంచిన మహానగరం టోక్యో. అంతేకాదు అంతర్జాతీయ నగరం, మెగాసిటీగా ప్రపంచ పటంలో ఎంతో పేరుగాంచింది. ఇక్కడి సంస్కృతి, వారసత్వ సంపద యాత్రికులను అబ్బురపరుస్తాయి. టోక్యోలో చూడదగిన ప్రదేశాలు చాలా ఉన్నాయి. కొన్ని ప్రాంతాల్లో వాస్తు కళాశిల్పుల నైపుణ్యం గత చరిత్రను కళ్లకు కట్టినట్టుగా చూపుతాయి. టోక్యో ప్రజలు పూర్తిగా ఆధునిక జీవనశైలికి అలవాటుపడినా పాత సంప్రదాయాలు మాత్రం మరిచిపోలేదు. వారి అలవాట్లు, పనులు భిన్నంగా ఉంటాయి. ఇంకా టోక్యో గురించి తెలుసుకోవాలనుందా అయితే చదవండి…

టోక్యో నగరం ఆలయాలు, పుణ్యక్షేత్రాలు, సుందరమైన వాస్తు శిల్పాలతో నిండి ఉంది. ఇవన్నీ ప్రశాంతమైన ప్రదేశాలు ఇక్కడ ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణం ఉంటుంది. ఇక్కడికి వచ్చే యాత్రికుల నుంచి దానధర్మాలు ఎక్కువగానే వస్తాయి. నగరంలో గోకుకు-జి ఆలయం, సెన్సోజి ఆలయాలు ఎంతో పేరుగాంచినవి. మత వారసత్వ ప్రదేశాలుగా గుర్తింపు పొందిన అసకుసా, మీజి జింగు, యాసుకుని వంటి పుణ్యక్షేత్రాల్లో విడిధి పర్యాటకులకు మరిచిపోలేని అనుభవం. ప్రశాంత వాతావరణం, సామరస్యం నగరంలో కనిపిస్తాయి.

గత వైభవం సజీవంగా…

tokyoకళలు, కళాకృతులకు సంబంధించిన శిల్పాలు, కట్టడాలు టోక్యో నగరంలో చాలా కనిపిస్తాయి. యాత్రికులు చూసేందుకు నగరంలో అనేక మ్యూజియాలు, ఆర్ట్‌ గ్యాలరీలు ఉన్నాయి. ఇక్కడి మ్యూజియాలు గత చరిత్ర వైభవాన్ని కళ్లకు కట్టినట్టుగా చూపిస్తాయి. జపాన్‌లో టోక్యో నేషనల్‌ మ్యూజియం అతిపెద్ద, పురాతన మ్యూజియంగా ప్రజాదరణ పొందింది. ఇందులో దేశానికి చెందిన వైభవోపేత కళాఖండాలు ఎన్నో ఉన్నాయి. తప్పకుండా చూడవలసిన ఇతర మ్యూజియాలు.. మోరి ఆర్ట్‌ మ్యూజియం, అసకురా ఛోసో మ్యూజియం, బ్రిడ్జిస్టోన్‌ మ్యూజియం ఆఫ్‌ ఆర్ట్‌, ఫుకగావా ఎడో పిరియడ్‌ మ్యూజియం. ఇంకా చారిత్రాత్మక ప్రదేశాలు.. ఎవోయామా సెమెటరీ, హయాషి మెమోరియల్‌ హాల్‌, ఎడో క్యాస్టిల్‌, హాచికో, స్టాచ్యూ ఆఫ్‌ లిబర్టీ వంటివి చూడవచ్చు.

ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్‌ పార్కులు…

tokyo1టోక్యోలో తొలి పబ్లిక్‌ పార్క్‌ ఉఎనో. దీనిని 1873లో నిర్మించారు. ఈ పార్క్‌లో అనేక ఆలయాలు, పుణ్యక్షేత్రాలు, బోట్‌ లేక్‌, చారిత్రాత్మక స్మారక చిహ్నాలు, చెర్రీ బ్లాసమ్‌ చెట్లు ఉంటాయి. ఒక రోజు మొత్తం ఈ పార్క్‌లోని ప్రదేశాలను చూసేందుకే సరిపోతుంది. ప్రదేశాలన్నింటిని సందర్శించాలనుకుంటే ఎక్కువ సమయం కేటాయించాల్సిందే. కుటుంబ సమేతంగా వెళ్లి ఈ పార్కులో ఎంజాయ్‌ చేయవచ్చు.

మనిషి సృష్టించిన విచిత్రాలు…

టోక్యోలో ఆధునిక కట్టడాల గురించి తెలుసుకోవాల నుకున్నట్లయితే రెయిన్‌బో బ్రిడ్జి సరైన ప్రదేశం. ఇది తాత్కాళికంగా నిలుపుదల చేసిన బ్రిడ్జి. 1993లో నిర్మించిన రెయిన్‌బో బ్రిడ్జి 918 మీటర్ల పొడవు, రెండు టవర్లకు మధ్య 570 మీటర్ల దూరం ఉంటుంది. ఎనిమిది ట్రాఫిక్‌ లేన్‌లు, రెండు రైల్వే లైన్లను ఈ బ్రిడ్జి ఇముడ్చుకుంది. టోక్యో టవర్‌ మానవుడు సృష్టించిన మరో అద్భుతంగా చెప్పవచ్చు. ఇది తప్పకుండా చూడవలసిన ప్రదేశం.

 

Surya Telugu Daily

డిసెంబర్ 22, 2010 Posted by | చూసొద్దాం | , , | 2 వ్యాఖ్యలు

ఏకశిల్ప మహాద్భుతం.. రాక్‌పోర్ట్‌ టెంపుల్‌

ఏకశిల్ప మహాద్భుతం.. రాక్‌పోర్ట్‌ టెంపుల్‌

trichyప్రపంచంలోనే అతిపురాతన దేవాలయం… 300 కోట్ల సంవత్సరాల చరిత్ర… విజయనగర రాజుల అలనాటి సైనిక శిబిరం… పల్లవరాజుల శిల్పకళానైపుణ్యానికి నిలువెత్తు నిదర్శనం. ఇలా చెప్పుకుంటూపోతే ప్రపంచంలో మరే దేవాలయానికి లేని ప్రత్యేతలను తనలో ఇముడ్చుకున్న అరుదైన దేవాలయ సముదాయం రాక్‌ఫోర్ట్‌. ఒకే శిలపై మూడు దేవాలయాలు ఉన్న ఈ అరుదైన ప్రదేశం ప్రపంచంలో మరెక్కడా లేదనే చెప్పాలి. వినాయకుడు, శివుడు ఒకే చోట వెలిసిన… తిరుచ్చిలోని రాక్‌ఫోర్ట్‌ విశేషాలు… నేటి ‘విహారి’లో…

పేరుకు తగ్గట్టు రాక్‌ఫోర్ట్‌ టెంపుల్‌… పర్వతంపై 83 మీటర్ల ఎత్తున శిలలో అత్యద్భుతంగా మలచబడింది. ఈ కొండపై మొత్తం మూడు దేవాలయాలు ఉన్నాయి. ఈ దేవాలయ సముదాయాల నిర్మాణం పల్లవుల హయాంలో ప్రారంభమైనప్పటికీ… ఆ తరువాత విజయనగర రాజుల ఆధ్వర్యంలో మధురై నాయకులు వీటి నిర్మాణాన్ని పూర్తిచేశారు. వీరికాలంలో దేవాలయం ఎంతగానో అభివృద్ధి చెందింది. ఏకశిలను తొలిచి నిర్మించిన రాక్‌ఫోర్ట్‌ పర్వత శిఖరానికి… ఎంతో కఠినతరమైన 437 ఎగుడు మెట్లు ఎక్కితే గాని చేరుకోలేం.
మూడు దేవాలయాల సమాగయంగా ఉన్న రాక్‌ఫోర్ట్‌ తమిళనాడులో తిరుచ్చి (తిరుచిరాపల్లి)లో ఉన్నది.

Rockfort_nightపర్వత పాదాల వద్ద ‘మనిక వినాయకర్‌’ దేవాలయం ఉండగా… పర్వత శిఖరం వద్ద ‘ఉచ్చి పిల్లయార్‌ కోయిల్‌’ దేవస్థానం ఉంది. ఇక్కడ… ప్రసిద్ధిగాంచిన శివాలయం ‘తాయుమనస్వామి దేవాలయం’ ఉన్నది. శిలను చెక్కి అపురూపంగా మలిచిన ఈ ‘శివస్థలం’ పర్యాటకులను కనురెప్పవేయనీయదు. ఇక్కడ ఉన్న దేవాలయ సముదాయంలో… లలితాంకుర పల్లవేశ్వరం అనే పల్లవులు నిర్మించిన దేవాలయం కూడా ఎంతో ప్రఖ్యాతిపొందినది. ఇక్కడ ఎన్నో అరుదైన శాశనాలు పల్లవ రాజు మంహేంద్ర పల్లవన్‌ గురించి అనేక విశేషాలను తెలియజేస్తాయి. చోళలు, విజయనగర రాజులు, మధురై నాయకులు ఈ దేవాలయాన్ని విశేషంగా అభివృద్ధి చేశారు. అంతేకాకుండా, కొండపై ఉన్న రెండంతస్థుల తాయుమనస్వామి దేవాయలం ఇక్కడి నిర్మాణాల్లోనే తురుపుముక్కగా అనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. అద్భుత కళానైపుణ్యం ఈ దేవాలయం సొంతం.

ప్రతిరోజు ఇక్కడ ఆరు రకాల పూజలు జరుగుతాయి. చితిరైలో ప్రతియేటా ఒకసారి బ్రహ్మోత్సవం కూడా జరుగుతుది. ఆదిపూరం, ‘ఫ్లోట్‌ ఫెస్టివల్‌’ జరిగే ‘పంగుని’ ప్రదేశం కూడా ఇక్కడ ఎంతో ప్రఖ్యాతిపొందిన ప్రదేశం. మధురై నాయకులు నిర్మించిన ఈ రెండు దేవాలయాల్లో ఒకటి శివాలయం కాగా, మరొకటి గణేష్‌ దేవస్థానం. అద్భుత శిల్పకళారీతులకు ఆలవాలంగా ఉన్న… 7వ శతాబ్దానికి చెందిన దేవాలయాలు ఇవి. ప్రఖ్యాతిగాంచిన ఎన్నో శిల్పరీతులకు పెట్టింది పేరు. పర్వత పాదాల వద్ద ఉన్న వినాయకుడి దేవస్థానం, అలాగే పర్వత శిఖరం వద్ద ఉన్న అతిపెద్ద శ్రీ తాయుమాన స్వామి దేవాలయాల్లోకి హిందూయేతరులను అనుమతించరు. పర్యాటకుల సందర్శనార్థం ప్రతిరోజూ ఉదయం 6 గంటల నుండి రాత్రి 8 గంటల వరకు ఈ ఆలయాలను తెరిచి ఉంచుతారు.

వినాయక దేవస్థానం… పౌరాణిక గాధ…

uchipillayarEntranceలంకాధీశుడైన రావణుడి అనుంగు సోదరుడైన విభీషణడు… అపహరణకు గురైన సీతాదేవి ని రక్షించేందుకు రాముడి పక్షాన చేరి తన సహాయ సహకారాలను అందిస్తాడు. తరువాత యుద్ధంలో రావణుడి ఓడించిన రాముడు తన ధర్మపత్ని సీతను కాపాడుకుంటాడు. ఈ నేపథ్యంలో తనకు సహాయాన్ని అందించిన విభీషణుడికి ఏదైనా బహుమతి ఇవ్వాలనే ఉద్దేశంతో రాముడు… విష్ణుమూర్తి అవ తారమైన రంగనాథస్వామి విగ్ర హాన్ని ఇస్తాడు. అయితే ఇది గమనించిన దేవతలు… ఒక అసురుడు విష్ణుమూర్తి అవతా రమైన రంగనాథస్వామి విగ్ర హాన్ని తన రాజ్యానికి తీసు కెళ్ళడాన్ని సహించలేక పోతారు. దాంతో, దేవతలు ఎలాగైనా విభీషణుడు ఆ విగ్రహాన్ని తీసు కెళ్ళకుండా ఆపాలని నిశ్చయిం చుకొని విఘ్ననాయకుడైన వినా యకుడి సహాయం కోరుతారు. అప్పుడు వినాయకుడు వారి కోరికను మన్నిస్తాడు. రాముడు ప్రసాదించిన విగ్రహాన్ని తీసుకొని లంకకు బయలుదేరిన విభీషణుడు కావేరీ నది మీదుగా వెళ్తూ… ఆ నదిలో స్నానం చేయాలని భావిస్తాడు. ఆ సమయంలో ఆ విగ్రహాన్ని ఎవరికైనా ఇవ్వాలనుకుంటాడు.

Thayumanavar ఎందుకంటే, ఒకసారి ఆ విగ్రహాన్ని నేలపైన పెడితే మళ్లీ తీయడం అసంభవం. దాంతో ఏం చేయాలి? అని మదనపడుతున్న సమయంలో అక్కడే పశువులను కాస్తున్న బాలుడిలా మారువేషంలో ఉన్న వినాయకుడి చేతికి ఆ విగ్రహాన్ని అందించి… విభీషణుడు స్నానానికి ఉపక్రమిస్తాడు. విభీషణుడు నదిలో మునగగానే మారువేషంలో ఉన్న వినాయకుడు ఆ విగ్రహాన్ని కావేరీ నది తీరంలో ఉన్న ఇసుకపై పెడతాడు (ఆ విగ్రహం పెట్టిన చోటే… నేడు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద దేవాలయంగా విరాజిల్లుతున్న రంగనాథస్వామి దేవాలయం). ఇది గమనించిన విభీషణుడు పశులకాపరిని తరుముతూ వెంబడిస్తాడు. దీంతో ఆ బాలుడు పక్కనే ఉన్న కొండపైకి చచకా ఎక్కేస్తాడు. విభీషణుడు కూడా ఆ కొండపైకి ఎక్కి ఆ బాలుడి నుదిటిపై ముష్టిఘాతం కురిపిస్తాడు. అప్పుడు మారువేషంలో ఉన్న ఆ బాలుడు వినాయకుడిగా మారిపోతాడు. అప్పుడు తన తప్పును తెలుసుకొని వినాయకుడిని క్షమాపణ వేడుకుంటాడు విభీషణుడు. ప్రసన్నుడైన విఘ్నరాజు విభీషణుడి దీవించి లంకకు పంపిస్తాడు. వినాయకుడి ఎక్కిన ఆ కొండనే ఈ రాక్‌ఫోర్ట్‌ టెంపుల్‌. అక్కడ వెలిసిన వినాయకుడి దేవస్థానమే ‘ఉచ్చి పిల్లయార్‌ దేవాలయం’.

తాయుమనస్వామి చరిత్ర…

వినాయుడి దేవస్థానానికి ఉన్నట్టే, ఈ గుడికి కూడా పురాతన గాధ ప్రచారంలో ఉంది. ఒకనాడు శివభక్తురాలైన రత్నవతి అనే ఆవిడ పురిటినొప్పులతో బాధపడుతూ తన తల్లి రాకకోసం ఎదురుచూస్తుంది. ఎంతసేపటికీ తన తల్లి రాకపోవడంతో… ‘నన్ను ఎలాగైనా రక్షించు స్వామీ’ అని శివుడిని వేడుకుంటుంది. అప్పుడు శివుడే స్వయంగా రత్నవతి తల్లి రూపంలో వచ్చి పురుడు పోస్తాడు. అప్పటినుండి ఆయనకు ‘తాయుమనస్వామి’ అనే పేరు స్థిరపడిపోయింది (తాయుం – అన – స్వామి అంటే… తల్లి రూపంలో వచ్చిన భగవంతుడు అని అర్థం). అప్పటినుండి ఈ దేవాలయానికి తాయుమనస్వామి దేవాలయం అనే పేరు సార్థకమైంది. పర్వతపాద ప్రాంతం నుండి సుమారు రెండు వందల అడుగుల ఎత్తులో ఉన్న ఈ దేవాలయం ఎంతో అందంగా, ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది. దేవాయం పైకప్పుపై ఉన్న పెయింటింగ్స్‌ సందర్శకులను మైమరపిస్తాయి. ఈ ఆలయ నిర్మాణం ఆనాటి పల్లవుల శిల్పకళా నైపుణ్యానికి అద్దం పడతాయి. ఇక్కడ శివపార్వతులతో పాటు మహాలక్ష్మి విగ్రహం కూడా ఉండడం విశేషం. ఇక్కడ ఉన్న శివాలయంలో శివుడు అతిపెద్ద లింగాకారంలో ఉంటాడు. అలాగే… పార్వతి దేవి కి ప్రత్యేక గర్భగుడి ఉంది.

చేరుకునేదిలా…

విమాన మార్గం: రాక్‌ఫోర్ట్‌ టెంపుల్‌ నుండి కేవలం 5 కిలోమీటర్ల దూరంలో తిరుచ్చి ఎయిర్‌పోర్టు ఉంది. చెనై్న మీదుగా దేశంలోని అన్ని ప్రధాన నగరాలు విమాన సౌకర్యం ఉంది.

రైలు మార్గం: రైలు మార్గం ద్వారా వచ్చే ప్రయాణీకులు తిరుచ్చి రైల్వేస్టేషన్‌ చేరుకుని అక్కడినుండి రోడ్డు మార్గం ద్వారా రాక్‌ఫోర్ట్‌ టెంపుల్‌ చేరుకోవచ్చు. దక్షిణ రైల్వే పరిధిలో అతిపెద్ద జంక్షన్‌ తిరుచ్చి. ఇక్కడి నుండి చెనై్న, తంజావూర్‌, మధురై, తిరుపతి, ట్యుటికోరిన్‌, రామేశ్వరం తదితర ప్రాంతాలకు మీటర్‌ గేజీ లైను ఉంది. అలాగే బెంగుళూరు, కోయంబత్తూర్‌, మైసూర్‌, కొచ్చి, కన్యాకుమారి, మంగళూరు లను కలుపుతూ బ్రాడ్‌గేజ్‌ లైన్‌ ఉంది. ప్రతిరోజు పదుల సంఖ్యలో ఈ జంక్షన్‌ నుండి వివిధ రైళ్ళు అందుబాటులో ఉంటాయి.

రోడ్డుమార్గం: దాదాపు దక్షిణ భారత దేశంలోని అన్ని ప్రధాన నగరాల నుండి ఇక్కడి రోడ్డు మార్గం ఉంది. ప్రతిరోజూ ఆ నగరాలనుండి ఇక్కడి బస్సులు నడుస్తాయి. ఇక లోకల్‌గా తిరగడానికి సిటీ బస్సులు, టూరిస్ట్‌ ట్యాక్సీ, ఆటో రిక్షా, సైకిల్‌ రిక్షా వంటివి అందుబాటులో ఉంటాయి.

 

Surya Telugu Daily

డిసెంబర్ 21, 2010 Posted by | చూసొద్దాం | | 1 వ్యాఖ్య

జైన సంస్కృతి చిహ్నం.. బాహుబలి

జైన సంస్కృతి చిహ్నం.. బాహుబలి

Bahubaliమనదేశం భిన్నమతాలకు ఆలవాలం హైందవ, ముస్లిం, క్రైస్తవ, సిక్కు, జైన, బౌద్ధ సంస్కృతులు ఈ నేలలో ఫరిఢవిల్లాయి. చారిత్రక కట్టడాల రూపంలో సంస్కృతుల చిహ్నాలు… దేశవ్యాప్తంగా నేడు ప్రసిద్ధ పర్యాటక కేంద్రాలుగా వెలుగొందుతున్నాయి. వందల, వేల ఏళ్ళనాడే భారతావనిలో జైన మతం విశేష ప్రాచుర్యం పొందింది. ముఖ్యంగా రాజస్థాన్‌, కర్ణాటక రాష్ట్రాల్లో అనేక దేవాలయాలు, సంస్కృతి చిహ్నాలు మనకు దర్శనమిస్తాయి. అలాంటి వాటిలో పేరెన్నికగన్నదే ‘శ్రావణ బెళగొళ’… దేశంలోనే పెద్దదైన ‘బాహుబలి’ విగ్రహం ఇక్కడి ప్రధాన ఆకర్షణ. జైన సంస్కృతీ సంపదను కళ్ళకు కడుతున్న కర్ణాటకలోని ‘శ్రావణ బెళగొళ’ విశేషాలు… ఈ వారం ‘విహారి’లో…

రెండు కొండల మధ్య ప్రృతి సిద్దంగా ఏర్పడిన సరోవరమే బెళగొళ కన్న డంలో బెళ్ళి అంటే తెల్లని అని, గొళ అంటే నీటిగుండం అని అర్థం. జైన సంప్రదాయం ప్రకారం సంసార జీవితాన్ని త్యజించి సన్యాసాశ్రమం స్వీకరించిన వారిలో అత్యంత పూజనీయులైన వారిని శ్రమణులు అంటారు. అలాంటి శ్రమ ణులు చాలామంది ధ్యానంలో శేషజీవితం గడిపి నిర్యాణం పొందడానికి ఈ కొం డలలో, పరిసర ప్రాంతాలలో నివసించారు. శ్రమణులు ఉన్న ప్రదేశం కాబట్టి ఈ బెళగొళను ‘శ్రమణ బెళగొళ’ అనేవారు. క్రమంగా ‘శ్రావణ బెళగొళ’గా మారిం ది. స్థానికులు ‘బెళగొళ’ అనే పిలుస్తారు. చంద్రగిరి, ఇంద్రగిరి కొండల మధ్య ఉన్న బెళగొళను చుడడానికి దేశం నలుమూలల నుండి పర్యాటకులు వస్తారు.

భారీ గోమఠేశ్వరుడు…

Bahuఇక్కడ ఉన్న 58 అడుగుల బాహుబలి (గోమఠేశ్వరుడు) విగ్రహం దేశంలోని జైన తీర్థంకరుల, శ్రమణుల విగ్రహాలన్నింటిలోకి పెద్దది. క్రీశ 983వ సం వత్సరంలో చాముండరాయ అనే మంత్రి గోమఠేశ్వరుని విగ్రహాన్ని ఇంద్రగిరి పర్వతంపై చెక్కించినట్లు చారిత్రక కథనం. దీనికే గోమఠేశ్వరుని ఆలయంగా వాడుక. ఇక్కడ ఆలయం కట్టడం, విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించడం జరగలేదు. కొండ చివరి భాగంలో విగ్రహం మలిచారు. బాహుబలిగా పిలిచే గోమఠేశ్వరుని విగ్ర హాన్ని చెక్కడంలో శిల్పి అర్త్సమేణి కనబరచిన నైపుణ్యం స్వయంగా చూడాల్సిం దే. ధ్యానంలో బాహుబలి ముఖం ప్రశాంతతకు చిహ్నంగా, సర్వం త్యజించిన వ్యక్తి ముఖంలో కనిపించే నిర్వేదాన్ని చక్కగా మలిచారు. ద్యానంలో శిలగా మారిన మనిషి చుట్టూ చెట్లు అల్లుకుపోయినట్లు బాహుబలి భుజాల చుట్టూ చెట్ల తీగలు, ఆకులను అద్భుతంగా చెక్కారు. విగ్రహం కాలిగోళ్ళు వాటి చుట్టూ ఉండే చర్మం గీతలు సహజంగా ఉన్నట్లు చాలా స్పష్టంగా చెక్కారు. మనం విగ్రహం దగ్గర నిలబడితే బాహు బలి పాదం ఎత్తుకు సరిపోతాం.

కనులకు విందు… మస్తకాభిషేకం…

12 ఏళ్ళకొకసారి జరిగే మహామస్తకాభిషేకం సందర్భంగా భక్తులు అభిషే కం చేసేటప్పుడు కింద నిలబడి పాదాలను మాత్రమే అభిషేకించగలం. గోమఠేశ్వరునికి క్యాన్ల కొద్దీ పలు, తేనె, పెరుగు, అన్నం, కొబ్బరి పాలు, నెయ్యి, చక్కెర, బాదం పప్పు, కుంకుమ పువ్వు, నాణేలు, పసుపు, డ్రైఫ్రూ ట్స్‌, పండ్లతో విగ్రహం మొత్తం తడిసేదాకా అభిషేకం చేస్తారు. పూజారులు విగ్రహం పై నుండి అభిషేకం చేయడానికి వీలుగా స్ట్రక్చర్‌ కడతారు. దీని మీదకు వెళ్ళి అభిషే కం తంతు పూర్తి చేస్తారు. పర్యాటకులకు మహామస్తకాభి షేకం సమ యంలో చూడటం కంటే మామూలు రోజుల్లో వెళ్ళడమే అనువుగా ఉంటుంది. ఈ ఆల యం కొండమీద ఉం టుంది. ఈ కొండ ఎక్కువ ఎత్తు లేకపోయి నా ఎక్కడం కొంచెం కష్ట మే. మెట్లు ఎత్తుగా ఉండడంతో యువకులు కూడా మధ్యలో విశ్రాంతి తీసుకుంటూ ఎక్కుతారు. మొత్తం మీద పదిహేను-ఇరవై నిమిషాల తరువాత కొండపైకి చేరుకుంటారు….

బాహుబలి చరిత్ర…

Jain_Inscriptగోమఠేశ్వరుడు జైనమతం అవలంభించి ధ్యానముద్రలోకి వెళ్ళడానికి ఒక కథ వాడుకలో ఉంది. బాహుబలిగా పిలిచే గోమఠేశ్వరుడు ఋషబుని కుమారుడు (రామాయణంలో శ్రీరాముని వంశానికి మూల పురుషుడు ఋషబుడని ఉంది.) ఇతడికి ఇద్దరు భార్యలు. రాజ్యాన్ని పిల్లలందరికీ సమానంగా పంచాడు. పెద్ద భార్య పెద్ద కొడుకు భరతునికి రాజదాని కోసల పట్టణాన్ని అప్పగించి మిగిలిన కొడుకుల రాజ్యభారం బాధ్యత కూడా అప్పగించాడు. భరతునికి రాజ్యాన్ని విస్తరించాలన్న కోరిక కలిగింది. తమ్ముళ్ళందరిపై దండయాత్ర చేశాడు. బాహుబలి మినహా అందరూ రాజ్యాన్ని భరతుని వశం చేసి తపస్సు చేసుకోవడానికి తండ్రి వద్దకు వెళ్ళిపోయారు. అన్న దురాక్రమణ సహించలేని బాహుబలి భరతుని ఎదిరిస్తాడు. స్వతహాగా శాంతికాముకుడైన బాహుబలి యుద్దంలో అనవసరమైన ప్రాణనష్టాన్ని వద్దని ద్వంద్వ యుద్దం చేసి గెలుస్తాడు. భరతుడిని చేతులతో పైకెత్తి నేలకు కొట్టబోయి, అంతలోనే పునరాలోచనలో పడతాడు. ఇహపరమైన సుఖాల కోసం పాపపు పనులు చేయడం ఎందుకని భరతుని వదిలివేసి, రాజ్యాన్ని అతడికే అప్పగించి తపస్సు చేసుకోవడానికి వెళ్ళిపోతాడు. ఇంద్రగిరి కొండపై బాహుబలి తపస్సు చేసి మోక్షం పొందిన ప్రాంతంలోనే దేవాలయ నిర్మాణం జరిగినట్లు భావిస్తారు.

జైన విశిష్టత…

Belagola మన దేశంలో బౌద్దజైన మతాలు రెండూ దాదాపుగా ఒకే సమయంలో ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చినప్పటికీ బౌద్దం వ్యాపి చెందినంతగా జైనం విస్తృతం కాలేదు. జైన మతంలో సన్యాసులు పాటించిన నియమాలు మరీ కష్టమైనవి కావడంతో దీన్ని ఆచరించడానికి ఎక్కువ మంది ముందుకు రాలేదు. కఠిన నియమాల కారణంగానే శ్వేతాంబరులు, దిగంబరులు అని రెండు వర్గాలుగా విడిపోయారు. శ్వేతాంబరులు ఉత్తర భారతదేశంలో కొన్ని చోట్ల ఉన్నారు. వీరు సంసార జీవితం కొనసాగిస్తారు. దిగంబరులు సన్యాసులు. వీరు దైవ చింతనలో ఉంటూ శరీరాన్ని ృశింప చేసి నిర్యాణం పొందే దీక్షలో ఉంటారు.

అంతా శాసనాలమయం…

బాహుబలి విగ్రహం తర్వాత ఇక్కడ చూడాల్సిన ప్రాంతాలన్నీ దాదాపుగా జైనమత ప్రాధాన్యం ఉన్నవే. జైన తీర్థంకరుల దేవాలయాలు ఉన్నాయి. వీటిలో చంద్రగిరి పర్వతం మీద అశోకుడు నిర్మించినట్లు నిర్మించినట్లు చెబుతున్న చంద్రగుప్త బస్తీ ముఖ్యమైనది. ఇందులో సెమీ ప్రిషియస్‌ స్టోన్స్‌ పొదిగి అద్భుతంగా చెక్కిన ఎనిమిది విగ్రహాలు పర్యాటకులను అమితంగా ఆకట్టుకుంటాయి. ఇక్కడ ఉన్నన్ని శాసనాలు మన దేశంలో మరే ప్రాంతంలోనూ లేవు. చరిత్ర పరిశోధకులు 523 శాసనాలను గుర్తించారు. ఇందులో చిన్న కొండ మీద 271,ె పద్ద కొండ మీద 172, 80 శాసనాలు బెళగొళలో, మరో 50 బెళగొళ పరిసర గ్రామాల్లో ఉన్నాయి. ఇవన్ని కూడా క్రీశ 600-19వ శతాబ్దం మధ్యనాటివే. లెక్కకు మించిన శాసనాలే కాక లెక్కలేనన్ని దేవాలయాలు కూడా ఇక్కడ ఉన్నాయి. జైనతీర్థాంకురుల స్మృతి చిహ్నాలుగా పర్యాకులను ఆకర్షిస్తాయి.

ఇలా వెళ్లాలి…

శ్రావణ బెళగొళ కర్నాటక రాష్ట్రం హసన్‌ జిల్లాలో ఉంది.బెంగుళూరుకు పశ్చిమంగా 146కి.మీ.దూరంలో ఉన్న ఈ ప్రదేశానికి 11కి.మీ.దూరంలో ఉన్న చెన్నరాయ పట్టణం ప్రధాన కేంద్రం. ఇక్కడికి అన్ని ముఖ్యమైన పట్టణాలను కలుపుతూ రవాణా సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. బెంగుళూరు-మంగుళూరు హైవే రూట్‌లో వస్తుంది. రైల్వే ద్వారా చేరాలంటే హసన్‌ రైల్వే స్టేషన్‌లో దిగి రోడ్డు మార్గం గుండా ప్రయాణించాలి. ఇక విమానయానం ద్వారా వచ్చే ప్రయాణీకులు బెంగుళూరు ఎయిర్‌పోర్ట్‌లో దిగి రోడ్డు మార్గం ద్వారా చేరాలి. యాత్రికులు బెళగొళలో పర్యటించడానికి అవసరమైన సమగ్ర సమాచారం కోసం ఇక్కడ ఉన్న జైనమఠం అడ్రస్‌లో సంప్రదించవచ్చు.

Surya Telugu Daily

డిసెంబర్ 14, 2010 Posted by | చూసొద్దాం | , , , | 1 వ్యాఖ్య

సముద్రంపెై అద్భుత నగరం

సముద్రంపెై అద్భుత నగరం
జపాన్‌లో భూభాగం పూర్తిగా ఖాళీ అయిపోయిందో.. లేక అక్కడి ప్రజలకు భూమిపెై నివసించడం బోర్‌ కొట్టేసిందో.. ఏమో వాళ్లు ఏకంగా సముద్రంపెై పడ్డారు. సముద్రంపెై అందమైన భవంతులను నెలకొల్పేందు వారు ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసేస్తున్నారు. నీటిపెై తేలియాడే ఆకాశహర్మ్యాలకు చకా చకా ప్లాన్లు వేసేస్తున్నారు. జపాన్‌కు చెందిన ఓ సంస్థ ఈ సన్నాహాలు చేరం

americascupపెరుగుతున్న గ్లోబల్‌ వార్మింగ్‌ను దృష్టిలో ఉంచుకొని పర్యావరణాన్ని పరిరక్షించేందుకు ’కార్బన్‌-న్యూట్రల్‌’ నగరాలను నిర్మించాలని జపాన్‌లోని షిముజ సంస్థ వారు నిశ్చయించారు. దీనికి ’గ్రీన్‌ ఫ్లోట్‌’ కాన్సెప్ట్‌ అని పేరు కూడా పెట్టేశారు.ఈ విధానంలో ఒక్కోటి చదరపు కిలోమీటరు వెశాల్యం ఉన్న విభాగాలను బోలెడన్నింటి నిర్మించి వాటిని ఒక కేంద్రక టవర్‌కు అనుసంధానిస్తారు. అలా అది ఒక పెద్ద నగరంగా తయారవుతుంది.

ఇక్కడ నిర్మించే ఇళ్లన్నీ నీటిపెై తేలుతూ ఉంటాయి.ఇలా నిర్మించిన విభాగాలలో.. ఒక్కొక్క విభాగానికి గానూ 10,000 నుంచి 50,000 మంది మనుషులు నివసించవచ్చు. అంతే కాదండోయ్‌.. భూమి మీద మాదిరిగానే ఈ విభాగాల్లో చెట్లు, చిన్న చిన్న పంటలు కూడా వేసుకోవచ్చు. కేంద్రక టవర్‌ చుట్టూ.. ఆ ప్రాంతంలో నివసిం చేవారికి అవసరమెన ఆహారం ఉత్పత్తి చేసేం దుకు పొలాలు, అడవు లు, పశువులు కూడా ఉంటాయి.

సాధ్యమేనా…
వినడానికి బాగానే ఉంది కానీ.. అసలు ఇది సాధ్య మేనా..? ఇలాంటి కట్టడాలను సముద్రంలో తేలియాడేలా నిర్మించాలని షిముజు సంస్థ ప్రణాళికలు రూపొందించింది. ఈ కట్టడాలను నిర్మించేటపుడు అలాగే వాటిని మనుషులు ఉపయోగించే సమయంలోనూ.. ఎక్కడా పర్యావరణానికి హాని కలగని రీతిలో నిపుణులు ప్రణాళికలు వేస్తున్నారు. ఈ కట్టడాలకు ఉపయోగించే లోహాలను కూడా సముద్రం నుంచే తయారు చేయడం ఇక్కడ చెప్పుకోదగిన విషయం.

సముద్ర జలాల్లో లభించే మెగ్నీషియంను తీసి దానితోనే నీళ్ల మీద తేలే ఓడల్లాంటి భవనాలను నిర్మిస్తారట. షిముజు సంస్థ నిపుణుల ప్రకారం.. ఇలాంటి ప్రదేశాల్లో నివసిస్తే పర్యావరణానికి హాని కలిగించే కార్బన్‌ వాయువుల విడుదలను 40 శాతం మేరకు తగ్గించొచ్చు. ఏమెనా వ్యర్థాలుంటే వాటితోనూ ద్వీపాలను తయారు చేసి సముద్రాల్లో భవనాలను నిర్మించేస్తామని చెబుతున్నారు.

తుఫాన్లు వస్తే…
future_architecture1అంతా బానే వుంది కానీ.. సముద్రుడు ఎప్పడు ప్రశాంతంగా ఉంటాడో..ఎప్పుడు కోపంగా ఉంటాడో తెలియదు. ప్రశాంతగా ఉన్నంత సేపు ప్రమాదం లేదు కానీ.. కోపం వచ్చి విజృంభించి ఏ సునామీనో సృష్టించాడనుకోండి అప్పుడు పరిస్థితి ఏంటి..? అలాంటి భయం ఏం అక్కర్లేదంటున్నారు నిపుణులు.అందుకు జలహర్మ్యాల్లో బయటి వెైపు ఎలాస్టిక్‌ పొరలను ఏర్పాటు చేస్తారట. అవి సముద్ర మట్టానికి 30 అడుగుల ఎత్తులో ఉంటాయి కాబట్టి లోపలి వారిని అలలే మీ చేయలేవని ఎంచక్కా భరోసా ఇచ్చేస్తున్నారు. తుఫాన్‌, వర్షాల సమయంలో పిడుగుపాటు నుంచి కాపాడుకోవడానికి లెట్నింగ్‌ కండక్టర్లు కూడా వీటిలో ఉంటాయట.

జపాన్‌లో జరిగిన యూనివర్సిటీల సమావేశంలో షిముజు సంస్థ తమ ఊహాచిత్రాలను ప్రదర్శించి పలువురి ప్రశంసలు పొందింది. మరి ఇది వాస్తవ రూపం దాల్చుతుందో.. లేక ఊహాగానాలుగానే మిగిలిపోతాయో వేచి చూడాల్సిందే.. మరి. ఏదేమైనా ఈ ఆలోచన మాత్రం అద్భుతం కదా… పెై పెచ్చు అక్కడ నివసించడానికి కొంచెం గుండె ధెైర్యం కూడా కావాలి సుమా..!!

Surya Telugu Daily

డిసెంబర్ 8, 2010 Posted by | చూసొద్దాం | 3 వ్యాఖ్యలు

కృష్ణమ్మ ఒళ్లో… సరదాల విహారం..

కృష్ణమ్మ ఒళ్లో… సరదాల విహారం..

krishanmmam1 పర్యాటక రంగంలో మరో ముందడుగు! కొన్నాళ్లుగా ఊరిస్తూ వస్తోన్న ‘రివర్‌ క్రూయిజ్‌’ ప్రాజెక్టు ఇటీవలే సాకారమైంది. పర్యాటకాభివృద్ధి సంస్థ… నాగార్జున సాగర్‌- శ్రీశైలం మధ్య బోటు ప్రయాణాన్ని చేపట్టింది. ఈ బోటు పేరు ‘ఎం ఎల్‌ అగస్త్య’. 90 సీట్ల సామర్థ్యం ఉన్న ఈ బోటు ఇటీవలే జలప్రవేశం చేసింది. రెండు రోజుల ప్యాకేజీ. ఈ బోటు ప్రయాణంతో కృష్ణమ్మ పరవళ్లు మరింత కనువిందు చేయడం ఖాయం. భారీ వర్షాల వల్ల తొణికిసలాడుతున్న కృష్ణానది ప్రవాహానికి ఎదురెళ్లడం పర్యాటకులకు ఓ అనుభూతిని మిగుల్చుతుంది. చాన్నాళ్ల నుంచీ మరుగున పడి ఉన్న ఈ ప్రాజెక్టు ప్రతిపాదనలు పర్యాటకాభివృద్ధి సంస్థ మేనేజింగ్‌ డైరెక్టర్‌ సందీప్‌ కుమార్‌ సుల్తానియా చొరవతో కార్య రూపం దాల్చాయి.

krishanmmam హైదరాబాద్‌ నుంచి పర్యాటకులను నాగార్జున సాగర్‌కు తీసుకెళ్లడానికి పర్యాటకాభివృద్ధి సంస్థ ప్రత్యేకంగా రెండు బస్సులను నడపనుంది. శని, ఆదివారాల్లో సికింద్రాబాద్‌ లోని యాత్రీ నివాస్‌ నుంచి ఉదయం 7 గంటలకు, పాత కంట్రోల్‌ రూమ్‌ ఎదురుగా ఉన్న పర్యాటకాభివృద్ధి సంస్థ కేంద్రీయ రిజర్వేషన్‌ కార్యాలయం (సిఆర్‌ఓ) నుంచి 7:30 గంటలకు బస్సులు బయలుదేరుతాయి. నాగార్జున సాగర్‌ చేరిన అనంతరం అక్కడి నుంచి బోటు ప్రయాణం సాగుతుంది. 90 కిలోమీటర్ల మేర ప్రయాణం. సాయంత్రానికి బోటు లింగాలగట్టుకు చేరుకుంటుంది. అనంత రం సాక్షి గణపతి, భ్రమరాంబ మల్లికార్జున స్వామి వారి దర్శనం కల్పిస్తారు. శ్రీశైలంలోని పర్యాటకాభివృద్ధి సంస్థ హోటల్‌లో రాత్రి బస. మరుసటి రోజు తెల్లవారు జామున 6 గంటలకు ‘రోప్‌ వే’ ద్వారా పాతాళగంగకు తీసుకెళ్తారు. అనంతరం తిరుగు ప్రయాణం.

శ్రీశైలం నుంచి నాగార్జున సాగర్‌ చేరుకున్న తరువాత ఎత్తిపోతలు, నాగార్జున కొండ, నాగార్జున సాగర్‌ రిజర్వాయర్‌, మ్యూజియం సందర్శన కల్పిస్తారు. అవి ముగిసిన వెంటనే ప్రత్యేక బస్సులో హైదరాబాద్‌కు తిరుగు ప్రయాణం. ఉదయం అల్పాహారం, మధ్యాహ్నం, రాత్రి భోజనం, ఎసి గదుల్లో నివాస వసతి పర్యాటక శాఖ ఏర్పాటు చేస్తుంది.

టారిఫ్‌ వివరాలివీ…

హైదరాబాద్‌ నుంచి నాన్‌ ఏసీ బస్సులో…
పెద్దలకు – రూ.2000
పిల్లలకు – రూ.1500
ఏసీ బస్సులో…
పెద్దలకు – రూ.2500
పిల్లలకు – రూ.1800
నేరుగా నాగార్జున సాగర్‌లోనే బోటు ప్రయాణం చేయదల్చుకుంటే…
పెద్దలకు – రూ.1500
పిల్లలకు – రూ.1100

Surya Telugu Daily

డిసెంబర్ 7, 2010 Posted by | చూసొద్దాం | 2 వ్యాఖ్యలు

మైసూరు దసరా ఉత్సవాలు

మైసూరు దసరా ఉత్సవాలు

జూలై 24, 2010 Posted by | చూసొద్దాం | , , | వ్యాఖ్యానించండి

కాశీపట్నం

కాశీపట్నం

జూలై 19, 2010 Posted by | చూసొద్దాం | , , , | 4 వ్యాఖ్యలు

కేరళ హౌస్ బోట్లు-లాహిరి లాహిరి లాహిరిలో

కేరళ హౌస్ బోట్లు-లాహిరి లాహిరి లాహిరిలో

జూలై 17, 2010 Posted by | చూసొద్దాం | , | 3 వ్యాఖ్యలు

మేడం టుస్సాడ్ మైనపు లోకం

మేడం టుస్సాడ్ మైనపు లోకం
madame tussad’s wax museum

shakespeare

seanconnery

007

జూలై 14, 2010 Posted by | చూసొద్దాం | , , , , | 5 వ్యాఖ్యలు

రాక్ గార్డెన్ -చండీఘర్

రాక్ గార్డెన్ -చండీఘర్
నేక్ చంద్ అద్భుత సృష్టి

జూన్ 4, 2010 Posted by | చూసొద్దాం | , , | వ్యాఖ్యానించండి

పంజాబీ జీవన చిత్రాలు

పంజాబీ జీవన చిత్రాలు

జూన్ 3, 2010 Posted by | చూసొద్దాం | , , | 3 వ్యాఖ్యలు

చూసొద్దాం -హంపి

చూసొద్దాం -హంపి
నాటి రాయల ఖ్యాతి -నేడిలా
500 సంవత్సరాల ఆంధ్ర వైభవం

లోటస్ మహలు

కృష్ణ మందిర తటాకం

శిల్ప సోయగం

గణేశుడు

విరూపాక్ష

ఏక శిలా రథం

హంపా నది

అంగళ్ళ రత్నాలు అమ్మినారట ఇచట

నాటి రాయల ఖ్యాతి-నేడిలా

విరూపాక్ష దేవాలయం

మార్చి 25, 2010 Posted by | చూసొద్దాం | , , , , , , , , , | 2 వ్యాఖ్యలు