హరివిల్లు

ఎన్నెన్నో వర్ణాలు-అన్నింటా అందాలు…

కొయ్యబొమ్మలు కొనేవారేరి ?

కొయ్యబొమ్మలు కొనేవారేరి ?

koiahbommalu3 కోటనందూరుబొమ్మలంటే ముచ్చటపడనివారుండరు. చిన్నారుల నుంచి పెద్దల వరకు బొమ్మలంటే అందరికీ ఇష్టమే. ఇటువంటి బొమ్మల పేర్లు చెప్పగానే కొండపల్లి, ఏటికొప్పాక గుర్తుకు రావడం సహజం. కోటనందూరు మండలంలో ఓ మారుమూల గ్రామం కొట్టాం. దశాబ్ధాల కాలం నుంచి ఆ బొమ్మల తయారీయే వృత్తిగా జీవిస్తున్న వారి జీవితాల్లో మాత్రం ఆశించిన వెలుగులు కానరావడం లేదు. కొయ్యబొమ్మలకు రూపం కల్పించి జీవంపోసే వారి జీవనం అప్పుల ఊబిలో,కష్టాల కడలిలో సాగుతోంది. షరా మామూలుగానే ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహం కరువవుతోంది. తూర్పుగోదావరి, విశాఖ జిల్లాల సరిహద్దుల్లోని కోటనందూరు మండలంలో గల కొట్టాం గ్రామంలో దశాబ్ధాల కాలం నుంచి కొయ్యబొమ్మల పరిశ్రమ కుటీర పరిశ్రమగా సాగుతుంది. అయినా దీనికి అంతగా గుర్తింపు లభించడం లేదు.

koiahbommalu సుమారు 80 ఏళ్ళక్రితం కొట్టాం గ్రామానికి చెందిన శొంఠేణం రామ్మూర్తి విశాఖ జిల్లా ఏటికొప్పాక గ్రామంలోని తన బంధువుల ఇంటికి వెళ్ళారట. అక్కడ తయారవుతున్న కొయ్యబొమ్మల పట్ల ఆకర్షితులయ్యారు. స్వగ్రామమైన పాతకొట్టాం వచ్చి కొయ్యబొమ్మల తయారీకి శ్రీకారం చుట్టారని చెబుతారు. విద్యుత్‌ మోటార్లు అందుబాటు లోలేని ఆ రోజుల్లో లేత్‌ను తిప్పేందుకు కూలీలను పెట్టేవారు. పూర్తి మానవ శక్తితో తయారైన ఈ కొయ్యబొమ్మలకు సహజ సిద్ధమైన రంగులను దిద్ది వాటిని అమ్ముకుని జీవనం సాగించేవారు. నాడు కూలీలుగా పనిచేసిన కొందరు ఈ బొమ్మల తయారీలో నైపుణ్యం సంపాదించి సొంతంగా బొమ్మల తయారీ ప్రారంభించారు.కొయ్యబొమ్మల తయారీ విధానం: ఈ ప్రాంతానికి విశాఖ జిల్లా సరిహద్దుల్లో ఉన్న కొండలపై అంకుడు చెట్లు ఉంటాయి.

koiahbommalu1 చాలాకాలంపాటు వాటిని వంట చెరకుగానే ఉపయోగించేవారు. ఆ కర్రతో అందమైన బొమ్మలకు జీవం పోయవచ్చని గుర్తించారు. ఆ కర్రను కొనుగోలుచేసి కళాకారులు లేత్‌మిషన్‌పై పదునైన ఉలులతో వివిధ బొమ్మలకు ప్రాణం పోస్తున్నారు. వీటికి లక్కతో కలిపిన రసాయన రంగులు పూస్తారు.

రంగుల తయారీ విధానం
పూర్వం ఈ బొమ్మలకు రసాయన రంగులు పూసేవారు. ప్రస్తుతం వీటికి సహజ సిద్ధమైన రంగులు పూస్తున్నారు. ఈ రంగు తయారీకి జాబర్‌ గింజలను రెండురోజులు నీటిలో నానబెడతారు.
దానినుంచి కషాయం వంటిరంగు దిగుతుంది. ఈ నీటిని బాగా మరిగిస్తారు. నీరంతా ఆవిరిగా పోయిన తర్వాత ఆ రంగు పేస్టుగా మారుతుంది. దానిలో కావల్సినంత పసుపు కలిపితే నారింజరంగు వస్తుంది. దీన్ని మరుగుతున్న లక్కలో వేసి పొడవాడి కడ్డీగా తయారుచేస్తారు.

Surya Telugu Daily.

ప్రకటనలు

మార్చి 27, 2011 Posted by | సంస్కృతి | వ్యాఖ్యానించండి

గిరిజన సంప్రదాయం.. కొమ్ము – డోలు నృత్యం

గిరిజన సంప్రదాయం.. కొమ్ము – డోలు నృత్యం

kommudolu1 గిరిజనుల్లో ప్రత్యేకించి కోయ జాతివారు మాత్రమే ఆడతారు. తలపై గొర్రె గేదె కొమ్ములు తగిలించుకొని మెడల్లో పెద్దడోలు వేసుకుని ఆడే ఈ ఆటకు ’కొమ్ము – డోలు’ ఆట అని పేరు సార్థకమైంది. దీని పేరులో ’ఆట’ అనే శబ్దం ఉన్నా దీన్ని ఒక నృత్యంగా చెప్పవచ్చు. ఎందుచేతనంటే కోయజాతి స్ర్తీలు చిన్నాపెద్దా ముదుసలి, అనే తారతమ్యం లేకుండా ఒకరిచేతులు ఒకరు పట్టుకొని దండకట్టి ’రేల’ అనే పదంతో విన్యాసాలు చేస్తుండగా మగవారు గౌన్లు తొడిగి తలపై కొమ్ములు తగిలించుకొని అవి నిలబడేటట్లు తలపాగా చుట్టి వెనుక భాగాన తోకలా వ్రేళ్లాడేటట్లు కడతారు మెడలో తగిలించుకున్న డోలు చాలా పెద్దదిగా ఉంటుంది. డోలునకు వాడే చర్మం మేక చర్మం ఒకవైపు పుల్లతోను మరొకవైపు చేతితోను ఈ వాద్యాన్ని వాయిస్తారు. ఇలా గెంతుతూ వాయిస్తూ వుంటే ఆ వాద్యానికి అనుగుణంగా లయబద్ధంగా స్ర్తీలు నాట్యం చేస్తారు.

kommudolu విద్య కేవలం వారి వినోదం కోసమే కావడం దీనిపై వారి జీవనాధారం లేకపోవడం వల్ల వారి ఆర్థిక పరిస్థితులు మెరుగుపడకపోవడం వలన వాటిపై అశ్రద్ధ ఎక్కువైన కారణంగా సంప్రదాయసిద్ధంగా వస్తున్న డోళ్లు మూలనబడిపోయి వాటికి చర్మం మూతలు లేక అవశేషాలుగా మిగిలిపోయాయి. వారి సంతతి విద్యావంతులు కావడం, ఈ కళను నేర్చుకోడానికి వారు ఇష్టపడకపోవడం …ప్రస్తుతం గిరిజనల ఇళ్ళల్లో సహితం జరిగే విందులు వినోదాలు శుభాశుభ కార్యాలకు సహితం ఆధునికత ఉట్టిపడే మైక్‌సెట్లు, బ్యాండ్‌మేళం ఉపయోగించడం వల్ల కూడా ఈ కళ కొద్దికాలంలో అంతరించిపోయే ప్రమాదం ఉంది.తొలిదశలో కళలు ఆటవిక జాతి నుండే ఉద్భవించాయి అని చెప్పవచ్చు. మానవుడు భాషను కూడా నేర్వని కాలంలో తన భావ ప్రకటన కోసం సంజ్ఞలతో ఆనందం వ్యక్తం చేయడానికి వేసిన గెంతులు తరువాతి కాలంలో కాలక్రమేణా భాషగా, నృత్యంగా మార్పుచెందాయి. అందువల్ల గిరిజన కళలకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఉంది. ఆ కళల్లో ప్రసిద్ధమైనటువంటిదే ’కొమ్ము- డోలు’ ఆట.

Surya Telugu Daily .

మార్చి 27, 2011 Posted by | సంస్కృతి | 1 వ్యాఖ్య