హరివిల్లు

ఎన్నెన్నో వర్ణాలు-అన్నింటా అందాలు…

కర్ణాటక సంగీత కలికితురాయి

కర్ణాటక సంగీత కలికితురాయి
సంగీతం ఓ గలగలపారే ప్రవాహం…ఈ సంగీత సాగర ప్రవాహంలో ఎందరో మహానుభావులు తమదైన ముద్రను వేశారు. వారు దివంగత లోకాలకు వెళ్లిపోరుునా వారందించిన సంగీత స్వరాలు కొన్ని వందల సంవత్సరాలదాకా జనం నోళ్లల్లో నానుతూ చిరంజీవులవుతున్నారు. వారి ఖ్యాతి ఆచంద్ర తారార్కం వెలుగొందుతూనే ఉంటుంది. కర్ణాటక సంగీత సామ్రాజ్యాన్ని ఏలిన త్రిమూర్తులుగా చెప్పబడే త్యాగరాజు, ముత్తుస్వామి దీక్షితులు, శ్యామశాస్ర్తిలలో రెండవవారైన ముత్తుస్వామి దీక్షితులు కర్ణాటక సంగీతంలోని హంసధ్వని రాగానికి ఆయువుపట్టుగా మారి తన గాత్ర సంగీతానికి ఊపిరిలూదారు.‘వాతాపి గణపతిం భజే’ అనే కీర్తన నేటికీ ప్రతి ఇంటా మార్మోగిపోతూనే ఉంటుంది. ఆ కీర్తన రూపకల్పన చేసింది ముత్తుస్వామి దీక్షితులే…ఆ మహానుభావుని గురించి క్లుప్తంగా తెలుసుకుందాం…

muttuswamyకర్ణాటక సంగీత సరస్వతీదేవి కిరీటంలో పొదిగిన త్రిరత్నములుగా త్యాగరాజు, ముత్తుస్వామి దీక్షితులు, శ్యామశాస్ర్తిలను పేర్కొంటారు. ఈ కర్ణాటక సంగీతత్రయంలో ఒకరెైన వాగ్గేయకారుడే ముత్తుస్వామి దీక్షితులు. ‘వాతాపి గణపతిం భజే’ అన్న కీర్తన విననివారుండరంటే అది అతిశయోక్తి కాదేమో. అది ఆయన రచించినదే. కర్ణాటక ప్రాంతానికి చెందిన రామస్వామి దీక్షితార్‌, సుబ్బలక్ష్మి అంబాళ్‌ పుణ్యదంపతుల సంతానంగా ముత్తుస్వామి 1775లో పుట్టారు. చిన్ననాటినుండి వినయవిధేయతలతో…భక్తిప్రపత్తులతో తన గుణగణాల ద్వారా మంచి బాలునిగా పేరుగాంచారు. పెద్దల యందు భక్తిశ్రద్ధలుగల వ్యక్తిగా ఎంతో అణుకువను బాల్యంలోనే ఈయన ప్రదర్శించారు.

తన తండ్రి వద్ద తెలుగు, సంస్కృతంతో పాటు శాస్ర్తీయ సంగీతాన్ని కూడా ఈయన అభ్యసించారు.సంగీతంపెై వెలువడిన వెంకటాముఖి సుప్రసిద్ధ గ్రంథం చతుర్‌దండి ప్రకాశికైను అధ్యయనం చేశాడు. కావలసినమేరకు వేదవేదాంగ,పౌరాణిక ధర్మ గ్రంథాలపరమైన జ్ఞానాన్ని కూడా సంపాదించగలిగారీయన.ఒకసారి ఇంటికి అతిధిగా వచ్చిన చిదంబరనాధ యోగి బాలునిగా ఉన్న ముత్తుస్వామి దీక్షితార్‌ను కాశీకి తీసుకెళ్ళారు. అక్కడ ముత్తుస్వామికి ఉపాసనా మార్గాన్ని బోధించారు.వారణాసిలో ఉన్నప్పుడు ముత్తుస్వామి ఉత్తరదేశపు సంగీతమైన హిందూస్తానీని కూడా నేర్చుకున్నారు.

శ్రీనాదాదిగరుగుహోజయతి అనే మాటలతో ప్రారంభమయ్యే తొలి కీర్తనను ఇతడు రచించి రాగం కూర్చారు.తురుత్తణిలో వెలసిన శివుడి కుమారుడెైన మురుగ భగవానుడి భక్తిపారవశ్యంలో లీనమైనప్పుడు పెై సంకీర్తనను ముత్తుస్వామి రచించారు. ఆధ్యాత్మిక వెలుగులో ఈయన సృజనాత్మకత ప్రతిభ ప్రకాశించింది. అచిరకాలంలోనే ఎందరో శిష్యపరమాణువులను పొందగలిగారు. ముత్తుస్వామి తన శిష్యులను ఎంతో జాగ్రత్తగా ఎన్నుకుని వారికి తన కృతులను ఆలపించడం ఎలానో బోధించేవారు.
తన తమ్ముడు చిన్నస్వామి చనిపోయినప్పుడు ఆ దుఃఖంలో ఉన్నప్పుడు మధురెై మీనాక్షి అమ్మన్‌ ఆలయాన్ని దర్శించారు ముత్తుస్వామి. అక్కడే అతడు మీనాక్షి మేముదం దేహి, మామన మీనాక్షి అనే కీర్తనలను వరుసగా పూర్వీ కళ్యాణి, వరాళి రాగాలలో ఆలపించారు.

ధ్యాన యోగం, జ్యోతిష్యశాస్త్రం, మంత్ర యోగం, పురాణాల సారం మొదలెైనవి దీక్షితార్‌ కృతులలోని ప్రత్యేకతలు. అంబాళ్‌పెై అతడు రాసిన నవవర్ణ కీర్తనలు నవగ్రహాలపెైన రాసిన నవగ్రహ కీర్తనలు ఆయన రచనా గొప్పతనానికి ఉజ్వల ఉదాహరణలు. శక్తి ఉపాసనలోని సూక్ష్మాలను వివరిస్తూ శ్రీ విద్యా తత్వ రహస్యంపెై ఈయన ఎన్నో కీర్తనలను రచించారు. శివ పాహి ఓం శివే అన్న మంత్రాన్ని ఉచ్చరిస్తున్నవేళ 1835లో తనువు చాలించాడు. ఎంతో ఉన్నత… అత్యద్భుతమైన కృతులను రచించిన ముత్తుస్వామి దీక్షితులు కర్ణాటక సంగీతత్రయంగా చెప్పుకునే త్యాగరాజు తర్వాత రెండవవారిగా పరిగణింపబడతారు.రామస్వామి దీక్షితులు వీరి తండ్రి. వీరు సంగీత, వ్యాకరణ, జ్యోతిష, వాస్తు, మాంత్రిక, వెైద్య విద్యలలో ఆరితేరిన వ్యక్తి. గురుగుహ ముద్రతో వున్న వీరి కృతులన్నీ సంస్కృతంలోనే వున్నాయి.

హిందూస్థానీ సంగీతంనుండి వీరు కర్ణాటక సంప్రదాయానికి తెచ్చిన రాగాలు సారంగ, ద్విజావంతి మొదలెైనవి. వీరు అనేక క్షేత్రములు తిరిగి ఆయా ప్రదేశములలో వున్న దేవస్థానములను సందర్శించి దేవతలపెై కృతులు కట్టారు. ఆయన రూపొందించిన కృతులలో కమలాంబా నవావర్ణ కృతులు, నవగ్రహ కీర్తనలు ప్రత్యేక స్థానాన్ని కలిగి వున్నాయి. వాతాపి గణపతిం భజే, మహా గణపతిం, శ్రీనాథాది గురుగుహో, అక్షయలింగ విభో, బాలగోపాల, అఖిలాండేశ్వరి, రామచంద్రం భావయామి, చేత: శ్రీబాలకృష్ణం, శ్రీ వరలక్ష్మి, సిద్ధి వినాయకం, త్యాగరాజ యోగవెైభవం, హిరణ్మరుూం, అన్నపూర్ణే, అరుణాచలనాథం, ఆనందామృతకర్షిణి, మామవ మీనాక్షి, మీనాక్షి మే ముదం దేహి, నీలకంఠం భజే, స్వామినాథ, శ్రీ సుబ్రహ్మణ్యాయ, పరిమళ రంగనాథం, మొదలెైనవి వీరి యితర ప్రముఖ రచనలు. ముత్తుస్వామి తండ్రి రామస్వామి దీక్షితులు, హంసధ్వని రాగమును కనిపెట్టిన మేధావి. ఈ భక్త శిరోమణి కాశ్యప సగోత్రీకుడు.

అతని పూర్వీకులు గోవింద దీక్షితులు నిర్మించిన అగ్రహారమైన గోవిందపురములో రామస్వామి 1735 లో జన్మించారు. వేంకటేశ్వర దీక్షితులు, భాగీరథి అతని తల్లి దండ్రులు. వారు 1751లో పరలోకగతులయ్యారు. తదనంతరం రామస్వామి తంజావూరుకు వెళ్లారు. అచ్చట రాజాస్థానములో సంగీత విద్వాంసుడువీరభద్రయ్య వద్ద రామస్వామి సంగీతవిద్యను అభ్యసించి, తిరిగి తన స్వగ్రామమునకు వచ్చారు.సంగీతము పట్ల గల అమిత జిజ్ఞాసతో, అనురక్తితో, మరల విద్యాభ్యాస ప్రయాణమును కొనసాగించారు. మధ్వార్జున క్షేత్రమునందు వేంకట వెైద్యనాథ దీక్షితులు అనే వెైణికుడు నివసించుచుండెను.

వెంకట వెైద్యనాథ దీక్షితులు యొక్క పూర్వీకుడు వేంకటమఖి అమోఘ పండితుడు. వెంకటమఖి రచించిన చతుర్దండి ప్రకాశిక కర్ణాటక సంగీతము నేర్చుకొను వారికి కరదీపిక వంటిది.వెంకటముఖి 72 మేళ రాగములను సూత్రీకరించెను. తనను ఆశ్రయించిన రామస్వామిలోని భక్తి శ్రద్ధలకు, సంగీతము పట్ల ఆసక్తి వెైద్యనాథులకు ఎంతో నచ్చాయి.తన పూర్వీకులు ఒసగినట్టి, ఆ జన్యు రాగ సంపదలను, వెైద్యనాథ దీక్షిత పండితవరేణ్యులు నిష్కామముగా బోధించెను.రామస్వామి దీక్షితులు సంగీత విద్యలను క్షుణ్ణంగా అభ్యసించేవారు. స్వయంకృషితో రామస్వామి దీక్షితులు కనిపెట్టిన ‘హంసధ్వని రాగం’ కర్ణాటక సంగీతసీమలో ప్రాచుర్యము పొందినది. వేంకట వెైద్యనాథులు, రామస్వామి దీక్షితులు ఇద్దరూ అపురూపమైన గురుశిష్యు. వారు ఇరువురూ పరస్పరమూ పౌర్ణమి చంద్రుడు, పాల వెన్నెల వంటివారు.

-నండూరి రవిశంకర్‌

Surya Telugu Daily

జనవరి 15, 2011 - Posted by | సంస్కృతి

2 వ్యాఖ్యలు »

  1. baagundandee.

    వ్యాఖ్య ద్వారా dharanija | జనవరి 17, 2011 | స్పందించు

  2. You gave a good information on ‘Karnataka vaaggeyakaarulu’. Many thanks.

    వ్యాఖ్య ద్వారా Dr.LRGoje | జనవరి 18, 2011 | స్పందించు


స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / మార్చు )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / మార్చు )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / మార్చు )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / మార్చు )

Connecting to %s

%d bloggers like this: